Την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου στις 20.30, για μια μοναδική βραδιά, παρουσιάζεται στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά το έργο σύγχρονου χοροθεάτρου της Βαλεντίνης Γιαννοπούλου «MyCenae».
Μια παράσταση –σύγχρονη ανάγνωση των μύθων του Οίκου των Ατρειδών–, όπου ο χορός και το σωματικό θέατρο γίνονται η γλώσσα ενός διαλόγου που οι λέξεις δεν αντέχουν να κουβαλήσουν.
Όπως σημειώνει η χορογράφος Βαλεντίνη Γιαννοπούλου, «η παράσταση δημιουργήθηκε από την ανάγκη να εξερευνήσω τα ίχνη που αφήνουν οι ανθρώπινες σχέσεις πάνω στο σώμα, κι όσα αυτό αφηγείται όταν οι λέξεις δεν επαρκούν. Ονειρεύομαι ένα θέατρο όπου ο χορός γίνεται γλώσσα που μας ενώνει, μας συγκινεί, μας υπενθυμίζει την κοινή ανθρώπινη εμπειρία»
Σε μια τέτοια παράσταση η μουσική παίζει καθοριστικό ρόλο. Κι αυτός που ανέλαβε το δύσκολο εγχείρημα είναι ένας σημαντικός Έλληνας συνθέτης ο Σπύρος Σύρμος.
Με αφορμή αυτή τη συνεργασία είχαμε μια συζήτηση μαζί του.
Ο τίτλος του έργου παραπέμπει στις Μυκήνες – και όχι μόνον. Γιατί αυτή η επιλογή;
Ναι, πράγματι είναι μια μετάφραση στα Αγγλικά, «MyCenae». Πάνω σε αυτό η σκηνοθέτης και χορογράφος του έργου Βαλεντίνη Γιαννοπούλου που εμπνεύστηκε τον τίτλο εντόπισε ένα λογοπαίγνιο. Το πρώτο συνθετικό «My» εμπεριέχει την έννοια της κτητικότητας σε κάθε μορφή. Το δεύτερο συνθετικό είναι το «δείπνο» στα λατινικά και εμπεριέχει το φαγητό το τραπέζι τους οικογενειακούς δεσμούς κ.λπ. Όλα αυτά συνδέονται με έναν τρόπο με τις περιπέτειες των Ατρείδων. Θα μπορούσε επίσης να είναι και ένα Θυέστειο Δείπνο με άμεση σχέση με τον μύθο. Συζητήσαμε πολύ με τη Βαλεντίνη πάνω σε αυτό ως μέρος της διαδικασίας. Για εμένα, σε κάθε περίπτωση αυτό το «παιχνίδι» λειτουργεί ως μια προτροπή για μια πιο ανοικτή ερμηνεία του έργου από το κοινό.
Το έργο είναι εμπνευσμένο από τον Αισχύλο, τον Σοφοκλή και τον Ευριπίδη. Σε ποιόν βαθμό ακολουθεί τον μύθο και που μπαίνει μια άλλη οπτική;
Ο πυρήνας της προσέγγισης από την Βαλεντίνη είναι συνειδητά και με πολύ σεβασμό η αρχαία τραγωδία με όλο το βάρος που αυτό συνεπάγεται. Από εκεί και πέρα χτίζει ένα περίβλημα από διαφορετικές μεταξύ τους ιδέες και επιρροές, από τον κινηματογράφο έως την Ιαπωνική παράδοση και από βαθιά ψυχαναλυτικές προσεγγίσεις χαρακτήρων έως τα κριμένα εμβληματικά έργα τέχνης. Όλα αυτά τα διαφορετικά μεταξύ τους στοιχεία καταφέρνει να τα οικειοποιείται με έναν εντυπωσιακά ευφυή τρόπο και να τα επιστρέφει στο κοινό ως κάτι το εντελώς προσωπικό και μοναδικό. Η δική μου αποστολή σε αυτό ήταν να αποκωδικοποιήσω αυτό το περίβλημα για να μπορέσω να το επενδύσω μουσικά – ηχητικά.
Ποια διαδικασία ακολουθήσατε για να γράψετε τη μουσική;
Για να αποκωδικοποιήσω όλο αυτό που περιέγραψα στην προηγούμενη ερώτηση έπρεπε να επιστρατεύσω και εγώ διαφορετικά μεταξύ τους εργαλεία.
