Οι Μαρία Μενεγάκη, Φιλάνθη Μιχάλακα και Αλεξάνδρα Σιώτου συνδέουν την ανθρωπολογική προσέγγιση με τη βιωματική μάθηση και την κατανόηση ζητημάτων που απασχολούν τους μαθητές.
Την ενίσχυση των Κοινωνικών Επιστημών και την εισαγωγή της Ανθρωπολογίας στο σχολικό πρόγραμμα υποστηρίζουν οι Μαρία Μενεγάκη, Φιλάνθη Μιχάλακα και Αλεξάνδρα Σιώτου, μέλη της Ομάδας Ειδικού Ενδιαφέροντος για την Εκπαίδευση του Συλλόγου Κοινωνικών Ανθρωπολόγων Ελλάδας (ΣΚΑΕ). Όπως αναφέρουν, η ανθρωπολογική προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές να εξετάζουν κριτικά όσα συχνά θεωρούνται αυτονόητα και να κατανοούν πώς συνδέεται η σχολική γνώση με την καθημερινή τους ζωή.
Οι αλλαγές στα σχολικά μαθήματα
Οι τρεις συγγραφείς επισημαίνουν ότι οι Κοινωνικές Επιστήμες έχουν υποχωρήσει στο ελληνικό σχολείο. Ως παραδείγματα αναφέρουν την κατάργηση της Κοινωνιολογίας το 2020 και την αντικατάστασή της από τα Λατινικά, καθώς και την κατάργηση των μαθημάτων «Σύγχρονος Κόσμος, Πολίτες και Δημοκρατία» και «Βασικές Αρχές Κοινωνικών Επιστημών».
Στο πλαίσιο της συζήτησης για την παρουσία των Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών στην εκπαίδευση, η ομάδα διοργάνωσε την εκδήλωση «Η Ανθρωπολογία στην Εκπαίδευση: Προκλήσεις και Δυνατότητες», με τη συμμετοχή ανθρωπολόγων από τη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Εργαλεία για βιωματική μάθηση
Από τις εμπειρίες που παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση προέκυψε, σύμφωνα με τις συγγραφείς, ότι εκπαιδευτικοί της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αξιοποίησαν, μέσα στα περιθώρια που επιτρέπει το σχολικό σύστημα, μεθόδους όπως οι συνεντεύξεις, η συμμετοχική παρατήρηση και η δημιουργία σύντομων ντοκιμαντέρ. Με αυτές τις δραστηριότητες οι μαθητές και οι μαθήτριες μπορούσαν να συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή γνώσης και να συνδέουν την ύλη της ιστορίας, της οικονομίας και της λογοτεχνίας με τη δική τους εμπειρία, αντί να περιορίζονται στην απομνημόνευση πληροφοριών.
Οι Μενεγάκη, Μιχάλακα και Σιώτου υποστηρίζουν ότι η ανθρωπολογική οπτική μπορεί να συμβάλει στην προσέγγιση θεμάτων όπως η βία, οι κοινωνικές ανισότητες, ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, το φύλο και η σεξουαλικότητα. Κατά την εκτίμησή τους, αυτά τα ζητήματα αφορούν την καθημερινότητα των μαθητών, ενώ δεν έχουν επαρκή χώρο στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Οι συγγραφείς συνδέουν την πρότασή τους με τις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές αλλαγές που βιώνει η ελληνική κοινωνία, μεταξύ άλλων και με την αυξημένη μεταναστευτική και προσφυγική κινητικότητα. Θεωρούν ότι η έρευνα και η κριτική σκέψη που χαρακτηρίζουν την Ανθρωπολογία μπορούν να δώσουν στους νέους εργαλεία για να κατανοούν και να εξετάζουν τον κόσμο γύρω τους.
