Η τουρκική NAVTEX υποστηρίζει ότι οι έρευνες για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου έχουν τη συγκατάθεση της Άγκυρας. Η Ελλάδα απάντησε με αντιNAVTEX, επικαλούμενη τις άδειες που έχει εκδώσει.
Νέα NAVTEX για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo εξέδωσε η Τουρκία μετά τον απόπλου του. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι δραστηριότητες θα γίνουν με τη συγκατάθεση των αρμόδιων τουρκικών αρχών και εντός περιοχής που θεωρεί ότι υπάγεται στη δική της αρμοδιότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα απάντησε με αντιNAVTEX από τον σταθμό Ηρακλείου, επικαλούμενη τις άδειες που έχει εκδώσει για τις έρευνες στο πλαίσιο του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου (GSI). Η τελευταία αφορά εργασίες από το Abeille Marengo και εκδόθηκε στις 6 Νοεμβρίου.
Οι θέσεις Αθήνας και Άγκυρας
Στο κείμενο της τουρκικής NAVTEX αναφέρεται ότι οι θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες θα ακολουθήσουν διαδρομές που έχουν συντονιστεί με τις τουρκικές αρχές. Γίνεται επίσης επίκληση της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο και επιστολής προς τα Ηνωμένα Έθνη, με ημερομηνία 18 Μαρτίου 2020, στην οποία είχαν γνωστοποιηθεί τα εξωτερικά όριά της.
Η ελληνική αντιNAVTEX υποστηρίζει ότι ο τουρκικός σταθμός δεν είναι εξουσιοδοτημένος να εκδώσει σχετική ειδοποίηση και ότι σημαντικό μέρος των περιοχών έρευνας βρίσκεται εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, όπως αυτές καθορίζονται από το διεθνές δίκαιο. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει την τουρκική NAVTEX ως άκυρη και αναφέρει ότι οι έρευνες θα πραγματοποιηθούν βάσει των ελληνικών αδειών.
Ελληνικές διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι οι συντεταγμένες των ερευνών ήταν ήδη γνωστές από την ελληνική NAVTEX και ότι η κίνηση του πλοίου βασίζεται στις άδειες των ελληνικών αρχών. Υποστήριξαν επίσης ότι η τουρκική NAVTEX εκδόθηκε μετά την έναρξη της κίνησης του πλοίου και δεν συνιστά άδεια, καθώς, όπως σημείωσαν, δεν είχε υποβληθεί σχετικό αίτημα στην Τουρκία. Κατά τις ίδιες πηγές, άδειες ζητήθηκαν από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε στη Βουλή ότι η Τουρκία αναφέρει πως έδωσε συγκατάθεση χωρίς να της έχει ζητηθεί. Κάλεσε τα κόμματα της αντιπολίτευσης να μην αποδεχθούν, όπως είπε, την τουρκική εκδοχή και επισήμανε ότι η NAVTEX δεν αναφέρει έκδοση άδειας.
Ερωτήματα για τη γαλλική διακοίνωση
Παραμένει άγνωστο το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης που απηύθυνε η Γαλλία στην Τουρκία για το καλώδιο. Η αντιπολίτευση ζητά ενημέρωση από την κυβέρνηση, εκφράζοντας ανησυχία για ενδεχόμενες συνέπειες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, ανέφερε ότι τα κόμματα θα ενημερωθούν από τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, σε κατάλληλο χρόνο και με τον κατάλληλο τρόπο.
Η κυβέρνηση αναφέρει ότι δεν έχει στα χέρια της το κείμενο, αλλά εκτιμά ότι δεν επηρεάζει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, δήλωσε ότι η γαλλική ενημέρωση προς την Τουρκία δεν δημιουργεί νομικό προηγούμενο ούτε μπορεί να θεωρηθεί αίτημα για αδειοδότηση. Εκτίμησε επίσης ότι οι έρευνες θα ολοκληρωθούν χωρίς αναταράξεις.
Η ελληνική κυβέρνηση θέτει ως προτεραιότητα να προχωρήσουν οι έρευνες, παρά την ένταση. Στο υλικό αναφέρεται ως πιθανό ενδεχόμενο η παρενόχληση του ερευνητικού πλοίου μέσω ασυρμάτου, ενώ ως δυσμενέστερο σενάριο περιγράφεται η αποστολή τουρκικών πολεμικών πλοίων για την παρεμπόδιση των εργασιών, όπως είχε συμβεί στην Κάσο το 2024 με το Ievoli Relume. Η ελληνική πλευρά, σύμφωνα με την ίδια περιγραφή, προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενο, αλλά εκτιμά ότι δεν θα υπάρξει τέτοια κλιμάκωση.
Η τουρκική NAVTEX επικαλείται, μεταξύ άλλων, το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο η ελληνική πλευρά χαρακτηρίζει παράνομο. Κυβερνητικά στελέχη συνδέουν την ολοκλήρωση του καλωδίου με την έμπρακτη αμφισβήτηση του μνημονίου. Από την πλευρά του, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής έχει προειδοποιήσει ότι η ενημέρωση της Τουρκίας για το έργο μπορεί να οδηγήσει την Άγκυρα να ζητά αντίστοιχη ενημέρωση και για άλλα έργα στο Αιγαίο.
