Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν έχει δικαίωμα να ζητά ενημέρωση για τη διαδρομή της ηλεκτρικής διασύνδεσης και επικρίνει την επιλογή να ανατεθεί ο χειρισμός του ζητήματος σε γαλλική εταιρεία και στο γαλλικό κράτος.
Κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου άσκησε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς. Σε ανάρτησή του χαρακτηρίζει την υπόθεση «θαλάσσιο θέατρο παραλόγου» και αμφισβητεί τη σκοπιμότητα της ενημέρωσης της Τουρκίας για το καλώδιο.
Ο Κοτζιάς υποστηρίζει ότι η Τουρκία ζητά ενημέρωση για θαλάσσια οριοθέτηση την οποία, όπως αναφέρει, η Ελλάδα καταδικάζει και δεν αναγνωρίζει. Κατά τον ίδιο, αντί η κυβέρνηση να απορρίψει το αίτημα, ανέθεσε τον χειρισμό σε γαλλική εταιρεία, η οποία με τη σειρά της απευθύνθηκε στο γαλλικό κράτος. Ο πρώην υπουργός υποστηρίζει ότι η εξέλιξη αυτή υπονόμευσε τα ελληνικά δικαιώματα και θέτει το ενδεχόμενο να υπήρξε συναίνεση της ΝΔ.
Η επίκληση του Δικαίου της Θάλασσας
Στην ανάλυσή του, ο Κοτζιάς παραπέμπει στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Επικαλείται το άρθρο 77, σύμφωνα με το οποίο, όπως αναφέρει, τα δικαιώματα του παράκτιου κράτους στην υφαλοκρηπίδα αφορούν την εξερεύνηση και εκμετάλλευση των φυσικών πόρων. Με βάση αυτή την ερμηνεία, υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν έχει δικαιώματα επί του καλωδίου.
Για την περίπτωση διέλευσης από υφαλοκρηπίδα, επικαλείται το άρθρο 79 και αναφέρει ότι τα κράτη έχουν δικαίωμα να τοποθετούν υποβρύχια καλώδια, ενώ το παράκτιο κράτος δεν μπορεί να εμποδίσει την εγκατάσταση ή τη συντήρησή τους. Προσθέτει ότι τα καλώδια ηλεκτρισμού και τηλεπικοινωνιών δεν είναι σωληναγωγοί για τη μεταφορά ρευστών. Αναφέρεται επίσης στο άρθρο 87.1.γ. για την ελευθερία τοποθέτησης υποβρύχιων καλωδίων στην ανοικτή θάλασσα.
Ο πρώην υπουργός υποστηρίζει ότι άδεια απαιτείται σε κλειστούς κόλπους και αιγιαλίτιδες ζώνες, ενώ το υπό κατασκευή καλώδιο περνά από τέτοιες περιοχές μόνο της Ελλάδας και της Κύπρου. Κατά την άποψή του, το κρίσιμο ζήτημα είναι η ενημέρωση και όχι η άδεια, καθώς η Σύμβαση, όπως την ερμηνεύει, δεν καθιστά την ενημέρωση υποχρεωτική, αλλά προβλέπει ότι το κράτος που τοποθετεί καλώδιο μπορεί να ενημερώσει καλόπιστα κράτος με αναγνωρισμένη ζώνη στην περιοχή.
Ο Κοτζιάς αναφέρθηκε ακόμη σε ανάλογη ενέργεια της Τουρκίας κοντά στο Καστελόριζο το 2018, λέγοντας ότι τότε η Ελλάδα έστειλε πολεμικά πλοία. Παράλληλα, θέτει το ερώτημα αν η κυβέρνηση θεωρεί νόμιμη ή παράνομη τη θαλάσσια ζώνη Λιβύης–Τουρκίας και συνδέει την απάντηση με τον χειρισμό του αιτήματος ενημέρωσης.
