Η επικείμενη συνάντηση των ηγετών των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας στη Σενζέν αναμένεται να γίνει με φόντο την εμπορική εκεχειρία, τις διαφωνίες για τους ημιαγωγούς και την Ταϊβάν, αλλά και διαφορετικές επιδιώξεις για τη Βόρεια Κορέα και τον πυρηνικό αφοπλισμό.

Η προγραμματισμένη τριμερής συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Σενζέν της Κίνας αναβαθμίζει τη σημασία της συνόδου του APEC. Στην ατζέντα αναμένεται να βρεθούν οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας, οι περιορισμοί στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένους ημιαγωγούς και οι διπλωματικές επιδιώξεις του Αμερικανού προέδρου.

Ο Τραμπ θα μεταβεί πρώτα στη Μανίλα των Φιλιππίνων για επαφές με ηγέτες της Νοτιοανατολικής Ασίας και στη συνέχεια θα ταξιδέψει στη Σενζέν, όπου θα συμμετάσχει στο φόρουμ Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού. Η εμπορική εκεχειρία Ουάσιγκτον και Πεκίνου έχει παραταθεί έως τις αρχές του επόμενου έτους, ενώ νέα συνομιλία των δύο προέδρων αναμένεται στη σύνοδο της G20 στο Μαϊάμι τον Δεκέμβριο.

Πίεση για τα τσιπ και την Nvidia

Το κλίμα στις σχέσεις των δύο χωρών επιβαρύνουν οι κατηγορίες που συνδέονται με την Nvidia. Στις ΗΠΑ έχει ασκηθεί κριτική στην κυβέρνηση για τον χειρισμό πληροφοριών σύμφωνα με τις οποίες ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Τζένσεν Χουάνγκ, διατηρούσε σχέση με πρόσωπο ύποπτο για κινεζική κατασκοπεία. Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί ισχυρισμοί ότι ημιαγωγοί που υπόκεινται σε περιορισμούς κατέληξαν σε Κινέζους πελάτες.

Ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, Μάικ Τζόνσον, δήλωσε ότι ενισχύεται στο Κογκρέσο η υποστήριξη για νέους περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα τσιπ. Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να πιέσουν για το ζήτημα όταν αναλάβουν την πλειοψηφία στη Βουλή και τη Γερουσία τον Ιανουάριο. Η κινεζική πλευρά υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ προβάλλουν τις κατηγορίες περί κατασκοπείας για να δικαιολογήσουν τεχνολογικό αποκλεισμό.

Ο Τζου Φενγκ, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Ναντζίνγκ στην Κίνα, εκτιμά ότι η διαμάχη μπορεί να επιταχύνει τον διαχωρισμό των δύο χωρών στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, παρά τις προσπάθειες συνεργασίας για τον περιορισμό των κινδύνων της τεχνολογίας. Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης, που μίλησε ανώνυμα, ανέφερε ότι ο Τραμπ δεν αναμένεται να θέσει απευθείας στον Σι τις καταγγελίες περί κατασκοπείας και ότι η υπόθεση της Nvidia δεν αναμένεται να επηρεάσει ουσιαστικά το ταξίδι.

Επιδιώξεις για την υστεροφημία και την Ταϊβάν

Αναλυτές θεωρούν πιθανό ο Τραμπ να προτιμήσει να προωθήσει πρωτοβουλίες που θα συνδέονται με την υστεροφημία του, αντί να ανοίξει νέα μέτωπα με την Κίνα. Μεταξύ των ενδεχομένων που αναφέρονται είναι μια συμφωνία για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών με το Πεκίνο και τη Μόσχα, καθώς και η προετοιμασία νέας συνάντησης με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν.

Ο Βίκτορ Τσα, από το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, εκτιμά ότι η διπλωματία του Τραμπ για τη Βόρεια Κορέα αποτελεί σημαντικό μέρος της επιδίωξής του να διαμορφώσει την υστεροφημία του. Ωστόσο, Κινέζοι αναλυτές σημειώνουν ότι το Πεκίνο δεν θεωρεί εφικτή τη συμμετοχή του σε συμφωνία πυρηνικού ελέγχου ανάλογη με εκείνη που θα μπορούσε να αφορά τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, καθώς διαθέτει πολύ λιγότερες πυρηνικές κεφαλές.

Για την Κίνα, βασικό ζήτημα είναι και η πιθανότητα αμερικανικής έγκρισης πακέτου εξοπλισμών 14 δισ. δολαρίων προς την Ταϊβάν, την οποία το Πεκίνο διεκδικεί ως έδαφός του. Ο Τραμπ έχει πει ότι διατηρεί την απόφαση για τα όπλα σε αναμονή ως διαπραγματευτικό μέσο απέναντι στην Κίνα. Ο Τζόναθαν Ζιν, αναλυτής εξωτερικής πολιτικής στο Ινστιτούτο Brookings, εκτιμά ότι το Πεκίνο επιδιώκει να κερδίσει χρόνο πριν από έναν επόμενο γύρο αντιπαράθεσης.

Ο Ζιν και η Ρούμπι Όσμαν, ανώτερη σύμβουλος πολιτικής για την Κίνα στο Ινστιτούτο Τόνι Μπλερ, επισημαίνουν ότι η κινεζική ηγεσία γνωρίζει πως ο επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ μπορεί να υιοθετήσει πιο αυστηρή στάση. Αναφέρουν ως παραδείγματα τον Τζο Μπάιντεν και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον οποίο θεωρούν πιθανό διάδοχο του Τραμπ και πιο σκληρό απέναντι στην Κίνα.

Εύθραυστη εμπορική σταθερότητα

Οι δύο πλευρές έχουν λόγους να αποφύγουν την αναζωπύρωση της εμπορικής σύγκρουσης, η οποία πέρυσι απείλησε να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, σύμφωνα με τον Κερτ Τονγκ, πρώην ανώτερο αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, που εργάζεται πλέον στο Asia Group. Παρά τις αμερικανικές ανησυχίες για την εφαρμογή των όρων της εκεχειρίας από την Κίνα, ο Τονγκ αναμένει ότι η συμφωνία θα παραταθεί και μετά τη λήξη της στις 10 Ιανουαρίου.

Η σχεδιαζόμενη συνάντηση έχει προκαλέσει συγκρίσεις, κυρίως στη Ρωσία, με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945. Η σύγκριση συνδέεται με την εικόνα συμφωνιών μεταξύ μεγάλων δυνάμεων που επηρεάζουν μικρότερες χώρες. Αυτό προκαλεί ανησυχία στην Ουκρανία, η οποία βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία εδώ και τέσσερα χρόνια. Σύμφωνα με τον ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, ο Τραμπ δεν αναμένεται να θέσει το ουκρανικό ζήτημα στη συνάντηση.

Άκου ζωντανά Spi8a