Ο επικοινωνιακός πόλεμος μικρή σχέση έχει με την πραγματικότητα επί του πεδίου. Κι όταν η προπαγάνδα εξόφθαλμα υπερβάλλει, όπως συμβαίνει κυρίως από την πλευρά των ΗΠΑ-Ισραήλ και των απολογητών τους, μπορεί να γυρίσει και μπούμερανγκ. Διότι ναι μεν ο Τραμπ κάθε μέρα σβήνει από προσώπου γης το Ιράν και «απελευθερώνει» τα Στενά του Ορμούζ, αλλά όταν αυτά είναι φαντασιώσεις που λαμβάνουν χώρα αποκλειστικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ακόμη και οι υποτακτικοί του προέδρου κρυφογελούν, και το όποιο εναπομείναν κύρος των ΗΠΑ κατρακυλά όλο και πιο χαμηλά. Η παραίτηση του υφυπουργού Πολέμου των ΗΠΑ, Νταν Ντρίσκολ, και η μόλις συγκαλυμμένη διαμαρτυρία μεγάλου μέρους της στρατιωτικής ηγεσίας των ΗΠΑ για τους σχεδιασμούς μιας τυχοδιωκτικής και ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης της σύγκρουσης, είναι συμβάντα που επαναφέρουν τις περισσότερες πλευρές πιο κοντά στην πραγματικότητα.
Η αλήθεια είναι ότι η παράνομη και απρόκλητη επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν έχει οδηγηθεί σε αδιέξοδο, το οποίο δεν υπερπηδάται με τα μέσα που χρησιμοποιούνται ως τώρα στη σύγκρουση. Παρά την απίστευτης έντασης βαρβαρότητα που έχει εξαπολύσει ο Άξονας Ουάσινγκτον-Τελ Αβίβ, το ιρανικό καθεστώς δεν καταρρέει, ο ιρανικός λαός δεν αποσυντίθεται (το αντίθετο), οι ΗΠΑ δέχονται ταπεινωτικά πλήγματα, και οι σύμμαχοί τους στην περιοχή βλέπουν όλη την «αρχιτεκτονική ασφάλειας» στην οποία βασίζονταν να αποσαθρώνεται επικίνδυνα. Το Ιράν μπορεί να μην συντρίβει τους επιτιθέμενους, αλλά επιδεικνύει ανθεκτικότητα και αποφασιστικότητα, και αποδεικνύει τη δυνατότητά του να αντεπιτίθεται. Αυτό αρκεί για να επιβεβαιωθεί ότι έχει τρωθεί σοβαρά η δυνατότητα των ΗΠΑ να επιβάλλονται στην περιοχή. Κι αυτό ακριβώς το γεγονός είναι που τροφοδοτεί τα σχέδια της Ουάσινγκτον για κλιμάκωση, αφού η εναλλακτική θα ήταν μια «νικηφόρα» αποχώρηση.
Εσωτερικά ρήγματα
Το ότι επίκεινται οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ δεν βοηθά, και εξηγεί τις μεταπτώσεις στις διακηρύξεις, όπου το πρωί «βαίνουμε προς συμφωνία, μας παρακαλά η Τεχεράνη» και το απόγευμα εξαγγέλλεται εκ νέου ότι «θα εξαφανίσουμε το Ιράν από τον χάρτη». Τελική απόφαση για «ποιοτική» κλιμάκωση δεν έχει ληφθεί, αλλά το γεγονός και μόνο ότι συζητιέται η χρήση «τακτικών» πυρηνικών όπλων ως λύση του γόρδιου δεσμού δείχνει πόσο έχουν ξεφύγει τα πράγματα. Η ρήξη στο εσωτερικό της βορειοαμερικανικής ελίτ, αλλά και εντός αυτού καθαυτού του τραμπικού στρατοπέδου, υπογραμμίζει τα αδιέξοδα και τα οδυνηρά διλήμματα που ταλανίζουν τους πρωτεργάτες του «περιπάτου» ενάντια στο Ιράν. Όταν ο Τάκερ Κάρλσον καλεί σε εκδίωξη του Τραμπ από την προεδρία, λέγοντας ότι αρκεί γι’ αυτό και μόνο το γεγονός ότι ο Λευκός Οίκος σκέφτεται να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα, γίνεται κατανοητό το πόσο βαθύ είναι το ρήγμα. Στην άλλη πλευρά, των πυρομανών, δεν στέκεται φυσικά μόνο ο «τρελός» Τραμπ και το σκυλί του πολέμου Χέγκσεθ: εκεί παίζει με τη φωτιά και το πιο παραληρηματικό κομμάτι της βορειοαμερικανικής ελίτ, τύπου Πίτερ Τιλ, που ονειρεύεται όχι μόνο πυρηνικούς Αρμαγεδδώνες αλλά εξαφάνιση των κοινωνιών σε πλανητικό επίπεδο.
