Ελλάδα, Δανία, Αυστρία, Γερμανία και Ολλανδία επιδιώκουν να θέσουν σε λειτουργία πρόγραμμα σε τρίτη χώρα έως το δεύτερο εξάμηνο του 2027, σύμφωνα με τον Θάνο Πλεύρη.
Πιλοτικό πρόγραμμα για τη μεταφορά ανθρώπων των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί σε χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης σχεδιάζουν πέντε κράτη-μέλη. Στην ομάδα συμμετέχουν η Ελλάδα, η Δανία, η Αυστρία, η Γερμανία και η Ολλανδία.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης ανέφερε ότι στόχος είναι να ξεκινήσει το εγχείρημα μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027 και να λειτουργεί πλήρως κατά το δεύτερο. Το χρονοδιάγραμμα συμπίπτει με την ανάληψη της εκ περιτροπής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Ελλάδα, τον Ιούλιο.
Ο υπουργός είπε ότι η Ελλάδα έχει επιλέξει πιθανή χώρα για τη δημιουργία κέντρου επιστροφών, αλλά δεν την κατονόμασε. Δύο Ευρωπαίοι διπλωμάτες που γνωρίζουν τις συζητήσεις ανέφεραν ότι η πρώτη συμφωνία αναμένεται να αφορά τη Ρουάντα. Ως εναλλακτικές εξετάζονται επίσης η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν.
Εκκρεμότητες για δικαιώματα και χρηματοδότηση
Κατά τον Πλεύρη, οι χώρες που εξετάζονται διαθέτουν ήδη μεγάλα μεταναστευτικά προγράμματα και δομές φιλοξενίας. Πρόσθεσε ότι οι πέντε κυβερνήσεις συζητούν με διεθνείς οργανισμούς τη δημιουργία μηχανισμών παρακολούθησης, ώστε να διασφαλίζεται ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο υπουργός διευκρίνισε ότι η ευθύνη για το πρόγραμμα θα παραμείνει στις πέντε χώρες, ακόμη κι αν συμμετέχουν διεθνείς οργανισμοί με τεχνογνωσία και παρουσία. Η χρηματοδότηση, όπως είπε, θα καλυφθεί από τα κράτη της ομάδας, ενώ αυτά επιθυμούν να εμπλακεί ενεργότερα στη συνέχεια και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ο Πλεύρης αναγνώρισε ότι το σχέδιο δεν αναμένεται να οδηγήσει σε μεταφορές μεγάλου αριθμού ανθρώπων. Το παρουσίασε ως μέσο που θα μπορούσε να ενθαρρύνει τις οικειοθελείς επιστροφές και σημείωσε ότι θα εφαρμοστεί στο πλαίσιο του νέου κανονισμού της ΕΕ.
Η Ρουάντα είχε βρεθεί στο επίκεντρο αντίστοιχου σχεδίου του Ηνωμένου Βασιλείου το 2022, με στόχο τη μεταφορά αιτούντων άσυλο εκεί για την εξέταση των αιτήσεών τους. Η συμφωνία εγκαταλείφθηκε έπειτα από πολυετείς δικαστικές προσφυγές.
Πρόταση για έκτακτες μεταναστευτικές πιέσεις
Στη σύνοδο των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ την Πέμπτη, ο Πλεύρης αναμένεται να παρουσιάσει ελληνική πρόταση για μηχανισμό αντιμετώπισης έκτακτων μεταναστευτικών πιέσεων. Μεταξύ των μέτρων που περιλαμβάνει είναι η προσωρινή αναστολή της εξέτασης αιτήσεων ασύλου για νεοαφιχθέντες.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η ΕΕ χρειάζεται μηχανισμό για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Για τις καταγγελίες περί παράνομων επαναπροωθήσεων στην Ελλάδα, δήλωσε ότι η χώρα προστατεύει τα σύνορά της σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και απέρριψε την ανάγκη να απολογηθεί για αυτή την πολιτική.
