Οι νέες ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές συστήνουν βασικά αποθέματα νερού, τροφίμων και φαρμάκων, μαζί με προετοιμασία για διακοπές σε υπηρεσίες και δίκτυα.
Τη δυνατότητα κάλυψης βασικών αναγκών για τουλάχιστον 72 ώρες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με νέες κατευθυντήριες γραμμές που παρουσίασε στις 3 Νοεμβρίου 2026 η επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων Hadja Lahbib.
Η σύσταση αφορά την αρχική περίοδο μιας κρίσης, κατά την οποία μπορεί να υπάρξουν ταυτόχρονες διακοπές στην ηλεκτροδότηση, την υδροδότηση, τις επικοινωνίες ή τον εφοδιασμό. Πηγές της Επιτροπής διευκρινίζουν ότι οι 72 ώρες αποτελούν ελάχιστο σημείο αναφοράς και δεν σημαίνουν ούτε ότι η κρίση θα έχει τελειώσει τότε ούτε ότι η δημόσια βοήθεια θα καθυστερήσει για τρεις ημέρες.
Τι προτείνεται να περιλαμβάνει το κιτ
Για την κάλυψη των βασικών αναγκών, οι πολίτες ενθαρρύνονται να διατηρούν στο σπίτι:
- πόσιμο νερό και τρόφιμα,
- απαραίτητα φάρμακα,
- εναλλακτικά μέσα θέρμανσης, ψύξης και φωτισμού.
Οι κατευθυντήριες γραμμές περιλαμβάνουν επίσης την εκμάθηση δεξιοτήτων όπως οι πρώτες βοήθειες και η διαχείριση έκτακτων περιστατικών. Προβλέπουν ακόμη ενσωμάτωση της ετοιμότητας στα σχολικά προγράμματα, προσβάσιμες προειδοποιήσεις και διαδικασίες εκκένωσης για άτομα με αναπηρία, καθώς και ενημέρωση για κινδύνους παραπληροφόρησης και deepfakes.
Η Επιτροπή είχε ανακοινώσει την πρόθεση να εκδώσει σχετικές οδηγίες στη Στρατηγική Ετοιμότητας της ΕΕ, τον Μάρτιο του 2025. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, πριν από την κατάρτισή τους έγιναν τεχνικές διαβουλεύσεις με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και συνεδριάσεις με ομάδα 150 πολιτών από όλη την ΕΕ.
Οι οδηγίες δεν είναι δεσμευτικές και δεν προβλέπουν κυρώσεις ή ένα ενιαίο σχέδιο για όλα τα κράτη. Η ευθύνη για τα εθνικά μέτρα παραμένει στα κράτη μέλη, ενώ η Επιτροπή αναφέρει ότι τα στηρίζει με αξιολογήσεις κινδύνων, ανταλλαγή πρακτικών, εκπαίδευση και κοινές ασκήσεις. Παράλληλα, προτείνει να καθιερωθεί Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ στις 23 Οκτωβρίου, με έναρξη το 2027.
Η εκτίμηση για την προετοιμασία στην Ελλάδα
Ο Ευθύμης Λέκκας, πρόεδρος του ΟΑΣΠ και ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ, κρίνει θετικά τις συστάσεις και αναφέρει ότι η προετοιμασία μπορεί να συμβάλει στη μείωση της τρωτότητας και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας. Όπως σημειώνει, μια διακοπή ηλεκτροδότησης ή υδροδότησης για τρεις ημέρες μπορεί να προκύψει από σεισμό, πυρκαγιά ή άλλο κίνδυνο. Προσθέτει ότι, σύμφωνα με υπολογισμούς, περίπου τόσο μπορεί να διαρκέσει μια αστοχία σε δίκτυο ενέργειας ή ύδρευσης.
Ο κ. Λέκκας τονίζει ότι η προετοιμασία δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως προσπάθεια πρόκλησης φόβου, αλλά ως πρακτικό μέτρο πρόληψης. Από την πλευρά τους, αρμόδιες πηγές της Πολιτικής Προστασίας αναφέρουν ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει επί του παρόντος κάτι αντίστοιχο, ενώ γενικές οδηγίες για φυσικούς κινδύνους, βιομηχανικά ατυχήματα και Χημικά, Βιολογικά, Ραδιολογικά & Πυρηνικά Περιστατικά (ΧΒΡΠ) είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του υπουργείου.
