Οι χώρες της ΕΕ έχουν πληρώσει πάνω από 100 δισ. ευρώ επιπλέον για εισαγωγές ενέργειας από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, χωρίς να εξασφαλίσουν μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου ή αερίου.
Η άνοδος των τιμών ενέργειας επιβαρύνει τις ευρωπαϊκές χώρες και εντείνει τη συζήτηση για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Σε ορισμένα κράτη-μέλη, οι τιμές στα πρατήρια έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 50% μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Σε συνθήκες ειρήνης, από τη θαλάσσια οδό του Ορμούζ διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου που διακινείται παγκοσμίως. Ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε στη συνάντηση των υπουργών Ενέργειας στο Δουβλίνο ότι οι χώρες έχουν καταβάλει περισσότερα χρήματα, χωρίς να έχουν λάβει επιπλέον ποσότητες καυσίμων.
Ανησυχία για την επάρκεια ντίζελ
Η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις διαταραχές της αγοράς ντίζελ, σύμφωνα με τον εκτελεστικό διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ. Όπως ανέφερε, περίπου το 50% της ευρωπαϊκής προμήθειας ντίζελ προέρχεται απευθείας από τις ΗΠΑ, ενώ πλησιάζει ο χειμώνας, περίοδος αυξημένων ενεργειακών αναγκών.
Η συζήτηση στις ΗΠΑ για ενδεχόμενη απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ έχει δημιουργήσει αβεβαιότητα. Ρεπουμπλικανοί σε πολιτείες-κλειδιά έχουν ζητήσει το μέτρο, προκειμένου να ενισχυθεί η εγχώρια προσφορά ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Η εξέλιξη θέτει ερωτήματα και για τη συμφωνία του 2025, βάσει της οποίας προβλέπονταν πωλήσεις αμερικανικής ενέργειας στην ΕΕ αξίας 750 δισ. δολαρίων.
Ο υπουργός Κλίματος, Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Ιρλανδίας, Ντάραγκ Ο'Μπράιεν, εκτίμησε ότι μια απαγόρευση είναι απίθανη, καθώς θα είχε επιπτώσεις και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η ΕΕ χρειάζεται να προετοιμαστεί για δυσμενείς εξελίξεις. Ο Γιόργκενσεν δήλωσε ότι ζήτησε από τις αμερικανικές αρχές να εγκαταλείψουν το ενδεχόμενο περιορισμού των εξαγωγών.
Επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης
Οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ αναμένεται να εξετάσουν τρόπους επιτάχυνσης της μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα στην ηλεκτρική ενέργεια, καθώς και την επέκταση των ευρωπαϊκών δικτύων. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 και τη μείωση των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας, η ΕΕ στράφηκε σε μεγάλο βαθμό στις ΗΠΑ για άμεσες ενεργειακές προμήθειες.
Ο Γιόργκενσεν συνέδεσε την τρέχουσα αναταραχή με την ανάγκη περιορισμού της εξάρτησης από προμηθευτές εκτός Ευρώπης, καθώς οι πολεμικές συγκρούσεις και οι πολιτικές αποφάσεις μπορούν να επηρεάσουν τον εφοδιασμό. Υποστήριξε την αντικατάσταση των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων από ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στην Ευρώπη.
Η υπουργός Περιβάλλοντος της Φινλανδίας, Σάρι Μουτάλα, παρουσίασε το ενεργειακό μείγμα της χώρας της ως παράδειγμα μεγαλύτερης ανεξαρτησίας. Σύμφωνα με την ίδια, πυρηνική ενέργεια, αιολικά πάρκα, μονάδες τύρφης και υδροηλεκτρικά καλύπτουν το 95% της ηλεκτροπαραγωγής στη Φινλανδία. Η Μουτάλα ανέφερε επίσης ότι η ανησυχία για τις τιμές ενόψει του χειμώνα ασκεί πίεση στους πολιτικούς να στηρίξουν τους πολίτες.
