Την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα ως αφορμή για να επαναπροσδιορίσει η Ελλάδα τον ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο περιγράφει ο καθηγητής Πέτρος Βαμβακάς.
Η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση σε μεγαλύτερη πολιτική και οικονομική αξία, υποστηρίζει ο Πέτρος Βαμβακάς, αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικών Επιστημών και Διεθνών Σχέσεων στο Emmanuel College. Σε ανάλυσή του με αφορμή την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, περιγράφει τη χώρα ως πιθανό συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην Ευρώπη, τα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή.
Ο Βαμβακάς εντάσσει την επίσκεψη σε μια ευρύτερη μετατόπιση της αμερικανικής στρατηγικής, την οποία περιγράφει ως μεγαλύτερη ιεράρχηση συμφερόντων και αναζήτηση επιλεγμένων εταίρων. Κατά την εκτίμησή του, η Ουάσιγκτον αναζητά χώρες που μπορούν να συνεισφέρουν στην ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και των κρίσιμων υποδομών, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ’ ανάγκη αποχώρηση των ΗΠΑ από την Ευρώπη ή τη Μέση Ανατολή.
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης είναι η σύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική, την Ερυθρά Θάλασσα και τις θαλάσσιες διαδρομές προς τον Ινδικό Ωκεανό. Ο συγγραφέας σημειώνει ότι η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών σχετίζεται με το εμπόριο και την ενέργεια, καθώς και με λιμάνια, υποδομές και δυνατότητες προστασίας τους.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Βαμβακάς επισημαίνει τη σημασία υποδομών όπως η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη, η Θεσσαλονίκη και ο Πειραιάς. Αναφέρει ότι η Αλεξανδρούπολη συνδέει τη Βόρεια Ελλάδα με τα Βαλκάνια και τη Μαύρη Θάλασσα, ενώ η Κρήτη βρίσκεται σε θαλάσσιες διαδρομές προς την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Ο ίδιος θεωρεί ότι η Ελλάδα χρειάζεται να συνδυάζει την αξιοπιστία στις συμμαχικές δεσμεύσεις με αυτονομία στις επιλογές της. Κατά την ανάλυσή του, αυτό προϋποθέτει επενδύσεις σε λιμάνια, σιδηροδρομικές συνδέσεις, ενεργειακά και ψηφιακά δίκτυα, αμυντικές δυνατότητες και διπλωματική παρουσία στην περιοχή. Πρόκειται για κατευθύνσεις που προτείνει ο συγγραφέας, όχι για αποφάσεις που έχουν ανακοινωθεί.
Η σχέση με τις ΗΠΑ, η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι δεσμοί με την Κύπρο, την Αίγυπτο, το Ισραήλ και τις αραβικές χώρες αποτελούν, σύμφωνα με τον Βαμβακά, στοιχεία ενός ευρύτερου πλέγματος σχέσεων. Στην ίδια στρατηγική εντάσσει και την Τουρκία, την οποία χαρακτηρίζει αναπόφευκτο παράγοντα για την ελληνική εξωτερική πολιτική, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις των διμερών σχέσεων.
Το ζητούμενο, καταλήγει, είναι η Ελλάδα να μην περιορίζεται στον ρόλο του νοτιοανατολικού συνόρου της Δύσης, αλλά να επιδιώξει θέση κόμβου που συνδέει διαφορετικές γεωγραφικές και στρατηγικές περιοχές. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η επίσκεψη Ρούμπιο προσφέρει αφορμή για συζήτηση σχετικά με το πώς η Αθήνα θα μπορούσε να αξιοποιήσει τη θέση και τις υποδομές της, διατηρώντας παράλληλα ισορροπίες στις σχέσεις της με συμμάχους και περιφερειακούς εταίρους.
