Έρευνα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας κατέγραψε συστήματα βιομηχανικής και ενεργειακής τεχνολογίας ορατά από το διαδίκτυο, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως ότι έχουν κενό ασφαλείας ή έχουν δεχθεί επίθεση.
Συνολικά 54 μοναδικές διευθύνσεις IP στην Ελλάδα εμφάνισαν ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού της οικογένειας Schneider Electric Easergy, σύμφωνα με έρευνα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ). Η Αρχή αξιοποίησε δεδομένα από τρεις ανεξάρτητες πηγές, στο πλαίσιο της παρακολούθησης του ελληνικού κυβερνοχώρου.
Ο συγκεκριμένος εξοπλισμός χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και υποσταθμούς για την παρακολούθηση ηλεκτρικών μεγεθών και την προστασία εξοπλισμού. Η έρευνα κατέγραψε επίσης κι άλλες κατηγορίες βιομηχανικών και ενεργειακών συστημάτων που είναι ορατές μέσω διαδικτύου.
Τα ευρήματα της έρευνας
- Για το Modbus, πρωτόκολλο επικοινωνίας μεταξύ βιομηχανικών συσκευών και συστημάτων ελέγχου, καταγράφηκαν 140 διευθύνσεις στο Shodan και 589 στο ZoomEye. Οι αριθμοί δίνονται χωριστά, καθώς ενδέχεται να υπάρχει επικάλυψη.
- Εντοπίστηκαν 77 διευθύνσεις με ενδείξεις συστημάτων που χρησιμοποιούν το IEC 60870-5-104, το οποίο αξιοποιείται, μεταξύ άλλων, για απομακρυσμένη παρακολούθηση και έλεγχο ενεργειακών εγκαταστάσεων.
- Άλλες 77 διευθύνσεις εμφάνισαν ενδείξεις εξοπλισμού Siemens S7, ο οποίος χρησιμοποιείται στον βιομηχανικό αυτοματισμό.
- Καταγράφηκαν 229 διευθύνσεις που σχετίζονται με εξοπλισμό Fronius και 38 με συστήματα Solar-Log, τα οποία χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση και διαχείριση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.
Τι διευκρινίζει η Αρχή
Η ΕΑΚ επισημαίνει ότι η πρόσβαση μιας συσκευής μέσω διαδικτύου δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι υπάρχει κενό ασφαλείας ή ότι έχει γίνει κυβερνοεπίθεση. Ωστόσο, όταν ο εξοπλισμός που παρακολουθεί ή ελέγχει ενεργειακές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις είναι προσβάσιμος χωρίς επαρκή προστασία, μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης ή παρέμβασης στη λειτουργία του.
Η Αρχή διευκρινίζει ακόμη ότι τα ευρήματα δεν δείχνουν πως σημειώθηκε διακοπή ή διαταραχή στην ηλεκτροδότηση και δεν τεκμηριώνουν άμεσο κίνδυνο για την ομαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος. Για ορισμένα μοντέλα της οικογένειας Easergy έχουν εκδοθεί διεθνείς προειδοποιήσεις ασφαλείας, αλλά δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι αφορούν τις συσκευές που καταγράφηκαν στην έρευνα. Οι ηλεκτρικές υποδομές διαθέτουν επίσης ειδικούς μηχανισμούς προστασίας για την αντιμετώπιση βλαβών και την ασφαλή λειτουργία τους.
Οι συστάσεις για τους διαχειριστές εγκαταστάσεων
Η ΕΑΚ καλεί ιδιοκτήτες, διαχειριστές και τεχνικούς υπευθύνους ενεργειακών, βιομηχανικών και συναφών εγκαταστάσεων να ελέγξουν αν συστήματα προστασίας, αυτοματισμού, τηλεποπτείας και απομακρυσμένης διαχείρισης είναι άμεσα προσβάσιμα από το δημόσιο διαδίκτυο και να περιορίσουν κάθε μη αναγκαία έκθεση.
- Η απομακρυσμένη πρόσβαση να γίνεται μέσω κατάλληλα προστατευμένων συνδέσεων, όπως VPN, με ισχυρή αυθεντικοποίηση και δικαιώματα ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.
- Να ελεγχθούν οι εκδόσεις λογισμικού, να αντικατασταθούν τα προεπιλεγμένα διαπιστευτήρια και να εφαρμοστούν οι ενημερώσεις ασφαλείας σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών και τις απαιτήσεις ασφαλούς λειτουργίας.
- Να ενισχυθεί ο διαχωρισμός μεταξύ πληροφοριακών συστημάτων και επιχειρησιακής τεχνολογίας (IT/OT segmentation) και να επανεξεταστούν οι προσβάσεις εξωτερικών συνεργατών και εταιρειών συντήρησης.
- Να υπάρχουν διαδικασίες παρακολούθησης, έγκαιρου εντοπισμού μη εξουσιοδοτημένων αλλαγών και ασφαλούς αποκατάστασης της λειτουργίας.
Η Αρχή τονίζει ότι αλλαγές στη συνδεσιμότητα ή στις ρυθμίσεις συστημάτων ηλεκτρικής προστασίας πρέπει να σχεδιάζονται και να υλοποιούνται από εξουσιοδοτημένο τεχνικό προσωπικό, ώστε να διασφαλίζονται η ασφαλής λειτουργία και η επιχειρησιακή συνέχεια.
Υπενθυμίζει επίσης ότι οι βασικές και σημαντικές οντότητες που υπάγονται στον ν. 5160/2024 (NIS2) οφείλουν να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα μέτρα διαχείρισης κινδύνων κυβερνοασφάλειας και να αναφέρουν σημαντικά περιστατικά σύμφωνα με τις νόμιμες διαδικασίες και προθεσμίες. Για αναφορές περιστατικών διατίθενται το [email protected] και η ειδική πλατφόρμα στον ιστότοπο cyber.gov.gr.
