Το πρόσφατο μπλακ άουτ που διέκοψε προσωρινά τις πτήσεις στις ΗΠΑ ανέδειξε την παλαιότητα των συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, ενώ σε ορισμένες εγκαταστάσεις η προμήθεια ανταλλακτικών γίνεται ακόμη και μέσω ηλεκτρονικών δημοπρασιών.
Η προσωρινή αναστολή των πτήσεων στις ΗΠΑ, η οποία διήρκεσε πάνω από 4,5 ώρες, έφερε στο προσκήνιο τις ελλείψεις στις υποδομές ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Χιλιάδες πτήσεις ακυρώθηκαν ή καθυστέρησαν και εκατομμύρια επιβάτες επηρεάστηκαν.
Σε ορισμένες εγκαταστάσεις της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (FAA), η εύρεση ανταλλακτικών για παλαιό εξοπλισμό είναι πλέον δύσκολη. Εξαρτήματα αναζητούνται ακόμη και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες, ενώ σε άλλες περιπτώσεις κατασκευάζονται με τρισδιάστατους εκτυπωτές.
Εξοπλισμός δεκαετιών
Περισσότερες από 300 εγκαταστάσεις ελέγχου της FAA εξακολουθούν να χρησιμοποιούν υπολογιστές και τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό ηλικίας πολλών δεκαετιών, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα συστήματα δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά μεταξύ τους.
Έκθεση του Γραφείου Λογοδοσίας της Κυβέρνησης των ΗΠΑ (GAO) το 2024 εξέτασε 138 συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Τα 51 κρίθηκαν μη βιώσιμα και άλλα 54 δυνητικά μη βιώσιμα, με περισσότερα από τα τρία τέταρτα των συστημάτων να αντιμετωπίζουν σοβαρά ζητήματα ως προς τη συνέχιση της λειτουργίας τους.
Ο διοικητής της FAA, Μπράιαν Μπέντφορντ, είχε επισημάνει τον περασμένο Σεπτέμβριο ότι μεγάλο μέρος των υποδομών βασίζεται σε τεχνολογία που δεν καλύπτει πλέον τις ανάγκες ενός σύγχρονου δικτύου αερομεταφορών. Για τη διακοπή των πτήσεων, ο υπουργός Μεταφορών των ΗΠΑ, Σον Ντάφι, ανέφερε ότι το πρόβλημα προκλήθηκε από υπερφόρτωση των δρομολογητών του συστήματος με μεγάλο όγκο δεδομένων.
Χρηματοδότηση και καθυστερήσεις στην αναβάθμιση
Την ημέρα της διακοπής, ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Μεταφορών ζήτησαν από το Κογκρέσο επιπλέον χρηματοδότηση 30,1 δισ. δολαρίων για την αναβάθμιση αεροδρομίων και συστημάτων ελέγχου. Από το ποσό αυτό, 10,1 δισ. δολάρια προορίζονται για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος ελέγχου πτήσεων. Τον Ιούλιο του 2025, το Κογκρέσο είχε εγκρίνει 12,5 δισ. δολάρια για την ανανέωση παλαιών υποδομών, μεταξύ των οποίων τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και συστήματα ραντάρ.
Η αμερικανική κυβέρνηση αναφέρει ότι έχει αντικατασταθεί με οπτικές ίνες υψηλής ταχύτητας το 68% του παλαιού χάλκινου τηλεπικοινωνιακού δικτύου της FAA. Ωστόσο, η αλλαγή των καλωδίων δεν αρκεί από μόνη της για την ομαλή λειτουργία του δικτύου. Ο Μπέντφορντ έχει υπογραμμίσει την ανάγκη συνολικής ανανέωσης των τηλεπικοινωνιακών υποδομών.
Το GAO προειδοποίησε τον περασμένο Σεπτέμβριο ότι το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού δεν διαθέτει ολοκληρωμένο σχεδιασμό, αξιόπιστη εκτίμηση του συνολικού κόστους ή ενιαίο χρονοδιάγραμμα. Τον περασμένο Μάιο καταγράφονταν 11.389 χρονοδιαγράμματα έργων, χωρίς τον αναγκαίο συντονισμό μεταξύ τους.
Η FAA έχει θέσει ως στόχο να ολοκληρώσει την πρώτη φάση της αναβάθμισης έως τον Δεκέμβριο του 2028. Η καθυστέρηση των έργων ενδέχεται να παρατείνει την εξάρτηση των αμερικανικών αερομεταφορών από παλαιές υποδομές, με επιπτώσεις στην αξιοπιστία των πτήσεων και, σύμφωνα με το υλικό, στην ασφάλειά τους.