Γεγονός είναι ότι όλη αυτή η αντιπαράθεση στο εσωτερικό των επιτιθέμενων εκκινεί από την κρίση στρατηγικής που τους βασανίζει. Δεν αντιπαρατίθενται επειδή κάποιοι έχουν ηθικές αναστολές και άλλοι όχι, αλλά επειδή διαπιστώνουν από κοινού ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να κάνουν κουμάντο όπως πριν, ότι δεν μπορούν να πειθαρχήσουν ούτε τους «ξυπόλητους» Υεμενίτες. Συμβαίνουν μετατοπίσεις στην ευρύτερη περιοχή τις οποίες δεν μπορούν να αποτρέψουν, κι αυτές δεν αφορούν μονάχα το πολεμικό πεδίο: έχουν άμεση επίδραση και σε οικονομικό επίπεδο, πέρα κι από τα πασιφανή, π.χ. τα προβλήματα που προκαλεί το μπλοκάρισμα των Στενών του Ορμούζ. Η καταφυγή, πλάι στους αναποτελεσματικούς βομβαρδισμούς, στις εξοντωτικές κυρώσεις όχι μόνο εναντίον του Ιράν αλλά και όσων συναλλάσσονται μαζί του (δευτερογενείς κυρώσεις) μπορεί να αποδειχθεί δίκοπο μαχαίρι: ήδη η Κίνα φαίνεται ότι σηκώνει το γάντι.
Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης
Ούτε οι αντιδραστικές μοναρχίες του Κόλπου, που για δεκαετίες είχαν ειδικό ρόλο στο δυτικό «σύστημα» της Μέσης Ανατολής, είναι ικανοποιημένες. Έχουν εμπλακεί ανοιχτά πια στη σύγκρουση αλλά, αντί να γείρουν την πλάστιγγα σε βάρος του Ιράν, υπόκεινται βαριά πλήγματα και διαπιστώνουν ότι η αμερικανική «ομπρέλα» είναι τρύπια. Κι έτσι, άσχετα από όσα δηλώνουν στο επικοινωνιακό μέτωπο, καθοδηγούνται όλο και περισσότερο από το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Η συμφωνία της Μέκκας, με την οποία συμπήχθηκε η συμμαχία Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν-Τουρκίας (ήταν το «ευχαριστώ» των Σαουδαράβων για τους ελληνικούς Patriot!), εγγράφεται σε αυτήν την κατεύθυνση – και, παρεμπιπτόντως, θα λειτουργήσει κι αυτή υπέρ του πολλαπλασιασμού των συγκρούσεων, προκαλώντας καραμπόλες που απειλούν να συνθλίψουν μικρότερες χώρες όπως η Ελλάδα. Πόσο μάλλον όταν το μόνο που κάνει η Αθήνα είναι να εφαρμόζει πιστά μια αυτοκτονική πολιτική υποταγής στα κελεύσματα των «συμμάχων», διανθισμένη με πιρουέτες στρουθοκαμηλισμού και ντροπιαστικής εξυπηρέτησης του γενοκτονικού Ισραήλ. Εδώ δεν υπάρχει καν το ένστικτο της αυτοσυντήρησης…
