Η διακοπή λειτουργίας του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας διήρκεσε σχεδόν πέντε ώρες και προκάλεσε χιλιάδες ακυρώσεις και καθυστερήσεις. Η πλήρης ομαλοποίηση των πτήσεων ενδέχεται να χρειαστεί αρκετές ημέρες.
Χιλιάδες επιβάτες παρέμεναν εγκλωβισμένοι μετά την επανέναρξη των πτήσεων στις ΗΠΑ, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες προσπαθούσαν να διαχειριστούν τις ακυρώσεις και τις καθυστερήσεις που προκάλεσε η βλάβη της Παρασκευής 13 Νοεμβρίου. Η διακοπή διήρκεσε σχεδόν πέντε ώρες και ήταν η μεγαλύτερη από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Σχεδόν 10.000 πτήσεις ακυρώθηκαν την Παρασκευή και περισσότερες από 7.000 καθυστέρησαν, σύμφωνα με στοιχεία του Reuters. Το Σάββατο καταγράφηκαν πάνω από 3.700 ακυρώσεις και 2.000 καθυστερήσεις. Η αναστάτωση επηρέασε και διεθνή δρομολόγια, μεταξύ άλλων πτήσεις από και προς την Ευρώπη.
Παρότι άρθηκε η πανεθνική αναστολή απογειώσεων, αεροσκάφη και πληρώματα βρίσκονταν σε διαφορετικές πόλεις από εκείνες όπου χρειάζονταν, ενώ ορισμένοι πιλότοι και μέλη πληρωμάτων είχαν συμπληρώσει το ανώτατο επιτρεπόμενο ωράριο εργασίας. Το CNN ανέφερε ότι η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να διαρκέσει αρκετές ημέρες. Το Σάββατο η United Airlines ανέστειλε προσωρινά τις αναχωρήσεις από το αεροδρόμιο Ο’Χέαρ του Σικάγου και η Delta έλαβε αντίστοιχο μέτρο στο ΛαΓκουάρντια της Νέας Υόρκης, λόγω συνωστισμού και δυσκολιών στη στάθμευση αεροσκαφών.
Πώς προκλήθηκε η διακοπή
Ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι ανέφερε ότι η βλάβη ξεκίνησε κατά τη διάρκεια εργασιών για την αντικατάσταση χάλκινων καλωδιώσεων με οπτικές ίνες σε απομακρυσμένη εγκατάσταση της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (FAA). Σύμφωνα με την περιγραφή του, ένας δρομολογητής έστελνε υπερβολικό όγκο δεδομένων σε άλλους δρομολογητές του δικτύου, προκαλώντας πάνω από 1.000 απόπειρες σύνδεσης κάθε τέσσερα με πέντε δευτερόλεπτα.
Η υπερφόρτωση επηρέασε τις επικοινωνίες μεταξύ ελεγκτών και αεροσκαφών, καθώς και τη ροή δεδομένων των ραντάρ. Παραμένει άγνωστο αν η αιτία ήταν ανθρώπινο λάθος ή ελαττωματικός εξοπλισμός, ενώ οι αρχές δεν θεωρούν πιθανό το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης.
Όταν εκδηλώθηκε το πρόβλημα, περίπου 3.500 αεροσκάφη βρίσκονταν στον αέρα. Η FAA ανέστειλε τις απογειώσεις σε όλη τη χώρα για προληπτικούς λόγους ασφαλείας και όλα τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν με ασφάλεια. Ο επικεφαλής της υπηρεσίας, Μπράιαν Μπέντφορντ, ζήτησε συγγνώμη από τους ταξιδιώτες.
Ερωτήματα για τις υποδομές και το κόστος
Το περιστατικό έφερε ξανά στο προσκήνιο την κατάσταση των συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Έκθεση της Υπηρεσίας Λογοδοσίας της Κυβέρνησης (GAO) το 2024 είχε κατατάξει 51 από τα 138 συστήματα που εξέτασε ως μη βιώσιμα και άλλα 54 ως δυνητικά μη βιώσιμα. Σε ορισμένες εγκαταστάσεις εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται υπολογιστές και τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός ηλικίας δεκαετιών. Ο Μπέντφορντ είχε επίσης αναφέρει ότι περισσότερες από 300 εγκαταστάσεις λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό ως απομονωμένα συστήματα, με περιορισμένη δυνατότητα επικοινωνίας μεταξύ τους.
Το Κογκρέσο είχε εγκρίνει το 2025 κονδύλι 12,5 δισ. δολαρίων για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών. Την Παρασκευή ο Ντάφι ζήτησε επιπλέον 50 δισ. δολάρια, χαρακτηρίζοντας επείγουσα την ανάγκη αναβάθμισης. Ωστόσο, σύμφωνα με έκθεση της GAO τον Σεπτέμβριο, η FAA δεν είχε ενιαίο χρονοδιάγραμμα ούτε αξιόπιστη συνολική εκτίμηση κόστους για το πρόγραμμα. Η υπηρεσία είχε καταγράψει 11.389 επιμέρους χρονοδιαγράμματα έργων χωρίς συνολικό σχέδιο. Η πρώτη φάση του εκσυγχρονισμού προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο του 2028.
Ο Ντόναλντ Τραμπ απέδωσε ευθύνες για την κατάσταση στον προκάτοχό του, Τζο Μπάιντεν, και ζήτησε από το Κογκρέσο να εγκρίνει τη χρηματοδότηση. Σε αναρτήσεις του στο Truth Social χαρακτήρισε «γελοίο» το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού είναι περίπου 50 ετών και υποστήριξε ότι η αναβάθμιση πρέπει να γίνει συνολικά. Ο Ντάφι προειδοποίησε ότι χωρίς εκσυγχρονισμό μπορεί να εμφανιστούν ξανά αντίστοιχα προβλήματα.
Οι αρχές αναφέρουν ότι το άμεσο τεχνικό πρόβλημα έχει αντιμετωπιστεί και ότι οι πτήσεις είναι ασφαλείς, αλλά η αποκατάσταση του προγράμματος θα πάρει χρόνο. Για ακυρωμένες πτήσεις, οι αεροπορικές εταιρείες οφείλουν να προσφέρουν δωρεάν επανακράτηση ή επιστροφή χρημάτων. Πρόσθετη αποζημίωση δεν είναι γενικά υποχρεωτική όταν η αιτία βρίσκεται εκτός του ελέγχου τους.
