Οι φοιτητές που πρωταγωνίστησαν στις κινητοποιήσεις μετά την τραγωδία στον σταθμό του Νόβι Σαντ περιγράφουν πώς οργανώθηκε ένα κίνημα χωρίς προβεβλημένη ηγεσία.
Η «Φοιτητική Λίστα – Οι Φοιτητές Νικούν» εξασφάλισε 140 από τις 250 έδρες του σερβικού κοινοβουλίου στις πρόωρες εκλογές της 25ης Οκτωβρίου. Πίσω από την εκλογική επιτυχία βρίσκονται φοιτητές και υποστηρικτές που συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις οι οποίες άρχισαν μετά την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, τον Νοέμβριο του 2024. Από την κατάρρευση έχασαν τη ζωή τους 16 άνθρωποι.
Ο φοιτητής της Σχολής Θετικών Επιστημών του Νόβι Σαντ Βούκασιν Τζίνοβιτς ανέφερε ότι το κίνημα στηρίχθηκε στη συλλογική δράση και στην αποφυγή προβολής μεμονωμένων προσώπων. Όπως είπε, η επιλογή αυτή περιόριζε τη δυνατότητα των φιλοκυβερνητικών μέσων ενημέρωσης να στοχοποιήσουν ηγέτες ή να διχάσουν την οργάνωση.
Η ίδια αρχή εφαρμόστηκε, σύμφωνα με τον Τζίνοβιτς, και στην επιλογή των υποψηφίων της λίστας. Οι φοιτητές τους ανέδειξαν σε συνελεύσεις των σχολών τους, ενώ πολλοί ήταν ακαδημαϊκοί και επαγγελματίες χωρίς σημαντική πολιτική εμπειρία. Ο ίδιος είπε ότι βασικό κριτήριο ήταν η ηθική και επαγγελματική ακεραιότητα και όχι η κομματική ένταξη.
Από τις συνελεύσεις στις πορείες
Ο Αλέξα Στάνκοβιτς, φοιτητής φιλοσοφίας στο Βελιγράδι, φωτογράφιζε επί δύο χρόνια τις συνελεύσεις, τις πορείες και τις επαφές των διαδηλωτών με την αστυνομία. Ανέφερε ότι οι συμμετέχοντες δέχθηκαν χαρακτηρισμούς και πιέσεις, ενώ πρόσθεσε πως οι φοιτητές θα συνεχίσουν να παρακολουθούν στενά τους εκλεγμένους εκπροσώπους τους.
Ο Στραχίνια Στάνκοβιτς, φοιτητής πολιτικών επιστημών στο Βελιγράδι, συνέβαλε στην οργάνωση της πρώτης φοιτητικής πορείας προς το Νόβι Σαντ. Στην εκστρατεία αυτή οι φοιτητές διέσχισαν πεζή εκατοντάδες χιλιόμετρα, φτάνοντας σε περιοχές όπου, σύμφωνα με το υλικό, η επιρροή των φιλοκυβερνητικών μέσων ήταν ισχυρή. Τον Ιούνιο του 2025 συνελήφθη σε οδικό αποκλεισμό στο Βελιγράδι και κρατήθηκε για ώρες με χειροπέδες στο έδαφος.
Ο καθηγητής της Τεχνολογικής Σχολής του Νόβι Σαντ Νίκολα Μάροβιτς δήλωσε ότι η διετής στήριξή του στους φοιτητές τον εξάντλησε συναισθηματικά, αλλά του προκάλεσε και υπερηφάνεια. Υποστήριξε ότι το κίνημα έδειξε πως η χώρα χρειάζεται πολλούς ανθρώπους να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, αντί να στηρίζεται σε έναν ηγέτη.
Η Μίλα Μάρτιτς, φοιτήτρια Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου, συμμετείχε στις καταλήψεις από την πρώτη ημέρα και ανέλαβε την επικοινωνία με τα μέσα ενημέρωσης. Περιέγραψε την περίοδο ως έντονα συναισθηματική και σημείωσε ότι η εκλογική νίκη δεν έλυσε όλα τα προβλήματα, αλλά άρχισε, όπως είπε, να τα αντιμετωπίζει.
Η Μάγια Πέτροβιτς, φοιτήτρια στη Σχολή Μεταλλειολόγων Μηχανικών και Γεωλογίας του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου, συμμετείχε στις μεγάλες κινητοποιήσεις και ήταν μία από τις πρώτες ομιλήτριες στη συγκέντρωση της 15ης Μαρτίου 2025. Απέδωσε την απήχηση του κινήματος στην ειλικρίνεια των συμμετεχόντων και είπε ότι πολίτες το στήριξαν με στόχο την αλλαγή βασικών προβλημάτων της χώρας.
Η νέα Βουλή
Στη νέα Εθνοσυνέλευση, ο συνασπισμός «Αλεξάνταρ Βούτσιτς – Ενωμένη Σερβία» καταλαμβάνει 103 έδρες, ενώ επτά έδρες ανήκουν σε εκπροσώπους κομμάτων εθνικών μειονοτήτων. Η Συμμαχία των Ούγγρων της Βοϊβοντίνα – Μπάλιντ Πάστορ και η Αλβανική Συμμαχία έχουν από δύο έδρες. Από μία έδρα εξασφάλισαν οι συνδυασμοί «Ρασίμ Λιάγιτς – Ανθρώπινα (SDP – CDP)», «SDA Σάντζακ – Φύλακες του Σάντζακ» και «Ουσάμε Ζούκορλιτς (SPP) – Κίνημα για την Ενοποίηση».
Η πρώην πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης Άνα Μπρνάμπιτς συγκάλεσε την ιδρυτική συνεδρίαση του νέου κοινοβουλίου για την Τρίτη 17 Νοεμβρίου. Στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνονται η επικύρωση των βουλευτικών εντολών και η εκλογή προέδρου και αντιπροέδρων. Μέχρι την εκλογή προέδρου, τη συνεδρίαση θα διευθύνει ο γηραιότερος βουλευτής, καθηγητής Στόγιαν Ραντένοβιτς. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας αρχίζει η νόμιμη προθεσμία των 90 ημερών για τις διαβουλεύσεις σχηματισμού κυβέρνησης.
