Διπλωματική συμφωνία, συνέχιση των κυρώσεων και του αποκλεισμού ή νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις βρίσκονται στο τραπέζι, ενώ σύμβουλοι του Αμερικανού προέδρου εισηγούνται διαφορετικές κατευθύνσεις.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ανακοινώσει την επόμενη κίνησή του στον πόλεμο με το Ιράν, καθώς δέχεται αντικρουόμενες εισηγήσεις από συνεργάτες του και πιέσεις από συμμάχους των ΗΠΑ. Οι επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνουν νέες επιθέσεις, διατήρηση των κυρώσεων και του αποκλεισμού, αλλά και διαπραγμάτευση για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είχε ενημερώσει τον πρόεδρο ότι σκόπευε να συνδέσει την εκλογική ήττα με τον πόλεμο, προτού αμφισβητήσει δημόσια μέσω των social media αν άξιζε το κόστος. Η εκλογική αποδοκιμασία εντείνει την πίεση στον Τραμπ, ο οποίος δεν έχει ξεκαθαρίσει αν θα επιδιώξει αποκλιμάκωση ή νέα στρατιωτική δράση.
Διαφωνίες για την επόμενη κίνηση
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και ο επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, τάχθηκαν υπέρ της επιστροφής σε μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις κατά τις πρόσφατες ενημερώσεις για τις στρατιωτικές επιλογές, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους. Αντίθετα, ο Βανς και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ επιδιώκουν να διατηρηθεί η στήριξη του προέδρου στις διπλωματικές προσπάθειες.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έχουν υποστηρίξει αυστηρότερες κυρώσεις και τη συνέχιση του αποκλεισμού του ιρανικού εμπορίου. Παράλληλα, εξωτερικοί σύμβουλοι με πιο σκληρές θέσεις προέτρεψαν τον Τραμπ να επιδιώξει την εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα δικαίωνε το πολιτικό κόστος του πολέμου.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου εξακολουθεί να πιέζει για νέες επιθέσεις, ενώ οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, δήλωσε ότι οι διαμεσολαβητές εργάζονται για να αποτρέψουν νέα κλιμάκωση. Ο εμίρης του Κατάρ, σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι, μίλησε τηλεφωνικά με τον Τραμπ, ενώ αξιωματούχοι του Κόλπου ανέφεραν ότι οι δύο πλευρές αναζητούν διέξοδο.
Πρόταση για ταχύτερη έναρξη συνομιλιών
Ιρανοί αξιωματούχοι αναμένεται να επιστρέψουν στην Ντόχα τις επόμενες ημέρες για συνομιλίες σχετικά με μια συμφωνία υπό διαμόρφωση. Υπουργοί Εξωτερικών χωρών του Κόλπου επιδιώκουν επίσης επικοινωνία με τον Τραμπ ή συνάντηση στην Ουάσινγκτον, ώστε να υποστηρίξουν μια συμφωνία.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η Wall Street Journal, το σχέδιο που εξετάζεται θα συντόμευε από 60 ημέρες σε δύο το αρχικό στάδιο των συνομιλιών που προβλεπόταν στο μνημόνιο κατανόησης του Ιουνίου. Έτσι, οι δύο πλευρές θα περνούσαν σχεδόν αμέσως σε διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα. Μία από τις πηγές εκτίμησε ότι αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει στον Τραμπ να αρχίσει την αποκλιμάκωση χωρίς να φανεί ότι υποχωρεί. Δεν είναι σαφές αν η Τεχεράνη θα αποδεχόταν την πρόταση.
Το Κατάρ επιδιώκει να γεφυρώσει τις διαφορές των εμπόλεμων πλευρών, με στόχο να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ και να αρθεί ο αμερικανικός αποκλεισμός. Ο Τραμπ δήλωσε ότι σύντομα θα ληφθεί απόφαση και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων, ενώ υποστήριξε ότι δεν είχε άλλη επιλογή από το να αναλάβει το πολιτικό κόστος της επίθεσης στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Περιορισμένα πλήγματα και οικονομικό κόστος
Το βράδυ της Παρασκευής αναφέρθηκαν εκρήξεις στο νησί Κεσμ, στα Στενά του Ορμούζ. Αμερικανός αξιωματούχος τις χαρακτήρισε επιθέσεις μικρής κλίμακας. Οι ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει ανάλογα πλήγματα τις τελευταίες εβδομάδες, διευκρινίζοντας ότι δεν σηματοδοτούν επιστροφή σε γενικευμένες πολεμικές επιχειρήσεις.
Η Σουζάν Μαλόνι, ειδική σε θέματα Ιράν και αντιπρόεδρος εξωτερικής πολιτικής στο Brookings Institution, εκτίμησε ότι η εκλογική επιτυχία των Δημοκρατικών δυσκολεύει το δίλημμα του προέδρου. Κατά την ίδια, οι επιλογές του ενδέχεται να αυξήσουν το στρατηγικό και οικονομικό κόστος που έχουν ήδη επωμιστεί οι Αμερικανοί.
Το Ιράν έχει απειλήσει ότι, σε περίπτωση νέας επίθεσης, θα διευρύνει τα αντίποινά του πέρα από τη Μέση Ανατολή. Από την άλλη, αν ο Τραμπ κινηθεί προς αποχώρηση από τη σύγκρουση, η Τεχεράνη θα μπορούσε να ζητήσει μεγαλύτερες παραχωρήσεις ή να επιχειρήσει να ενισχύσει τον έλεγχό της στα Στενά του Ορμούζ.
Ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου που μίλησε για τις επιλογές του προέδρου ανέφερε ότι ο Τραμπ δεν βιάζεται να αποφασίσει, ενώ η ιρανική οικονομία αντιμετωπίζει δυσκολίες και το πετρέλαιο εξακολουθεί να διέρχεται από τα Στενά. Ορισμένοι ειδικοί αμφισβητούν ότι νέες επιθέσεις θα εξαναγκάσουν το Ιράν σε συμφωνία, καθώς, όπως σημειώνεται, το καθεστώς έχει αντέξει οκτώ μήνες πολέμου.
Ο Μπεχνάμ Μπεν Ταλεμπλού, ανώτερος ερευνητής στο Foundation for Defense of Democracies, υποστήριξε ότι ο Τραμπ θα πρέπει να δώσει χρόνο στις κυρώσεις και στον αποκλεισμό. Ο Γκρέγκορι Μπρου, ειδικός σε θέματα Ιράν στην Eurasia Group, ανέφερε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει επιστροφή στο μνημόνιο κατανόησης του καλοκαιριού, το οποίο επέτρεπε την πώληση ιρανικού πετρελαίου στην ελεύθερη αγορά, καθώς και πλήρες άνοιγμα των Στενών πριν από συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Παράλληλα, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου και Ρεπουμπλικανοί βουλευτές έχουν αρχίσει να αποδίδουν ευθύνες στον Χέγκσεθ, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, υποστηρίζοντας ότι είχε πείσει τον Τραμπ πως ο πόλεμος θα τελείωνε μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ο πρόεδρος δηλώνει ότι εξακολουθεί να έχει απόλυτη εμπιστοσύνη στον υπουργό Άμυνας, ενώ εκπρόσωποι του Πενταγώνου αναφέρουν ότι εκείνος αναμένει να παραμείνει στη θέση του έως το τέλος της κυβερνητικής θητείας.
