Ο Γιώργος Γεραπετρίτης εκτιμά ότι η Τουρκία ή η Λιβύη ενδέχεται να επιχειρήσουν να παρεμποδίσουν τις σεισμικές έρευνες της Chevron νότια της Κρήτης, επικαλούμενες το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Το ενδεχόμενο να υπάρξουν απόπειρες παρεμπόδισης των επικείμενων γεωφυσικών και σεισμικών ερευνών της Chevron νότια της Κρήτης από την Τουρκία ή τη Λιβύη δεν απέκλεισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, σε συνέντευξή του στα «ΤΑ ΝΕΑ». Όπως ανέφερε, οι δύο πλευρές ενδέχεται να επικαλεστούν το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.
Ο υπουργός είπε ότι η διεθνής συγκυρία χαρακτηρίζεται από αστάθεια και πως η Αθήνα οφείλει να είναι προετοιμασμένη για πιθανά σενάρια. Υποστήριξε ότι οι θαλάσσιες περιοχές που παραχωρήθηκαν προς αξιοποίηση στη Chevron λαμβάνουν υπόψη τη μέση γραμμή, σύμφωνα με την ελληνική θέση για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Πρόσθεσε ότι μια διεθνής ενεργειακή εταιρεία όπως η Chevron εξετάζει νομικά τις διεκδικήσεις και τα συμβατικά δεδομένα πριν από την υπογραφή συμφωνιών.
Η διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και οι συνομιλίες με την Τουρκία
Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, ο Γεραπετρίτης εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι οι εργασίες θα συνεχιστούν χωρίς εμπόδια. Ανέφερε ότι το έργο υλοποιείται με την προβλεπόμενη ελληνική άδεια και NAVTEX στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και υπογράμμισε τη σημασία του για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο υπουργός απέρριψε την κριτική σχετικά με τη γαλλική ρηματική διακοίνωση για τον GSI, λέγοντας ότι μια διπλωματική επικοινωνία δεν συνιστά τεκμήριο κυριαρχικών δικαιωμάτων ούτε δημιουργεί νομικό προηγούμενο εις βάρος των ελληνικών θέσεων.
Ο επόμενος γύρος πολιτικού διαλόγου και θετικής ατζέντας με την Τουρκία προγραμματίζεται, σύμφωνα με τον υπουργό, για τις 7 και 8 Δεκεμβρίου στην Τουρκία. Οι επαφές για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης συνεχίζονται, ενώ η τελευταία συνάντηση των δύο αντιπροσωπειών έγινε στην Αθήνα στις 9 Οκτωβρίου. Ο Γεραπετρίτης σημείωσε ότι από το 2023 υπάρχει σταθερός δίαυλος επικοινωνίας, παρά τις σημαντικές διαφορές των δύο χωρών.
Θέσεις για τα χωρικά ύδατα και το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Ο υπουργός επανέλαβε ότι η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί, κατά την ελληνική θέση, μονομερές δικαίωμα που απορρέει από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και μπορεί να ασκηθεί όταν και όπως αποφασίσει η ελληνική πολιτεία. Ως μέρος της στρατηγικής που έχει ήδη εφαρμοστεί ανέφερε την επέκταση στο Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο.
Χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 άκυρο και ανυπόστατο, υποστηρίζοντας ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα. Κατά τον ίδιο, η κύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν αλλάζει τη νομική θέση. Αναφέρθηκε επίσης στην επιστολή της Αιγύπτου προς τον ΟΗΕ και προανήγγειλε τεχνικές συνομιλίες Ελλάδας – Αιγύπτου για την επέκταση της ήδη οριοθετημένης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Για πιθανή νομοθετική πρωτοβουλία στην Τουρκία σχετικά με τη «Γαλάζια Πατρίδα», είπε ότι η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις και έχει ενημερώσει εταίρους και συμμάχους. Πρόσθεσε ότι θα αξιολογηθεί το περιεχόμενο όταν υπάρξει επίσημο νομοθετικό κείμενο.
Η υποψηφιότητα στον ΟΗΕ και η ελληνική προεδρία της ΕΕ
Ο Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν στηρίζει την υποψηφιότητα του Φεριντούν Σινιρλίογλου για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ. Είπε ότι η επιλογή πρέπει να διασφαλίζει την ανεξαρτησία και την αμεροληψία του επικεφαλής του Οργανισμού και επικαλέστηκε τη στάση της Τουρκίας απέναντι στα ψηφίσματα για το Κυπριακό και τη μη κύρωση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Για την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, ανέφερε ότι η προετοιμασία έχει αρχίσει από τις αρχές του 2025. Κατά τη διάρκειά της αναμένεται να τεθούν, μεταξύ άλλων, ζητήματα ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, κοινής άμυνας, ανταγωνιστικότητας, διεύρυνσης, μεταναστευτικού και ενεργειακής ασφάλειας.
Απαντώντας στην κριτική του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά για τους χειρισμούς στην ηλεκτρική διασύνδεση, ο υπουργός είπε ότι σέβεται την κριτική, αλλά υποστήριξε πως η πολιτική αντιπαράθεση πρέπει να βασίζεται σε επιχειρήματα και να αφορά τις δημόσιες πολιτικές, χωρίς προσωπικούς χαρακτηρισμούς.
