▸Ηλεκτρικά δίκτυα του ∆Ε∆∆ΗΕ, ιδιωτικές επενδύσεις ΑΠΕ, ΧΥΤΑ με διαχείριση εργολάβων προκάλεσαν μεγάλες πυρκαγιές
Κυριάκος Νασόπουλος
Δέκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού για λόγους που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τα φετινά πύρινα μέτωπα, τα οποία έχουν ήδη κάψει περίπου 320.000 στρέμματα σε όλη τη χώρα. Πρόκειται για τρεις πολίτες στη Θεσσαλονίκη στα τέλη Ιουνίου, δύο πυροσβέστες στο Ρέθυμνο στις 29 Ιουλίου, ένας ακόμα πυροσβέστης στα τέλη Ιουλίου στο Γύθειο, δύο μέλη πληρώματος πυροσβεστικού ελικοπτέρου στην Ψάθα στις 2 Αυγούστου και δύο ακόμη ανθρώπους στη Σαλαμίνα στις 16 Αυγούστου.
Κι όμως, ο απολογισμός αυτός έχει σχεδόν εξαφανιστεί από τον δημόσιο διάλογο, όπως και η καταστροφή που αφήνουν πίσω τους οι φωτιές, κυρίως στην πολλαπλώς επιβαρυμένη Αττική όπου μέσα σε μία δεκαετία έχουν καεί περίπου 512.000 στρέμματα δάσους και δασικών εκτάσεων, δηλαδή περίπου το 42% της συνολικής δασικής επιφάνειας. Συνολικά, οι 15 μεγάλες πυρκαγιές που έχουν εκδηλωθεί στην Αττική από το 2017 έως σήμερα έχουν κάψει περισσότερα από 800.000 στρέμματα. Στον συνολικό αυτό απολογισμό περιλαμβάνονται τα φετινά περίπου 100.000 στρέμματα από τη μεγάλη πυρκαγιά στο Πόρτο Γερμενό, συμπληρώνοντας την καταστροφή που είχαν προκαλέσει στην ευρύτερη περιοχή η φωτιά στην Κινέτα το 2018 και εκείνη στον Σχίνο Κορινθίας το 2021.
Την αρχική εστία της εν λόγω φωτιάς πυροδότησε ένας «παλιός γνώριμος» των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα, που δεν είναι άλλος από το δίκτυο ηλεκτρισμού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μάλιστα, δεν επρόκειτο για τον «συνήθη ύποπτο» ΔΕΔΔΗΕ, αλλά για το ιδιωτικό δίκτυο ηλεκτροδότησης αιολικού πάρκου στη Βοιωτία, από το οποίο, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, είχε ξεκινήσει εστία φωτιάς και λίγες εβδομάδες πριν από τη μεγάλη πυρκαγιά. Η έρευνα κατέγραψε τεχνικές ελλείψεις και κακοτεχνίες στη γραμμή, καθώς και ανεπαρκή καθαρισμό της βλάστησης κατά μήκος της. Για την υπόθεση προφυλακίστηκαν τρεις κατηγορούμενοι, ενώ διατάχθηκε και η προσωρινή αναστολή λειτουργίας του αιολικού πάρκου – όμως η ζημιά είχε ήδη γίνει.
Σημειώνεται ότι, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, από το 2022 και μετά τα ιδιωτικά δίκτυα Μέσης Τάσης των έργων ΑΠΕ πρέπει κατά κανόνα να κατασκευάζονται υπόγεια. Δεν ισχύει όμως το ίδιο και με τα παλαιότερα έργα, με αποτέλεσμα πολλά χιλιόμετρα εναέριων γραμμών να διασχίζουν βουνά, πλαγιές, δασικές εκτάσεις και άλλες περιοχές με πυκνή βλάστηση.
Το δίκτυο ηλεκτρισμού φαίνεται πως πυροδότησε άλλες τρεις μεγάλες πυρκαγιές κατά το φετινό καλοκαίρι σε Ρέθυμνο, Αττική και Χαλκιδική. Συγκεκριμένα, στην Κρύα Βρύση Ρεθύμνου, όπου έχασαν τη ζωή τους δύο πυροσβέστες, η πραγματογνωμοσύνη εντόπισε πρόβλημα στα εναέρια καλώδια του ΔΕΔΔΗΕ, με επαφή αγωγών και πρόκληση σπινθήρων. Στον Κουβαρά Αττικής, τα μέχρι στιγμής ευρήματα αποδίδουν την έναρξη της φωτιάς σε αστοχία υλικού σε στύλο του ΔΕΔΔΗΕ και σε επαφή δύο καλωδίων χαμηλής τάσης, από την οποία προκλήθηκαν σπινθήρες. Αντίστοιχα, στη Σίβηρη Χαλκιδικής, η αυτοψία της ΔΑΕΕ έδειξε ότι η πτώση δέντρου πάνω σε στοιχείο στήριξης του δικτύου προκάλεσε σπινθήρες και την αρχική εστία.
Μία ακόμη γνωστή αιτία πυρκαγιών προκάλεσε την καταστροφική φωτιά στην Πάρο, στα τέλη Ιουλίου. Ο λόγος για τον ΧΥΤΑ του νησιού, τη διαχείριση του οποίου έχει αναλάβει ιδιώτης εργολάβος και εντός του περιφραγμένου χώρου του οποίου οι αρχές εντόπισαν μια ανεξέλεγκτη χωματερή. Σύμφωνα με την έρευνα στο σημείο είχαν συσσωρευτεί ανακυκλώσιμα υλικά, κλαδιά, χαρτιά και άλλα απορρίμματα τα οποία λειτούργησαν ως προσάναμμα, με τις αρχές να εξετάζουν ως πιθανή αιτία είτε την αυτανάφλεξη είτε προϋπάρχουσα εστία μέσα στη μάζα των σκουπιδιών. Από σκουπίδια, τέλος, φέρεται να ξεκίνησε και η φονική πυρκαγιά στα Περιστέρια της Σαλαμίνας, που στοίχισε τη ζωή σε δύο ανθρώπους.
Σε συνδυασμό με περιστατικά αμέλειας, τυχαία γεγονότα αλλά και ορισμένους εμπρησμούς – που πάντως μακράν απέχουν από τις «ασύμμετρες απειλές» που ανακαλύπτουν κάθε καλοκαίρι όλες οι κυβερνήσεις – και με φόντο τη διαχρονική εγκατάλειψη των δασών, τη συσσώρευση καύσιμης ύλης, τους ελλιπείς καθαρισμούς, την ανεπαρκή συντήρηση δασικών δρόμων και αντιπυρικών ζωνών αλλά και τη συνεχιζόμενη έμφαση στην καταστολή αντί της πρόληψης, το φετινό καλοκαίρι κλείνει με πολλές ανθρώπινες απώλειες και ένα ακόμη μεγάλο πλήγμα στο περιβάλλον.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 5-6 Σεπτεμβρίου 2026
