Είκοσι ολόκληρες μέρες από την αιφνίδια ολιγόωρη επίσκεψη του Τζον Ράτκλιφ στις 25 Αυγούστου στη Μόσχα, όσα διαμείφθηκαν στις συνομιλίες που ο επικεφαλής της αμερικανικής Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA) είχε εκεί με αξιωματούχους των ρωσικών υπηρεσιών ασφαλείας παραμένουν επτασφράγιστο μυστικό. Μυστικές υπηρεσίες, είπαμε.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, μιλώντας την επομένη σε ρωσικά ΜΜΕ, απέφυγε να αναφερθεί σε λεπτομέρειες αναφορικά με τις συνομιλίες, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι συνάντηση του αμερικανού αξιωματούχου με τον πρόεδρο Πούτιν δεν υπήρξε.
Αξιοπαρατήρητα, στην επίσης αιφνίδια επίσκεψή του στη Μόσχα το 2021, 0 Ουίλιαμ Μπερνς, επικεφαλής της CIA επί κυβέρνησης Μπάιντεν, είχε συναντηθεί με τον πρόεδρο Πούτιν. Ήταν μια προσπάθεια να αποτραπεί αυτό που ακολούθησε λίγο αργότερα, δηλαδή η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το Φεβρουάριο του 2022, εξέλιξη που, επίσης αξιοπαρατήρητα, δεν διέκοψε τις επαφές αξιωματούχων των υπηρεσιών πληροφοριών και των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ με ρώσους ομολόγους τους.
Το αδιατάρακτο των επαφών επιβεβαιώθηκε κατά την πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία του Τζον Ράτκλιφ με τον επικεφαλής της ρωσικής Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών Σεργκέι Ναρίσκιν τον Μάρτιο του 2025, κατά την οποία οι δύο πλευρές συμφώνησαν να διατηρήσουν τακτική επαφή, χάριν της σταθερότητας στις σχέσεις των δύο χωρών.
Εικάζεται ότι η επίσκεψη Ράτκλιφ στη Μόσχα αποσκοπούσε στη διερεύνηση των προθέσεων του Βλαντίμιρ Πούτιν αναφορικά με την Ουκρανία, και η μεταφορά στον ρώσο πρόεδρο (με τον οποίο, όμως, δεν υπήρξε συνάντηση…) των αμερικανικών προθέσεων για το ίδιο θέμα.
Το προφανές είναι ότι η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε σε μια συγκυρία κατά την οποία η κυβέρνηση Τραμπ, αντιμέτωπη με το αδιέξοδο του πολέμου με το Ιράν, απεύχεται να βρεθεί προ εκπλήξεως σε έναν ακόμη πόλεμο, αυτόν στην Ουκρανία, για τον οποίο η CIA φέρεται να διαθέτει πληροφορίες ότι η Ρωσία ενδέχεται να προχωρήσει σε μια περιορισμένη μεν αλλά δυναμική στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία για να δοκιμάσει τα ήδη δοκιμαζόμενα αντανακλαστικά της δυτικής συμμαχίας.
Αλλά η ατζέντα της επίσκεψης Ράτκλιφ μπορεί να αποδειχθεί πιο ευρύχωρη, καθώς, κατά γενική ομολογία, μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ «έχουν συσσωρευτεί πολλά ζητήματα», από την Ουκρανία και τη Λατινική Αμερική μέχρι το Ιράν και την Κίνα. Ο πόλεμος στο Ιράν δεν εξαιρείται από τους διαύλους επικοινωνίας Ουάσινγκτον-Μόσχας, οπότε η συζήτηση του Ράτκλιφ με τη ρωσική πλευρά ενδέχεται να συμπεριέλαβε και την ψευδώνυμη εκεχειρία στο Ιράν, η τύχη της οποίας εξαρτάται εν πολλοίς και από την πανθομολογούμενη στήριξη της Τεχεράνης από τη Μόσχα.
Στο βάθος του διπλωματικού ορίζοντα διαφαίνεται μια νέα τροπή των πραγμάτων, την οποία εγκαινίασε η επίσκεψη Ράτκλιφ στη Μόσχα στις 25 Αυγούστου και την οποία ήρθε να επιβεβαιώσει η επίσκεψη το περασμένο Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου στη ρωσική πρωτεύουσα του Στιβ Γουίτκοφ και του Τζάρεντ Κούσνερ, και οι συνομιλίες που οι δύο απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ είχαν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, συνομιλίες που ο σύμβουλος του ρώσου προέδρου για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσάκοφ, χαρακτήρισε «ουσιαστικές, εποικοδομητικές, εξαιρετικά ειλικρινείς και βασισμένες στην εμπιστοσύνη».
