Στην COP31 στην Αττάλεια, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στον στόχο του 1,5°C και υπογράμμισε τη σημασία των ΑΠΕ και της διεθνούς συνεργασίας.
Την πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας των Παρισίων και την επιτάχυνση της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έθεσε ως προτεραιότητες ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Παπασταύρου, με δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ από την COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας.
Ο κ. Παπασταύρου επανέλαβε ότι η Ελλάδα στηρίζει τον περιορισμό της αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5°C και υποστήριξε ότι χρειάζεται εντονότερη προσπάθεια από όλες τις χώρες, εντός και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χαιρέτισε επίσης τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, αναφερόμενος σε απόπειρες των διοργανωτών να την αποκλείσουν και στην αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ενεργειακή μετάβαση και λογαριασμοί
Ο υπουργός ανέδειξε τον εξηλεκτρισμό και την περαιτέρω ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ως βασικά στοιχεία για ένα καθαρότερο ενεργειακό σύστημα. Πρόσθεσε ότι η μετάβαση χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη την κοινωνική συνοχή και την ανταγωνιστικότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ελληνικού σχεδιασμού, η χρήση λιγνίτη έχει περιοριστεί κατά 90% σε σύγκριση με το 2005, ενώ πάνω από το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από τον ήλιο και τον άνεμο. Η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ αναφέρεται στα 18 GW, έναντι 6,3 GW το 2019, και από το 2024 η Ελλάδα είναι καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, προχωρούν οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών με την ηπειρωτική χώρα. Σύμφωνα με το υλικό του ελληνικού σχεδιασμού, οι διασυνδέσεις περιορίζουν την εξάρτηση από ρυπογόνο ηλεκτροπαραγωγή και το πρόσθετο κόστος που επιμερίζεται στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
Προστασία θαλάσσιων περιοχών
Στον τομέα της θαλάσσιας προστασίας, έχει κατατεθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου Ι – Νότιες Κυκλάδες. Έχει επίσης εγκριθεί η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τα Ιόνια Νησιά, ανοίγοντας τον δρόμο για την προετοιμασία του αντίστοιχου Προεδρικού Διατάγματος. Εγκεκριμένες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες καλύπτουν πλέον το 77,5% της συνολικής έκτασης του Δικτύου Natura 2000.
Έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί ειδικά καθεστώτα προστασίας για την Αμοργό και τη Γυάρο, ολοκληρωθεί η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα και δημοσιευτεί τα Εθνικά Χωροταξικά Πλαίσια για τις ΑΠΕ, τον τουρισμό και τη βιομηχανία.
Τα ζητήματα των διαπραγματεύσεων
Στις βασικές ευρωπαϊκές προτεραιότητες για τη Διάσκεψη περιλαμβάνονται η διατήρηση του στόχου του 1,5°C, η μείωση των εκπομπών, η ανάσχεση της αποψίλωσης έως το 2030 και η ενίσχυση της κυκλικής βιοοικονομίας. Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκονται επίσης η αναφορά στην απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα, η σύνδεση του εξηλεκτρισμού με καθαρές πηγές ενέργειας και η χρηματοδότηση για το κλίμα.
Για τη χρηματοδότηση, το ζητούμενο περιλαμβάνει την κινητοποίηση τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων ετησίως έως το 2035 και τη βελτίωση της πρόσβασης των αναπτυσσόμενων χωρών στους πόρους. Παραμένουν, επίσης, διαφωνίες για τη χρηματοδότηση της προσαρμογής και του Ταμείου Απωλειών και Ζημιών, για το εύρος των εθνικών δεσμεύσεων μείωσης εκπομπών και για το χρονοδιάγραμμα των νέων εκθέσεων της IPCC.
Οι νέες εθνικές δεσμεύσεις, σύμφωνα με τις προτεραιότητες που περιγράφονται για τη Διάσκεψη, αναμένεται να καλύπτουν όλους τους τομείς της οικονομίας και τα αέρια του θερμοκηπίου, με διαφανή και αξιόπιστο υπολογισμό. Παράλληλα, τίθενται ζητήματα δίκαιης μετάβασης και ενίσχυσης της προσαρμογής και της ανθεκτικότητας.
Αναλυτικά η δήλωση του κ. Παπασταύρου
«Η Ελλάδα συμμετέχει στην COP31 στην Αττάλεια με σαφή προσήλωση στην πλήρη εφαρμογή των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο της Συμφωνίας των Παρισίων και χαιρετίζει την αυτονόητη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας με την αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρά τις απόπειρες των διοργανωτών να την αποκλείσουν.
Παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στον στόχο του περιορισμού της αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5°C. Για να τον πετύχουμε, απαιτείται όλες οι χώρες, και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να εντείνουν τις προσπάθειές τους και να επιταχύνουν τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Η κλιματική αλλαγή δεν γνωρίζει σύνορα και η αντιμετώπισή της προϋποθέτει συλλογική προσπάθεια και ουσιαστική συμβολή από όλους. Ο εξηλεκτρισμός, σε συνδυασμό με την περαιτέρω ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, είναι καθοριστικός για τη δημιουργία ενός καθαρότερου και πιο βιώσιμου ενεργειακού συστήματος, που λαμβάνει υπόψη την κοινωνική συνοχή και την ανταγωνιστικότητα, ώστε στη νέα εποχή να μη μείνει κανείς πίσω.
Η πολυμερής συνεργασία πρέπει να συνεχιστεί και να ενισχυθεί, με οδηγό την επιστήμη, τον ρεαλισμό και τη συλλογική ευθύνη. Και με κοινό σημείο αναφοράς τους στόχους της Συμφωνίας των Παρισίων, ώστε να διαφυλάξουμε το μέλλον του πλανήτη και των επόμενων γενεών»
