Ο βασικός αντίπαλος του Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, αλλά οι διαφωνίες μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης δυσκολεύουν τις διαπραγματεύσεις.
Ο Γκάντι Άιζενκοτ έλαβε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο Ισραήλ, έχοντας θεωρητικά τη στήριξη 67 από τους 120 βουλευτές της Κνεσέτ. Οι έδρες ανήκουν σε έξι κόμματα με διαφορετικές θέσεις, ενώ ο Μπενιαμίν Νετανιάχου στηρίζεται από 46 βουλευτές, λιγότερους από τους 61 που απαιτούνται για κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ο Νετανιάχου παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός έως την ορκωμοσία νέας κυβέρνησης. Ο Άιζενκοτ έχει 28 ημέρες για τις διαπραγματεύσεις και μπορεί να ζητήσει παράταση δύο εβδομάδων.
Το σχέδιο κυβέρνησης μειοψηφίας
Ο Άιζενκοτ προτείνει κυβέρνηση με τη συμμετοχή τεσσάρων κομμάτων της εβραϊκής αντιπολίτευσης, τα οποία διαθέτουν συνολικά 48 έδρες. Πρόκειται για το Γιασάρ, το «Μαζί» των πρώην πρωθυπουργών Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ, το Ισραέλ Μπεϊτένου του Άβιγκντορ Λίμπερμαν και τους Δημοκράτες του Γιαΐρ Γκολάν.
Τα δύο αραβικά κόμματα, η Κοινή Λίστα και το Ράαμ, διαθέτουν 19 έδρες. Σύμφωνα με το σχέδιο, δεν θα συμμετέχουν στο υπουργικό συμβούλιο, αλλά θα παρέχουν κοινοβουλευτική στήριξη από έξω, με αντάλλαγμα συγκεκριμένες παραχωρήσεις. Η λύση θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη λειτουργία κυβέρνησης μειοψηφίας. Ωστόσο, ορισμένοι πολιτικοί της αντιπολίτευσης απορρίπτουν την εξάρτηση από αραβικά κόμματα.
Κυβερνήσεις μειοψηφίας έχουν υπάρξει και στο παρελθόν στο Ισραήλ, αλλά όχι αμέσως μετά από εκλογές, σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται για την πολιτική διαδικασία.
Διαφωνίες για τη στήριξη των αραβικών κομμάτων και τη στράτευση
Ο Λίμπερμαν αρνείται να συμμετάσχει σε κυβέρνηση που θα στηρίζεται από αραβικά κόμματα. Υποστηρίζει ότι ένα τέτοιο σχήμα θα ήταν ασταθές και θα ενίσχυε πολιτικά τον Νετανιάχου. Αντί γι’ αυτό, προτείνει συνασπισμό 61 εδρών με τη συμμετοχή υπερορθόδοξων κομμάτων, χωρίς αραβική συμμετοχή. Εκτιμά ότι σε αυτή την περίπτωση βουλευτές του Λικούντ ενδέχεται να αποχωρήσουν από το στρατόπεδο του Νετανιάχου.
Η πρόταση προσκρούει στη διαφωνία για τη στρατιωτική θητεία. Τα υπερορθόδοξα κόμματα επιδιώκουν να διατηρηθεί η εξαίρεση των υπερορθόδοξων ανδρών από την υποχρεωτική στράτευση, ενώ ο Άιζενκοτ, ο Λίμπερμαν και άλλοι ηγέτες της αντιπολίτευσης έχουν δεσμευτεί υπέρ της καθολικής στράτευσης.
Το υπερορθόδοξο κόμμα «Σας» εξακολουθεί να στηρίζει τον Νετανιάχου. Ο «Ενωμένος Ιουδαϊσμός» της Τορά, που παραδοσιακά βρισκόταν στο πλευρό του, δεν τον υποστήριξε στις μετεκλογικές διαβουλεύσεις, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με την αντιπολίτευση. Παρά τις διαφορές τους, Άιζενκοτ και Λίμπερμαν συνεχίζουν να συντονίζουν τις κινήσεις τους. Η αντιπολίτευση σχεδιάζει επίσης να επιδιώξει την αντικατάσταση του προέδρου της Κνεσέτ και άλλων αξιωματούχων που είχαν τοποθετηθεί επί Νετανιάχου.
Η πρόταση Νετανιάχου και το ενδεχόμενο εκλογών
Ο Νετανιάχου έχει ζητήσει, μέσω δύο βίντεο που δημοσίευσε τις τελευταίες ημέρες, τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Θέτει ως προϋποθέσεις να παραμείνει πρωθυπουργός και να συμμετάσχει στον συνασπισμό το δεξιό και υπερορθόδοξο μπλοκ του. Ο Άιζενκοτ απέρριψε την πρόταση, χαρακτηρίζοντάς την «αξιοθρήνητο επικοινωνιακό τέχνασμα», και υποστήριξε ότι ο Νετανιάχου θα έπρεπε να απομακρυνθεί από τους ακραίους κυβερνητικούς εταίρους του και να συμμετάσχει σε κυβέρνηση με επικεφαλής τον ίδιο.
Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Νετανιάχου θα μπορούσε να δεχθεί την απομάκρυνση του υπουργού Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, αλλά δυσκολότερα θα εγκατέλειπε τον υπουργό Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς και τα υπερορθόδοξα κόμματα. Μέχρι στιγμής δεν έχει δείξει πρόθεση να κάνει τέτοιες παραχωρήσεις.
Αν ο Άιζενκοτ δεν σχηματίσει κυβέρνηση μέσα στην προθεσμία του, η εντολή μπορεί να δοθεί σε άλλον υποψήφιο για 28 ημέρες. Αν την αναλάβει ο Νετανιάχου, θα χρειαστεί να προσελκύσει κόμματα ή μεμονωμένους βουλευτές της αντιπολίτευσης. Οι Άιζενκοτ, Μπένετ, Λίμπερμαν και Γκολάν έχουν δηλώσει ότι δεν θα συμμετάσχουν σε κυβέρνηση υπό την ηγεσία του.
Μετά από αποτυχία των υποψηφίων, η Κνεσέτ θα έχει ακόμη 14 ημέρες για να προτείνει νέο πρόσωπο. Αν δεν προκύψει λύση, θα διεξαχθούν νέες εκλογές. Έως τον σχηματισμό κυβέρνησης, ο Νετανιάχου θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός.
