Με αφορμή μια εικόνα AI με ροζ πάνθηρα στο Παρίσι, ο πολιτικός επιστήμονας Ορέστης Χατζηγιαννάκης εστιάζει στη διάδοση ψευδούς περιεχομένου και στα στοιχεία για την ενημέρωση των πολιτών στην Ελλάδα.
Η εικόνα ενός ροζ πάνθηρα στους δρόμους του Παρισιού, που έγινε viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν απεικονίζει πραγματικό περιστατικό. Πρόκειται για καλλιτεχνική σύνθεση με AI του Frédéric Vignale, φωτογράφου, σκηνοθέτη και ιδρυτή του περιοδικού Le Mague.
Ο πολιτικός επιστήμονας Ορέστης Χατζηγιαννάκης χρησιμοποιεί την εικόνα ως αφετηρία για να εξετάσει τη διάδοση της παραπληροφόρησης και τη δυνατότητα των πολιτών να ελέγχουν όσα βλέπουν στο διαδίκτυο. Αναφέρει ότι, σύμφωνα με έρευνα του MIT, το ψευδές περιεχόμενο διαδίδεται στα social media έξι φορές ταχύτερα από την αλήθεια.
Τα στοιχεία για την Ελλάδα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 που επικαλείται, η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. ως προς τον έλεγχο και τη διασταύρωση διαδικτυακών πληροφοριών. Περίπου ένας στους δέκα χρήστες του διαδικτύου ηλικίας 16 έως 74 ετών αναζήτησε άλλες πηγές για να επιβεβαιώσει πληροφορίες που είχε δει ή ακούσει online. Ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ε.Ε. ήταν 29,2%.
Παράλληλα, η έρευνα flash του Ευρωβαρόμετρου «Social Media 2025» κατέγραψε ότι για το 56% των πολιτών στην Ελλάδα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν το βασικό μέσο ενημέρωσης για πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα. Ο Χατζηγιαννάκης εκτιμά ότι ο συνδυασμός αυτών των δεδομένων δημιουργεί κινδύνους για την ενημέρωση και τη δημοκρατία.
Στο άρθρο του αναφέρεται επίσης στον ρόλο των αλγορίθμων και των AI bots στη διαμόρφωση του περιεχομένου που βλέπουν οι χρήστες, καθώς και στην ποιότητα της δημοσιογραφίας και των τηλεοπτικών συζητήσεων στην Ελλάδα. Υποστηρίζει ότι η αδυναμία διάκρισης ανάμεσα σε αληθινές και ψευδείς πληροφορίες μπορεί να οδηγήσει σε γενικευμένη δυσπιστία.
Διαφορετική χρήση των ψευδών εικόνων
Ο Χατζηγιαννάκης διακρίνει την εικόνα του ροζ πάνθηρα από μια άλλη ψευδή εικόνα που κυκλοφόρησε από το Παρίσι. Η δεύτερη εμφάνιζε διαδηλωτές να ληστεύουν δύο ηλικιωμένους και να τους αφήνουν ημίγυμνους στον δρόμο. Σύμφωνα με τον ίδιο, ακροδεξιοί λογαριασμοί τη χρησιμοποίησαν για να διαδώσουν αντιμεταναστευτικά μηνύματα.
Ο αρθρογράφος επικαλείται ακόμη τη Χάνα Άρεντ, αναφέροντας ότι σε συνέντευξη στο ORTF το 1973 είχε μιλήσει για τις συνέπειες που έχει στην κρίση και στη δράση των πολιτών η απώλεια εμπιστοσύνης σε όσα ακούν. Καταλήγει ότι η διάκριση ανάμεσα στο αληθές και το ψευδές αποτελεί ευθύνη τόσο των πολιτών όσο και της Πολιτείας.
