Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία συνιστά περιορισμό των υπαίθριων δραστηριοτήτων όταν αυξάνονται τα αιωρούμενα σωματίδια και ιδιαίτερη προσοχή για ασθενείς με αναπνευστικά νοσήματα.

Η αφρικανική σκόνη μεταφέρει σωματίδια που μπορεί να επιβαρύνουν την υγεία, με μεγαλύτερο κίνδυνο για ανθρώπους με χρόνια αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα, επισημαίνει η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ), με αφορμή το νέο επεισόδιο μεταφοράς σκόνης στη χώρα.

Σύμφωνα με την ΕΠΕ, καταγράφονται κατά μέσο όρο 13 επεισόδια αφρικανικής σκόνης τον χρόνο στην Ελλάδα, με τον αριθμό να κυμαίνεται από 7 έως 20, ανάλογα με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες. Η σκόνη περιλαμβάνει αιωρούμενα σωματίδια, όπως PM10 και PM2,5, και στη διαδρομή της μπορεί να παρασύρει και άλλους ατμοσφαιρικούς ρύπους. Η πρόσθετη επιβάρυνση αφορά ιδιαίτερα τα αστικά κέντρα, όπου η ποιότητα του αέρα είναι ήδη υποβαθμισμένη.

Επιπτώσεις στην αναπνοή και στην καρδιά

Άτομα με άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), βρογχίτιδα ή αλλεργίες μπορεί να εμφανίσουν ή να δουν να επιδεινώνονται συμπτώματα όπως δύσπνοια, βήχας, συριγμός και δυσφορία στο στήθος. Η ΕΠΕ αναφέρει επίσης ότι σε περιόδους υψηλής συγκέντρωσης σκόνης αυξάνονται οι προσελεύσεις στα νοσοκομεία.

Η έκθεση δεν αφορά μόνο το αναπνευστικό σύστημα. Η ΕΠΕ σημειώνει ότι έχει συσχετιστεί με φλεγμονή, οξειδωτικό στρες και αγγειοσυστολή, μηχανισμούς που ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού, ιδίως για ευάλωτους πληθυσμούς. Η παρατεταμένη έκθεση μπορεί ακόμη να επηρεάσει την άμυνα του οργανισμού και να αυξήσει την ευαλωτότητα σε λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Σε ανασκόπηση του 2020 που επικαλείται η ΕΠΕ, εκτιμάται ότι 42.000 θάνατοι ετησίως στην Ευρώπη αποδίδονται στη σκόνη. Για τις μεσογειακές χώρες, η ανασκόπηση υπολογίζει ότι στην αφρικανική σκόνη αποδίδεται το 27% έως 44% των θανάτων που σχετίζονται με τα αιωρούμενα σωματίδια PM10.

Οι συστάσεις της ΕΠΕ

Η Εταιρεία συστήνει στους πολίτες να ενημερώνονται για τις προβλέψεις της ποιότητας του αέρα και να περιορίζουν τις υπαίθριες δραστηριότητες όταν οι συγκεντρώσεις σωματιδίων είναι υψηλές. Προτείνει επίσης περιορισμένο αερισμό των εσωτερικών χώρων, κλειστά παράθυρα κατά την έξαρση του φαινομένου, χρήση καθαριστή αέρα ή φίλτρων όπου υπάρχουν, χρήση μάσκας κατά την έξοδο και επαρκή ενυδάτωση.

Για τους ασθενείς με άσθμα ή ΧΑΠ, τυχόν αλλαγές στην αγωγή πρέπει να γίνονται με βάση το εξατομικευμένο πλάνο και με ιατρική καθοδήγηση. Η ΕΠΕ επισημαίνει ότι οι ασθενείς με άσθμα ενδέχεται να χρειαστούν προσαρμογή της εισπνεόμενης θεραπείας, ενώ όσοι έχουν ΧΑΠ μπορεί να χρειαστούν ενίσχυση της ανακουφιστικής αγωγής.

Άκου ζωντανά Spi8a