Η πραγματικότητα προκαλεί πάντως κι άλλες παρενέργειες, με άμεση επίπτωση στην οικονομία των ΗΠΑ: μέχρι πρόσφατα το αντάλλαγμα για την αμερικανική «ομπρέλα» προστασίας ήταν οι ατελείωτες ροές κεφαλαίων από τον Κόλπο προς την άλλη πλευρά του Ατλαντικού υπό τη μορφή αγορών στρατιωτικού και άλλου εξοπλισμού, επενδύσεων στο βορειοαμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα κ.λπ. Αλλά τι κάνει τώρα η Σαουδική Αραβία για να καλύψει τα ελλείμματα που προκαλεί το μπλοκάρισμα των εξαγωγών σαουδαραβικού πετρελαίου από τους Υεμενίτες; Πουλά ομόλογα των ΗΠΑ, παρά την αντίθεση της Ουάσινγκτον! Το δυτικό «σύστημα» στη Μέση Ανατολή έχει κλονιστεί πολύπλευρα, και τίποτα δεν εγγυάται ότι οι τριγμοί δεν θα γίνουν ακόμη εντονότεροι σε βάθος χρόνου. Πόσο μάλλον που από το Ορμούζ και από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και γενικότερα από τις μεσανατολικές χερσαίες και θαλάσσιες οδούς δεν διακινείται μόνο πετρέλαιο: πρόκειται για διαμετακομιστικές αρτηρίες κι άλλων κρίσιμων ενεργειακών υλών, λιπασμάτων, εμπορευμάτων κ.λπ.
Πέραν αυτών, η ευρύτερη περιοχή είναι και τηλεπικοινωνιακός και ψηφιακός κόμβος, που λόγω της εγγύτητας ενεργειακών πηγών προσφέρεται για την ανάπτυξη, μεταξύ άλλων, θηριωδών data centers. Τα λιγοστά ως τώρα ιρανικά πλήγματα σε τέτοιες κρίσιμες εγκαταστάσεις –που καλύπτουν συνολικότερα δυτικές ανάγκες, όχι μόνο μεσανατολικές– συνιστούν σαφείς προειδοποιήσεις της ζημιάς που μπορεί να επέλθει πολύ πέραν της περιοχής σε περίπτωση ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Τέλος, η κατάσταση καθίσταται ακόμη πιο απρόβλεπτη εάν ληφθεί υπόψη ότι τα ενεργά μέτωπα (Μέση Ανατολή, Ουκρανία, Υπερκαυκασία) «επικοινωνούν» και αλληλοεπηρεάζονται όλο και πιο άμεσα, καθώς και ότι η Ανατολική Μεσόγειος προσελκύει πλέον και «μακρινές» δυνάμεις – οι κοινές αεροπορικές ασκήσεις Κίνας-Αιγύπτου και η όλο και συχνότερη παρουσία ινδικών και πακιστανικών πολεμικών σκαφών στα νερά της γειτονιάς μας αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.
***
Τα παραπάνω αποτελούν τροφή για σκέψη, την οποία γεννά το παρατεινόμενο αδιέξοδο και ο κίνδυνος μιας εγκληματικής κλιμάκωσης με στόχο να αποφευχθεί η ταπείνωση των ΗΠΑ, και ταυτόχρονα να διασφαλιστεί το γενοκτονικό παρακράτος του Ισραήλ. Την ίδια στιγμή είναι βαρύ και καθημερινό το μαρτύριο που βιώνουν οι λαοί του Ιράν, της Παλαιστίνης, του Λιβάνου, της Υεμένης. Και υποδειγματική η ανθεκτικότητα και η αποφασιστική αντίστασή τους κάτω από τις πιο δύσκολες συνθήκες. Αυτό ίσως είναι το πιο σημαντικό μήνυμα, με παραλήπτες όλους μας.
