Η απομάκρυνση της Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι όπου ζούσε επί δεκαετίες προκάλεσε συγκεντρώσεις σε ισπανικές πόλεις και αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα ενοίκια και τις εξώσεις.
Η έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το διαμέρισμά της στη Μαδρίτη, όπου κατοικούσε από το 1956, έχει προκαλέσει μαζικές διαμαρτυρίες και εκδηλώσεις αλληλεγγύης σε όλη την Ισπανία. Η ηλικιωμένη, η οποία έχει αναπηρία, απομακρύνθηκε από το σπίτι με φορείο, αφού η αστυνομία μπήκε στο διαμέρισμα. Έξω από το κτίριο είχαν συγκεντρωθεί εκατοντάδες άνθρωποι.
Η υπόθεση συνδέεται με δικαστική διαμάχη που ξεκίνησε το 2018, μετά την πώληση του κτιρίου στην εταιρεία Urbagestión. Η εταιρεία υποστήριξε ότι η παλιά μίσθωση δεν μπορούσε να συνεχιστεί έπειτα από τις διαδοχικές μεταβιβάσεις της. Το συμβόλαιο είχε υπογράψει ο πατέρας της Αμπασκάλ και, μετά τον θάνατό του, πέρασε στη μητέρα της και στη συνέχεια στην ίδια. Τον Μάρτιο του 2026, το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας έκρινε υπέρ της ιδιοκτησίας ως προς τη λήξη της μίσθωσης.
Η νέα ιδιοκτησία είχε προτείνει στην Αμπασκάλ να αγοράσει το διαμέρισμα έναντι περίπου 247.000 ευρώ, ποσό που δεν μπορούσε να καταβάλει. Το μηνιαίο ενοίκιο, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν, έφτασε αρχικά τα 2.650 ευρώ και στη συνέχεια ορίστηκε στα 1.650 ευρώ, από περίπου 500 ευρώ. Η σύνταξή της είναι 1.350 ευρώ.
Συγκεντρώσεις και αίτημα για αλλαγές
Την Τετάρτη, περίπου 10.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στη Μαδρίτη διαμαρτυρόμενοι για την έξωση, ενώ κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες πόλεις. Το Σάββατο, περίπου 25.000 διαδηλωτές, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, κατέβηκαν ξανά στους δρόμους της πρωτεύουσας, ζητώντας μέτρα για το κόστος στέγασης και αυστηρότερους όρους στις εξώσεις. Ορισμένοι έφεραν σκηνές και υπνόσακους, ανακοινώνοντας σχέδια για καταυλισμό διαμαρτυρίας στην Πουέρτα ντελ Σολ.
Η υπόθεση έφερε στο προσκήνιο την επιβάρυνση των νοικοκυριών από την άνοδο των τιμών. Σύμφωνα με στοιχεία που παρατίθενται στα ισπανικά δημοσιεύματα, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 80% μέσα σε μία δεκαετία και οι τιμές κατοικιών κατά 63%. Εκτιμάται επίσης ότι περισσότερα από τρία εκατομμύρια σπίτια παραμένουν κενά, ενώ οι κοινωνικές κατοικίες αποτελούν το 2,5% του συνολικού αποθέματος στη χώρα, έναντι 14% στη Γαλλία και 34% στην Ολλανδία.
Η πολιτική επιστήμονας Κριστίνα Μόνχε χαρακτήρισε την έξωση «καμπανάκι» για το στεγαστικό πρόβλημα και είπε ότι η υπόθεση έχει γίνει σύμβολο μιας ευρύτερης κρίσης. Η Διεθνής Αμνηστία Ισπανίας ανέφερε ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό και ζήτησε άμεση δράση από τους θεσμούς. Ο επικεφαλής των Εργατικών Επιτροπών, Ουνάι Σόρντο, ζήτησε αλλαγές στη φορολογία ώστε να αποθαρρύνεται η συγκέντρωση κατοικιών από επιχειρήσεις. Ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για το δικαίωμα στη στέγαση, Κόλντο Κάσλα, κάλεσε την Ισπανία να τροποποιήσει το σχετικό νομικό πλαίσιο.
Πολιτική αντιπαράθεση για τη στεγαστική πολιτική
Ο κυβερνητικός εταίρος Sumar ανακοίνωσε ότι θα πιέσει για την απαλλοτρίωση του πρώην διαμερίσματος της Αμπασκάλ και για μέτρα που θα παγώνουν τα ενοίκια. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε την έξωση «κοινωνική τραγωδία» και υποσχέθηκε νέα μέτρα. Η κυβέρνησή του είχε ψηφίσει το 2023 νόμο για την ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών και τη διεύρυνση των δυνατοτήτων ελέγχου των ενοικίων. Περιφέρειες που διοικούνται από το Λαϊκό Κόμμα δεν εφάρμοσαν ορισμένες από τις διατάξεις του.
Η επικεφαλής της περιφέρειας της Μαδρίτης, Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, υποβάθμισε τη σημασία της υπόθεσης, λέγοντας ότι πρόκειται για μία από τις 25.500 εξώσεις που γίνονται κάθε χρόνο στην Ισπανία και ότι η συγκεκριμένη είχε εγκριθεί από τα δικαστήρια. Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, το Λαϊκό Κόμμα, το Vox και το Junts είχαν ψηφίσει υπέρ του τερματισμού μορατόριουμ που προστάτευε επί έξι χρόνια ορισμένους ευάλωτους ενοικιαστές.
Από το νοσοκομείο όπου μεταφέρθηκε μετά την έξωση, η Αμπασκάλ έστειλε μήνυμα στους διαδηλωτές, λέγοντας ότι όσα της συνέβησαν δεν πρέπει να συμβούν και σε άλλους. Κάλεσε επίσης τους πολίτες να ενωθούν για να διεκδικήσουν μισθωτήρια αορίστου χρόνου.
