Η ανισορροπία ανάμεσα στην ηλιακή ενέργεια που απορροφά η Γη και στη θερμότητα που εκπέμπει στο Διάστημα έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη των μετρήσεων, σύμφωνα με νέα έκθεση του WMO που παρουσιάστηκε με την έναρξη της COP31 στην Αττάλεια.
Η θερμότητα που συγκρατεί το κλιματικό σύστημα της Γης αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό, σύμφωνα με έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO). Η ανισορροπία μεταξύ της ενέργειας που δέχεται ο πλανήτης από τον Ήλιο και εκείνης που επιστρέφει στο Διάστημα καταγράφηκε στο υψηλότερο επίπεδο από τότε που άρχισαν οι μετρήσεις.
Η συσσώρευση θερμότητας συνδέεται με την ενίσχυση ακραίων καιρικών φαινομένων, μεταξύ των οποίων οι καύσωνες, οι ξηρασίες και οι τροπικοί κυκλώνες. Η έκθεση δόθηκε στη δημοσιότητα με την έναρξη της 31ης διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), στην Αττάλεια της Τουρκίας.
Θερμοκρασίες και ωκεανοί σε νέα επίπεδα
Για το διάστημα Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2026, η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια της Γης ήταν περίπου 1,47 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον προβιομηχανικό μέσο όρο. Αν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, το 2026 θα είναι μία από τις τέσσερις θερμότερες χρονιές που έχουν καταγραφεί, ενώ τα έτη 2023-2026 θα αποτελούν την πιο θερμή τετραετία στις μετρήσεις.
Η επιφάνεια των ωκεανών σημείωσε νέα μηνιαία ρεκόρ θερμοκρασίας και η στάθμη της θάλασσας έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί. Οι ωκεανοί απορροφούν περίπου το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας που παγιδεύουν στην ατμόσφαιρα τα αέρια του θερμοκηπίου. Το 2026 αναμένεται να είναι η δέκατη συνεχόμενη χρονιά με νέο ρεκόρ θερμότητας στους ωκεανούς.
Η αύξηση της θερμότητας που αποθηκεύεται στους ωκεανούς δείχνει, σύμφωνα με τον WMO, ότι η ενεργειακή ανισορροπία αυξανόταν κατά 0,3 βατ ανά τετραγωνικό μέτρο ανά δεκαετία την περίοδο 2001-2025, έναντι 0,13 βατ ανά τετραγωνικό μέτρο κατά την περίοδο 1960-2025.
Επιπτώσεις στους πάγους και προειδοποιήσεις
Η θερμότητα στα ανώτερα 2.000 μέτρα των ωκεανών έφτασε το 2025 σε επίπεδο-ρεκόρ και συνεχίζει να αυξάνεται. Ο WMO προειδοποιεί ότι η θέρμανση θα συνεχιστεί και ότι οι επιπτώσεις της θα είναι μη αναστρέψιμες για αιώνες ή και χιλιετίες.
Το 2026, η έκταση του θαλάσσιου πάγου στην Ανταρκτική κατέγραψε το τρίτο χαμηλότερο ετήσιο μέγιστο από την έναρξη των δορυφορικών μετρήσεων. Στην Αρκτική, το χειμερινό μέγιστο σημείωσε ιστορικό χαμηλό. Οι παγετώνες σε όλο τον κόσμο έχασαν περισσότερους από 400 γιγατόνους πάγου, ενώ για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά καταγράφηκαν απώλειες και στις 19 περιοχές του πλανήτη όπου υπάρχουν παγετώνες.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε ότι ο κόσμος έχει εισέλθει σε νέα περίοδο ακραίων κλιματικών φαινομένων. Επισήμανε ότι το ισχυρό Ελ Νίνιο προστίθεται σε έναν πλανήτη που έχει ήδη θερμανθεί εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας και ανέφερε ότι οι σοβαρότερες συνέπειες πλήττουν πρώτα όσους έχουν τη μικρότερη ευθύνη.
Ο WMO αναφέρει ότι η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα ήταν 356,42 μέρη ανά εκατομμύριο το 1992, όταν υπογράφηκε η Σύμβαση-Πλαίσιο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή. Το 2025 είχε φτάσει στα 426,8 ppm, αυξημένη κατά 53% σε σχέση με το 1750.
Ο Μπιλ ΜακΓκουάιρ, ομότιμος καθηγητής γεωφυσικών και κλιματικών κινδύνων στο University College London, χαρακτήρισε τα ευρήματα αναμενόμενα και εξέφρασε ανησυχία για την επιτάχυνση της ενεργειακής ανισορροπίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου ενδέχεται να ξεπεραστεί μόνιμα έως το 2028. Ανέφερε ακόμη ότι, με ρυθμό θέρμανσης περίπου 0,4 βαθμών ανά δεκαετία, η υπέρβαση των 2 βαθμών θα μπορούσε να σημειωθεί στα τέλη της δεκαετίας του 2030, ενώ οι προβλέψεις για αύξηση 2,6-2,8 βαθμών έως το τέλος του αιώνα ίσως είναι πλέον υπερβολικά αισιόδοξες.
Η χρονιά άρχισε με συνθήκες Λα Νίνια στον Ειρηνικό, οι οποίες συνήθως περιορίζουν προσωρινά την άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά περίπου 0,1 έως 0,2 βαθμούς Κελσίου. Το ισχυρό Ελ Νίνιο ενδέχεται, ωστόσο, να οδηγήσει σε υψηλότερη μέση θερμοκρασία έως το τέλος του έτους.
