Η ειδική παιδαγωγός και συγγραφέας, που διακρίθηκε στα Special Education Awards 2025, μιλά για τις δυσκολίες της καθημερινής εφαρμογής της συμπερίληψης και για το πρώτο της βιβλίο.

Η συμπερίληψη στο σχολείο, σύμφωνα με τη Βίκυ Μηνά, δεν εξασφαλίζεται μόνο με την παρουσία όλων των παιδιών στην ίδια αίθουσα. Η ειδική παιδαγωγός και συγγραφέας επισημαίνει ότι χρειάζονται ουσιαστικές δυνατότητες συμμετοχής και έκφρασης, ώστε κάθε παιδί να αισθάνεται μέλος της ομάδας.

Η Μηνά εργάζεται στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και τιμήθηκε με χάλκινο βραβείο στα Special Education Awards 2025, στην κατηγορία «Δράσεις ενημέρωση και ευαισθητοποίησης». Με αφορμή τη διάκρισή της και την κυκλοφορία του πρώτου βιβλίου της, «Εάν η αγάπη είχε πρόσωπο…», μίλησε για την Ειδική Αγωγή, τις προκαταλήψεις και την αποδοχή.

Οι δυσκολίες στη σχολική καθημερινότητα

Η Βίκυ Μηνά αναφέρει ότι οι εκπαιδευτικοί καλούνται να ανταποκριθούν στις διαφορετικές ανάγκες των μαθητών σε συνθήκες που συχνά χαρακτηρίζονται από περιορισμένο χρόνο, μέσα και υποστήριξη. Όπως τονίζει, η πρόκληση δεν αφορά μόνο την κάλυψη μαθησιακών αναγκών, αλλά και τη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος όπου τα παιδιά αισθάνονται αποδεκτά και ισότιμα.

Κατά την ίδια, η έλλειψη κατάλληλων υποδομών, η περιορισμένη βοήθεια και η ανεπαρκής συνεργασία δυσχεραίνουν την εφαρμογή της συμπερίληψης στην πράξη. Η Μηνά υποστηρίζει ότι η ουσιαστική συμμετοχή, η έκφραση και η αίσθηση του ανήκειν είναι εξίσου σημαντικές με τη συνύπαρξη στον ίδιο χώρο.

Η ειδική παιδαγωγός θεωρεί πως οι μικρές καθημερινές κινήσεις μεταξύ μαθητών μπορούν να δείξουν τι σημαίνει αποδοχή, όπως όταν ένα παιδί προσκαλεί έναν συμμαθητή στο παιχνίδι ή προσφέρει βοήθεια. Προσθέτει ότι οι ενήλικες επηρεάζουν τη στάση των παιδιών απέναντι στη διαφορετικότητα μέσα από τις συμπεριφορές και τα πρότυπα που προβάλλουν.

Ένα βιβλίο για την αγάπη και τα στερεότυπα

Στο «Εάν η αγάπη είχε πρόσωπο…», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μελτέμι, πρωταγωνιστούν ο Λουκάς, κωφός ξυλουργός, και ο Μάρκος, δάσκαλος που χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο και έχει βιώσει ενδοοικογενειακή βία. Οι δύο άνδρες είναι ζευγάρι και ξεκινούν ένα ταξίδι προς ένα μοναστήρι, όταν σβήνει το καντήλι της εκκλησίας του χωριού τους.

Η ιστορία πραγματεύεται ζητήματα αναπηρίας, σεξουαλικής ταυτότητας, κοινωνικού αποκλεισμού και πίστης. Η Μηνά εξηγεί ότι θέλησε να αναδείξει πως διαφορετικές εμπειρίες αποκλεισμού μπορεί να συνυπάρχουν και ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται μέσα από μία μόνο πλευρά της ταυτότητάς τους.

Για τη συγγραφέα, η λογοτεχνία μπορεί να φέρει τους αναγνώστες σε επαφή με εμπειρίες που δεν γνωρίζουν και να δώσει αφορμή για προβληματισμό και διάλογο. Δεν θεωρεί ότι ένα βιβλίο αλλάζει αυτομάτως τις αντιλήψεις, αλλά ότι μπορεί να συμβάλει στην αμφισβήτηση στερεοτύπων.

Επόμενος στόχος η έρευνα

Η διάκριση στα Special Education Awards αποτελεί, όπως λέει η ίδια, αναγνώριση της καθημερινής προσπάθειας στον χώρο της Ειδικής Αγωγής και κίνητρο για τη συνέχισή της. Για την επόμενη περίοδο, προτεραιότητά της είναι η έναρξη διδακτορικού στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με αντικείμενο που συνδέεται με τα ενδιαφέροντά της στην Ειδική Αγωγή και τη συμπερίληψη. Προς το παρόν, δεν σχεδιάζει να προχωρήσει στη συγγραφή δεύτερου βιβλίου.

Άκου ζωντανά Spi8a