Από κλασικές τεχνικές σύνθεσης έως το sound design είναι η βεντάλια τεχνικών που χρησιμοποίησα. Από εκεί και πέρα είτε η μουσική προηγείται μιας σκηνής είτε το αντίθετο η και παράλληλα πολλές φορές, όλα γίνονται σε στενή συνεργασία με την σκηνοθέτη ώστε ότι γράφεται να είναι λειτουργικό και να εξυπηρετεί ότι διαδραματίζεται επάνω στην σκηνή.
Είχε κάποια επιρροή αυτό που γνωρίζουμε ως αρχαία ελληνική μουσική ή διαλέξατε άλλους δρόμους;
Όχι δεν χρειάστηκε να πάω σε μια τέτοια λύση. Γενικά θεωρώ ότι η χρήση τέτοιου υλικού αν δεν γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή μπορεί να υποκρύπτει άγνοια αλλά και δόσεις εντυπωσιασμού.
Τι ήταν αυτό που σας δυσκόλεψε περισσότερο;
Η μεγαλύτερη δυσκολία που μπορεί να αντιμετωπίσει κάποιος σε μια τέτοια συνεργασία είναι η έλλειψη συνεννόησης. Η συνεργασία μου με την Khelanem μπορώ να πω ότι είναι κάτι παραπάνω από μια ευτυχής συγκυρία.
INFO
Σπύρος Σύρμος
Έλληνας συνθέτης με σπουδές στο Εθνικό Ωδείο και μεταπτυχιακές σπουδές Σύνθεσης και Κιθάρας στο Royal Welsh College of Music and Drama του Cardiff.
Η πρώτη του όπερα, «The Blank Canvas» σε λιμπρέτο της Fay Wrixon, ανέβηκε στο ιστορικό King’s Head Theatre του Λονδίνου το 2014, κέρδισε το «Flourish New Opera Competition» και το «Off West End Award for Best Opera», και απέσπασε διθυραμβική κριτική 4 αστέρων από τον βρετανικό Guardian. Έχει επίσης γράψει το soundtrack της ταινίας επιστημονικής φαντασίας «Bright» του Samuel R. Gibson, που έκανε πρεμιέρα στο Louisville’s International Festival of Film το 2022.
Το έργο του εκτείνεται από τη μουσική δωματίου και την ορχηστρική μουσική έως το μπαλέτο τις εικαστικές εγκαταστάσεις την ηλεκτρονική μουσική και τα audiobooks. Έχει ιδρύσει το δισκογραφικό label QAEIM Records και υπήρξε βασικό μέλος του συγκροτήματος «Antidotum Tarantulae».
Λίγα λόγια για την ομάδα Khelanem
Η Khelanem Company ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 2025 με όραμα την ανάπτυξη μιας πρωτότυπης χοροθεατρικής γλώσσας, όπου το σώμα γίνεται φορέας μνήμης, μύθου και ανθρώπινης εμπειρίας — παραστάσεις που θέλουν να αφυπνίσουν, να συγκινήσουν, να ανοίξουν έναν ουσιαστικό διάλογο με το κοινό.
Ταυτότητα παράστασης
Σκηνοθεσία/Χορογραφία: Βαλεντίνη Γιαννοπούλου
Μουσική: Σπύρος Σύρμος
Μίξη ήχου: Μίνως Μαμαγκάκης
Ερμηνεύουν: Φάνια Γρηγορίου, Χρήστος Τζοβάρας, Παναγιώτης Τζαφέρης, Μαρία Φιλίππου, Μαρία Κανδυλάκη, Μαρίνα Μαζαράκη, Βαλεντίνη Γιαννοπούλου
Καλλιτεχνική σύμβουλος χορογραφίας: Φάνια Γρηγορίου
Σκηνογραφία: Γεωργία Νικολογιάννη
Φωνή: Eleanor Westbrook, Έλενα Μεγγρέλη, Παναγιώτης Τζαφέρης
Βοηθός φωτιστή / Βίντεο και φωτογραφίες: Δημήτρης Παπαδόπουλος
Outside eye: Omar Gordon.