Η εικόνα πάντως που μεταφέρουν πηγές τις οποίες επικαλείται το Bloomberg δεν συμμερίζονται την αισιοδοξία των δηλώσεων Ουσακόφ: Στις συνομιλίες στο Κρεμλίνο δεν υπήρξε κάποια σημαντική εξέλιξη· ο Πούτιν εμμένει την απόφασή του να θέσει υπό έλεγχο ολόκληρη το ανατολικό Ντονέτσκ· εκτιμά ο ρώσος πρόεδρος ότι ο ρωσικός στρατός μπορεί να το επιτύχει μέσα στους επόμενους έξι μήνες και να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη διαπραγματευτική θέση της Ρωσίας.
Ακολούθησε, την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου, η μετάβαση των Κούσνερ και Γουίτκοφ στο Κίεβο, και η συνάντησή τους με τον Ζελένσκι. Σύμφωνα με διαρροές στον αμερικανικό Τύπου, οι δύο απεσταλμένοι μετέφεραν στον ουκρανό πρόεδρο ένα νέο τελεσίγραφο που περιλαμβάνει σοβαρές υποχωρήσεις του Κιέβου στο εδαφικό, ώστε να πειστεί η ρωσική πλευρά να διακόψει τις εχθροπραξίες πριν από την έλευση του χειμώνα, που προβλέπεται σκληρός για τις αντοχές της Ουκρανίας.
Είχαν βεβαίως υπάρξει στο μεταξύ εξελίξεις στο πολεμικό πεδίο. Την ίδια ημέρα οι Ρώσοι επιβεβαίωσαν ότι οι δυνάμεις τους κατέλαβαν τις παρυφές της πόλης Ντρούζκιβκα, προαστίου της πόλης Κραματόρσκ, που μαζί με την πόλη Σλαβιάνσκ αποτελούν τα τελευταία ουκρανικά οχυρά στο Ντονέτσκ, σε μια φάση, μάλιστα, που η εφοδιαστική αλυσίδα του ουκρανικού στρατού φαίνεται να βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης.
Δύο εικοσιτετράωρα αργότερα επιβεβαιώθηκε η πρόβλεψη που είχε διατυπώσει ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, για την πιθανότητα να υπάρξει τηλεφωνική επικοινωνία του Πούτιν με τον Τραμπ σχετικά με τη διπλωματική κινητικότητα του Σαββατοκύριακου –βλέπε Κούσνερ-Γουίκοφ.
Όντως, την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου ο αμερικανός πρόεδρος και ο ρώσος ομόλογός του είχαν τηλεφωνική επικοινωνία διάρκειας μιας ώρας επικεντρωμένη στις προσπάθειες για τον τερματισμό του , επικοινωνία «ανοιχτή και εποικοδομητική», σύμφωνα με το Κρεμλίνο.
Σύμφωνα πάντα με το Κρεμλίνο, ο πρόεδρος Τραμπ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να τερματιστεί το ταχύτερο ο πόλεμος στην Ουκρανία στη βάση των θέσεων που η διπλωματική αποστολή των Γουίτκοφ και Κούσνερ κόμισε στο ταξίδι της στη Μόσχα.
Έτη φωτός από την ανάρτηση του αμερικανού προέδρου πριν ακριβώς ένα χρόνο στο Truth Social, ότι δεν θεωρεί πλέον αναπόφευκτη την παραχώρηση ουκρανικών εδαφών στη Ρωσία, αλλά ότι, αντιθέτως, θεωρεί εφικτή την αποκατάσταση της ουκρανικής κυριαρχίας στα προπολεμικά σύνορα, ίσως και την επέκτασή της εις βάρος της Ρωσίας, την οποία χαρακτήρισε «χάρτινη τίγρη».
Μένει να επιβεβαιωθεί μια άλλη πρόβλεψη του εκπροσώπου το Κρεμλίνου, ο οποίος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οι «ειρηνευτικές συνομιλίες» Ρωσίας, Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών να επανεκκινήσουν ανά πάσα στιγμή, με την επιφύλαξη ότι είναι ακόμη νωρίς για να συζητηθούν ο χρόνος ή ο τόπος διεξαγωγής τους.
Foto
The White House / Flickr
