Περίπου 61 εκατομμύρια τόνοι υλικών έχουν συσσωρευτεί στη Λωρίδα της Γάζας. Η απομάκρυνσή τους μπορεί να διαρκέσει έως και δέκα χρόνια, ενώ οι επιχειρήσεις δυσχεραίνονται από ανθρώπινα λείψανα, μη εκραγέντα πυρομαχικά και περιορισμένη πρόσβαση σε εξοπλισμό.
Η απομάκρυνση των ερειπίων αποτελεί ένα από τα πρώτα βήματα για την αποκατάσταση της καθημερινότητας στη Λωρίδα της Γάζας, αλλά και μια επιχείρηση με σημαντικούς κινδύνους. Κάτω από τα υλικά ενδέχεται να βρίσκονται χιλιάδες σοροί, ενώ στα συντρίμμια υπάρχουν πυρομαχικά που δεν έχουν εκραγεί και υλικά επικίνδυνα για την υγεία.
Οι εκτιμήσεις του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) ανεβάζουν τον όγκο των ερειπίων σε περίπου 61 εκατομμύρια τόνους. Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι η απομάκρυνση του μεγαλύτερου μέρους τους μπορεί να απαιτήσει επτά έως δέκα χρόνια και να κοστίσει δισεκατομμύρια δολάρια.
Μικρή πρόοδος σε σχέση με τον όγκο
Στην περιοχή Τελ αλ-Χάουα, στην πόλη της Γάζας, χρειάστηκε μία ημέρα για να καθαριστεί ένα μικρό τμήμα δρόμου. Συνολικά, έχουν καθαριστεί περίπου 580 χιλιόμετρα δρόμων, επιτρέποντας τη διέλευση φορτηγών ανθρωπιστικής βοήθειας, εργαζομένων σε οργανώσεις αρωγής και κατοίκων.
Μέχρι στιγμής έχουν απομακρυνθεί περίπου 907.000 τόνοι ερειπίων, ενώ περισσότεροι από 300.000 τόνοι έχουν ανακυκλωθεί ή επαναχρησιμοποιηθεί. Οι επιχειρήσεις ξεκίνησαν με την απομάκρυνση υλικών από τους δρόμους και τη δημιουργία διαδρόμων για τα φορτηγά, πριν επεκταθούν στην αξιοποίηση των υλικών.
Αναζήτηση ανθρώπινων λειψάνων και κίνδυνοι
Εκτιμήσεις που επικαλείται το UNDP αναφέρουν ότι από 8.000 έως 10.000 σοροί μπορεί να παραμένουν κάτω από τα συντρίμμια. Το πρόγραμμα συνεργάζεται με οργανισμούς, μεταξύ των οποίων η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού, για τον εντοπισμό περιοχών ενδιαφέροντος και τον καθορισμό προτεραιοτήτων. Παράλληλα, εφαρμόζονται διαδικασίες ιατροδικαστικής ταυτοποίησης, ώστε να διαχειρίζονται κατάλληλα τα λείψανα και να μπορούν οι συγγενείς να λάβουν τα αναγκαία έγγραφα.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν και τον εντοπισμό μη εκραγέντων πυρομαχικών. Ομάδες του UNDP και του Παγκόσμιου Προγράμματος Τροφίμων συνεργάζονται με την υπηρεσία του ΟΗΕ για την απομάκρυνση ναρκών, το Halo Trust και άλλους οργανισμούς. Οι δυνατότητες εξουδετέρωσης είναι περιορισμένες και σε αρκετές περιπτώσεις οι ομάδες μπορούν κυρίως να επισημαίνουν τις επικίνδυνες περιοχές.
Στα συντρίμμια μπορεί επίσης να υπάρχει αμίαντος, ενώ τα κτίρια που έχουν υποστεί μερική κατάρρευση ενδέχεται να καταρρεύσουν χωρίς προειδοποίηση. Για τον λόγο αυτό, η απομάκρυνση των υλικών απαιτεί προσεκτικές διαδικασίες και κατάλληλο εξοπλισμό.
Περιορισμοί σε εξοπλισμό και πρόσβαση
Η πρόσβαση σε αναγκαία μηχανήματα και υλικά παραμένει περιορισμένη. Οι ισραηλινές αρχές θεωρούν ορισμένα από αυτά «διπλής χρήσης», εκτιμώντας ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και από τη Χαμάς. Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν, επίσης, πρόσβαση μόνο σε περιορισμένο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας.
Η δημιουργία ασφαλών διαδρομών είναι απαραίτητη για τη μετακίνηση ανθρωπιστικής βοήθειας, ενώ ο έλεγχος των επικίνδυνων κτιρίων συνδέεται με την ασφαλή επιστροφή των κατοίκων. Η αναζήτηση και ταυτοποίηση λειψάνων αφορά, παράλληλα, οικογένειες που εξακολουθούν να μην γνωρίζουν τι απέγιναν συγγενείς τους.
