Η Wall Street Journal περιγράφει μια αμερικανική διπλωματία που προωθεί ενεργειακές συμφωνίες στα Βαλκάνια, με την Ελλάδα σε κεντρικό ρόλο. Στο ίδιο ρεπορτάζ, η πρέσβειρα των ΗΠΑ φέρεται να μίλησε σε Έλληνα υπουργό για τη δυνατότητα πρόκλησης πολιτικών εξελίξεων «και εδώ».
φωτογραφία: Γιάννης Κονταρίνης/ eurokinissi
Το Μαξίμου καλείται να πει τι συνέβη.
Η φράση που αποδίδει η Wall Street Journal στην Κίμπερλι Γκίλφοϊλ δεν ειπώθηκε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, σε δημόσια ομιλία. Φέρεται να ακούστηκε σε δείπνο στην Αθήνα τον περασμένο Μάρτιο, παρουσία Ελλήνων και Αμερικανών αξιωματούχων. Η συζήτηση αφορούσε την επικείμενη τότε πτώση της κυβέρνησης της Ρουμανίας. «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε εδώ», φέρεται να είπε η Αμερικανίδα πρέσβειρα. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, φέρεται να αντέδρασε, απαντώντας ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει εκλεγεί από τον λαό. Ο δικηγόρος της Γκίλφοϊλ αμφισβήτησε την περιγραφή της συνομιλίας. Η ελληνική κυβέρνηση, μέχρι την ώρα σύνταξης αυτού του άρθρου, δεν είχε επιβεβαιώσει ή διαψεύσει δημόσια το περιστατικό.
Η επίμαχη συνομιλία είναι μέρος ενός ευρύτερου ρεπορτάζ για την προώθηση του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου στην ανατολική Ευρώπη. Η κυβέρνηση Τραμπ θέλει χώρες της περιοχής να αγοράσουν αμερικανικό LNG αξίας δισεκατομμυρίων. Ο σχεδιασμός περνά από τον λεγόμενο Κάθετο Διάδρομο: το αέριο φτάνει στην Ελλάδα και μεταφέρεται βορειότερα, προς τα Βαλκάνια και την Ουκρανία. Η αμερικανική εφημερίδα περιγράφει επανειλημμένες παρεμβάσεις της Γκίλφοϊλ στη Βουλγαρία υπέρ συμφωνιών με την ελληνική AKTOR, η οποία έχει συμπράξει με εταιρεία ενέργειας με κρατική συμμετοχή για την εισαγωγή αμερικανικού LNG. Αναδεικνύει επίσης την παρουσία δίπλα στην πρέσβειρα του Χρήστου Μαραφάτσου, λομπίστα με δεσμούς με την AKTOR, ακόμη και σε συνάντηση με τον πρόεδρο της Βουλγαρίας.
Δεν πρόκειται, λοιπόν, μόνο για μια ενδεχομένως προκλητική φράση. Το πολιτικό ζήτημα είναι πώς η ισχύς μιας πρεσβείας συνδέεται με κρατικούς ενεργειακούς σχεδιασμούς και συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα. Η ιστορία των ΗΠΑ δεν επιτρέπει να αντιμετωπίζονται οι αναφορές σε επηρεασμό κυβερνήσεων σαν αδιανόητες υπερβολές: τα ίδια τα αποχαρακτηρισμένα αμερικανικά έγγραφα καταγράφουν τη συμμετοχή της CIA σε ανατροπές κυβερνήσεων.
Η Νέα Αριστερά θέτει τρία ερωτήματα στην κυβέρνηση: επιβεβαιώνει τον διάλογο Γκίλφοϊλ–Παπασταύρου; απείλησε η πρέσβειρα τη χώρα με αποσταθεροποίηση; και γιατί η κυβέρνηση συνεχίζει να προωθεί τις συμφωνίες για αμερικανικό LNG; Συνδέει ρητά τη φερόμενη απειλή με το δίκτυο πρεσβείας, λομπιστών και επιχειρήσεων που περιγράφει το δημοσίευμα.
Το ΠΑΣΟΚ, με κοινή δήλωση των Δημήτρη Μάντζου και Φραγκίσκου Παρασύρη, ζητά από τα υπουργεία Εξωτερικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας να τοποθετηθούν για τη βασιμότητα του ρεπορτάζ. Επισημαίνει ότι οι σκιές γύρω από τον ρόλο διπλωματικών αποστολών πλήττουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και ότι η Ελλάδα οφείλει να ενεργεί ως ανεξάρτητη και κυρίαρχη δημοκρατία «έναντι όλων, χωρίς καμία εξαίρεση».
Το ΚΚΕ εστιάζει στον ίδιο τον ενεργειακό σχεδιασμό. Καταγγέλλει την κυβερνητική σιωπή και την παρέμβαση της αμερικανικής πρεσβείας υπέρ του Κάθετου Διαδρόμου, τον οποίο συνδέει με την εμπλοκή της Ελλάδας στον ενεργειακό ανταγωνισμό και με τη στρατηγική συμφωνία Ελλάδας–ΗΠΑ. Ζητά την ακύρωση της συμφωνίας και προαναγγέλλει κινητοποιήσεις ενάντια στην επικείμενη επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.
Απάντηση από το Μαξίμου δεν υπάρχει έως το μεσημέρι της Δευτέρας 28 Σεπτεμβρίου. Η αμφισβήτηση του ρεπορτάζ από τον δικηγόρο της Γκίλφοϊλ δεν απαντά εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης. Ο Παπασταύρου και ο πρωθυπουργός οφείλουν να πουν αν έγινε η συνομιλία, ποια ήταν η αντίδραση της ελληνικής πλευράς και με ποια κριτήρια προχωρούν οι ενεργειακές συμφωνίες που βρίσκονται στο επίκεντρο της υπόθεσης.
