Το μερίδιο του πλουσιότερου 10% στον καθαρό πλούτο αυξήθηκε από 46% το 2010 σε 51,8% το 2023, σύμφωνα με ανάλυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Η ανισότητα στον καθαρό πλούτο διευρύνθηκε στις χώρες που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση δημόσιου χρέους, σύμφωνα με ανάλυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Στην Ελλάδα, το μερίδιο του πλουσιότερου 10% στον συνολικό καθαρό πλούτο ανέβηκε από 46% το 2010 σε 51,8% το 2023.
Η μελέτη εξετάζει την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία και την Πορτογαλία. Σε αυτές τις έξι χώρες, ο συντελεστής Gini για τον πλούτο αυξήθηκε από 61,5 μονάδες το 2010 σε 65,9 το 2023. Στις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης, αντίθετα, υποχώρησε από 71,8 σε 69,7 μονάδες.
Η ανισότητα στις έξι χώρες συνέχισε να αυξάνεται έως το 2021 και παρέμεινε στα ίδια επίπεδα το 2023. Η ΕΚΤ σημειώνει ότι η απόκλιση από τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης δείχνει πως οι συνέπειες της κρίσης παρέμειναν πιο επίμονες στα κράτη που επλήγησαν περισσότερο.
Η επίδραση στις περιουσίες των νοικοκυριών
Κατά την κρίση, η πτώση των τιμών των κατοικιών μείωσε την αξία της περιουσίας όσων είχαν δανειστεί για να αγοράσουν σπίτι, χωρίς να μειώσει αντίστοιχα το χρέος τους. Τα νοικοκυριά με λιγότερους πόρους εξάντλησαν τις αποταμιεύσεις τους, ενώ οι μετοχές, που βρίσκονται κυρίως στα χέρια εύπορων νοικοκυριών, ανέκαμψαν ταχύτερα.
Η μεταγενέστερη ανάκαμψη των τιμών των ακινήτων δεν αντιστάθμισε πλήρως τις απώλειες. Στις έξι χώρες μειώθηκε η ιδιοκατοίκηση, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων νοικοκυριών, περιορίζοντας τον αριθμό όσων μπορούσαν να επωφεληθούν από την άνοδο των τιμών. Παράλληλα, τα φτωχότερα νοικοκυριά χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο για να ανασυστήσουν τις αποταμιεύσεις τους.
Η ΕΚΤ διευκρινίζει ότι τα στοιχεία αφορούν τον καθαρό πλούτο, δηλαδή την αξία των περιουσιακών στοιχείων μετά την αφαίρεση των χρεών. Η αύξηση του μεριδίου των εύπορων νοικοκυριών δεν αποδεικνύει ότι αυτά έγιναν πλουσιότερα σε απόλυτους όρους ούτε ότι τα φτωχότερα έχασαν απόλυτο πλούτο. Καταγράφει, ωστόσο, αύξηση του μεριδίου των εύπορων και μείωση του μεριδίου του φτωχότερου μισού.
Οι συντάκτες της ανάλυσης, Danilo Bianco, Jiri Slacalek και Oreste Tristani, αξιοποίησαν στοιχεία από την έρευνα Household Finance and Consumption Survey του Ευρωσυστήματος. Η έρευνα καλύπτει περίπου 90.000 νοικοκυριά σε 22 χώρες και καταγράφει, μεταξύ άλλων, την περιουσία, το εισόδημα και το χρέος τους.
