Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι δεν χρειάζεται συμφωνία με την Τεχεράνη και ανέφερε πως ζήτησε από τον αντιπρόεδρό του να ασχοληθεί με πόλεις και πολιτείες που διοικούνται από Δημοκρατικούς, λίγες εβδομάδες μετά την πρωτοβουλία του Βανς για διαμεσολάβηση.
Αμφιβολίες για τη συνέχιση της διαπραγματευτικής πρωτοβουλίας του Τζέι Ντι Βανς για το Ιράν δημιουργούν οι τελευταίες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έγραψε την Πέμπτη στο Truth Social ότι δεν χρειάζεται συμφωνία με την Τεχεράνη και ανέφερε πως ζήτησε από τον αντιπρόεδρο να στρέψει την προσοχή του σε πόλεις και πολιτείες που διοικούνται από Δημοκρατικούς.
Στην ίδια ανάρτηση, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ έχουν στη διάθεσή τους εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια του Ιράν και τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Για τις τοπικές και πολιτειακές αρχές που διοικούνται από Δημοκρατικούς, υποστήριξε ότι υπεξαιρούν δισεκατομμύρια δολάρια κάθε μήνα, χωρίς να παρουσιάσει αποδεικτικά στοιχεία.
Ο Βανς είχε αναλάβει τον προηγούμενο μήνα πρωτοβουλία για την επανεκκίνηση της διαμεσολάβησης, στέλνοντας επιστολή απευθείας στον Μοχσέν Ρεζαΐ, ανώτατο αξιωματούχο του Ιράν σε θέματα ασφαλείας, και παρακάμπτοντας τους Ιρανούς διαπραγματευτές. Αξιωματούχοι στην Τεχεράνη είχαν υποδεχθεί θετικά την επιστολή, αλλά οι διαμεσολαβητές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές διαφωνίες και αμοιβαία δυσπιστία.
Διπλωματικές επαφές και οικονομική πίεση
Περιφερειακοί διαμεσολαβητές, με επικεφαλής το Κατάρ, επιδιώκουν εδώ και εβδομάδες μια προσωρινή συμφωνία και έχουν ζητήσει από τον Τραμπ να δώσει περισσότερο χρόνο στη διπλωματία. Μετά τη συνάντησή του τη Δευτέρα στην Ουάσιγκτον με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε για θετική δυναμική προς τον τερματισμό του πολέμου. Διπλωμάτης που ενημερώθηκε για τη συνάντηση, στην οποία συμμετείχε και ο Βανς, ανέφερε ότι υπήρξε συμφωνία πως η διπλωματία είναι η προτιμότερη οδός.
Την ίδια ημέρα, ο Τραμπ είπε ότι η στρατιωτική δράση δεν φαίνεται ιδιαίτερα αναγκαία και ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν την οικονομική πίεση μέσω κυρώσεων και του ναυτικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε από το Παρίσι ότι, κατά την εκτίμησή του, η οικονομική εκστρατεία αποδίδει τόσο καλά ώστε ο πρόεδρος δεν έχει ουσιαστικό λόγο να προχωρήσει σε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η κινητικότητα των διαμεσολαβητών εντάθηκε το Σαββατοκύριακο, καθώς υπήρχαν φόβοι για νέα πλήγματα μετά τις απώλειες που υπέστη το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές. Οι ηγέτες του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων επικοινώνησαν τηλεφωνικά με τον Λευκό Οίκο. Τον προηγούμενο μήνα, ο Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, είχαν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης επιθέσεων κατά του Ιράν.
Παραμένουν οι διαφωνίες στους όρους
Μια πρόσφατη πρόταση προβλέπει ότι το Ιράν θα επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, θα επιτρέψουν στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο και θα της δώσουν πρόσβαση σε μέρος των κεφαλαίων της που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει επίσης να συμφωνήσει η Τεχεράνη σε επιθεωρήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις της. Ανοιχτά παραμένουν η σειρά εφαρμογής των όρων και η τύχη των 440 κιλών ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει το Ιράν. Οι ΗΠΑ ζητούν να μεταφερθεί το απόθεμα εκτός χώρας, αίτημα που Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απορρίψει δημόσια. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, ζητά συγκεκριμένα βήματα, όπως την άρση του ναυτικού αποκλεισμού, πριν από οποιαδήποτε επίσημη συμφωνία.
Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε ισχυρή θέση και ότι η ιρανική οικονομία καταρρέει. Επανέλαβε επίσης τον ισχυρισμό του Τραμπ για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, παρότι εκρήξεις το βράδυ της Τετάρτης έθεσαν εκτός λειτουργίας δύο υπερδεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου.
