Πριν από τη σύνοδο κορυφής Βρετανίας–ΕΕ, ο Βρετανός πρωθυπουργός αναμένεται να επικρίνει τους όρους της αποχώρησης και να παρουσιάσει σχέδια νέων συμφωνιών για τρόφιμα, ενέργεια και μετακινήσεις νέων.
Ο Άντι Μπέρναμ αναμένεται να υποστηρίξει ότι η Βρετανία έχασε περισσότερα απ’ όσα κέρδισε από το Brexit, σε ομιλία του τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου. Η τοποθέτηση προγραμματίζεται πριν από τη σύνοδο κορυφής Βρετανίας–ΕΕ της Παρασκευής.
Σύμφωνα με το BBC, ο Μπέρναμ θα επικρίνει τους όρους της αποχώρησης, λέγοντας ότι το Brexit δημιούργησε νέα εμπόδια για τις επιχειρήσεις και δεν εκπλήρωσε την υπόσχεση για ανάκτηση του ελέγχου. Αναμένεται επίσης να υποστηρίξει ότι η δυσκολία δεν ήταν κατ’ ανάγκη η απόφαση αποχώρησης, αλλά ο τρόπος εφαρμογής της.
Σχέδια συμφωνιών με την ΕΕ
Στη σύνοδο αναμένεται να υπογραφούν συμφωνίες για τρόφιμα, ενέργεια και κινητικότητα νέων. Το περιεχόμενό τους είχε διαμορφωθεί επί πρωθυπουργίας του Κιρ Στάρμερ, ενώ ορισμένα τεχνικά ζητήματα παραμένουν υπό διαπραγμάτευση.
Βρετανία και ΕΕ έχουν καταλήξει σε προσχέδιο για την άρση των μετα-Brexit ελέγχων στις εξαγωγές τροφίμων και αγροτικών προϊόντων. Η βρετανική κυβέρνηση εκτιμά ότι η ρύθμιση θα περιορίσει το κόστος για τις επιχειρήσεις και ενδέχεται να μειώσει τις τιμές για τους καταναλωτές. Επικριτές, από την άλλη, υποστηρίζουν ότι η χώρα θα εφαρμόζει ευρωπαϊκούς κανόνες χωρίς να συμμετέχει στην ψηφοφορία για τη διαμόρφωσή τους.
Στα κράτη-μέλη έχουν επίσης σταλεί προσχέδια για το εμπόριο δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων και για πρόγραμμα που θα διευκολύνει νέους να ταξιδεύουν και να εργάζονται στη Βρετανία και την ΕΕ.
Ο Μπέρναμ αναμένεται να θέσει τρεις όρους για νέες συμφωνίες. Θα πρέπει να τηρούν τη δέσμευση των Εργατικών στις εκλογές του 2024 ότι η Βρετανία δεν θα επιστρέψει στην ενιαία αγορά, την τελωνειακή ένωση ή την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων. Παράλληλα, θα πρέπει να προσφέρουν απτά οφέλη στην καθημερινότητα των πολιτών και να βελτιώνουν τους αρχικούς όρους του Brexit, προσεγγίζοντας όσα, κατά τον ίδιο, θεωρούσαν οι πολίτες ότι ψήφιζαν το 2016.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός αναμένεται να περιγράψει τη συνεργασία με τις Βρυξέλλες ως αμοιβαία επωφελή. Παρότι έχει δηλώσει ότι θέλει να εξετάσει διαφορετικές επιλογές για τη μακροπρόθεσμη σχέση, έχει αποκλείσει σημαντικές αλλαγές πριν από τις επόμενες βουλευτικές εκλογές. Ο υπουργός Εξωτερικών, Εντ Μίλιμπαντ, δήλωσε στο BBC ότι οι επιλογές θα παρουσιαστούν μετά τη σύνοδο.
Αντιδράσεις από τα κόμματα
Οι Συντηρητικοί κατηγορούν την κυβέρνηση των Εργατικών ότι επιχειρεί να επαναφέρει τη Βρετανία στην ΕΕ «από την πίσω πόρτα». Ο πρώην πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον προειδοποίησε τον Μπέρναμ να μην αφιερώσει την πρωθυπουργία του στο ευρωπαϊκό ζήτημα. Σε συνέντευξή του στην Daily Telegraph υποστήριξε ότι, αν γινόταν νέο δημοψήφισμα, οι Βρετανοί θα ψήφιζαν ξανά υπέρ του Brexit.
Το Reform UK θεωρεί σημαντικό όφελος της αποχώρησης την απαλλαγή από την υποχρέωση συμμόρφωσης με ευρωπαϊκούς κανόνες και προειδοποιεί ότι η νέα ευθυγράμμιση με τις Βρυξέλλες μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την εμπορική πολιτική. Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες χαρακτηρίζουν προσωρινή τη συμφωνία για τις εξαγωγές τροφίμων και ζητούν επιστροφή στην ενιαία αγορά και τελωνειακή ένωση. Οι Πράσινοι της Αγγλίας και της Ουαλίας υποστηρίζουν επίσης την επιστροφή στην τελωνειακή ένωση, ενώ ο επικεφαλής τους, Ζακ Πολάνσκι, έχει ταχθεί υπέρ της πλήρους επανένταξης στην ΕΕ.
