Το Προεδρικό Διάταγμα 59/2026 ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία τον ευρωπαϊκό κανονισμό για τη διαφάνεια και τη στόχευση των πολιτικών διαφημίσεων, με ειδικούς περιορισμούς πριν από εκλογές και δημοψηφίσματα.
Νέες υποχρεώσεις για όσους παρέχουν ή δημοσιεύουν πολιτικές διαφημίσεις προβλέπει το Προεδρικό Διάταγμα 59/2026, που εφαρμόζει στην Ελλάδα τον ευρωπαϊκό Κανονισμό 2024/900. Το πλαίσιο καλύπτει, μεταξύ άλλων, τη διαφάνεια των διαφημίσεων, την καταγραφή των σχετικών στοιχείων και τις τεχνικές διαδικτυακής στόχευσης.
Οι πάροχοι και οι εκδότες οφείλουν να τηρούν αρχεία, να επισημαίνουν τις πολιτικές διαφημίσεις και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις για ανακοινώσεις διαφάνειας και σχετικές εκθέσεις. Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα αναλαμβάνει την εποπτεία των κανόνων που αφορούν τη διαδικτυακή στόχευση.
Καταγραφή πληρωμών και περιορισμοί πριν από τις κάλπες
Οι εκδότες θα πρέπει να παρέχουν στις αρμόδιες επιτροπές συγκεντρωτικά στοιχεία ανά εκστρατεία για τα χρηματικά ποσά ή άλλες παροχές που λαμβάνουν. Η υποχρέωση καλύπτει και υπηρεσίες στόχευσης και διανομής διαφημίσεων. Προβλέπονται, επίσης, τρόποι αναφοράς διαφημίσεων που ενδέχεται να παραβιάζουν τους κανόνες και διαβίβασης των απαραίτητων πληροφοριών στις αρμόδιες αρχές.
Το διάταγμα θέτει όρους για το ποιος μπορεί να αγοράζει ή να χρησιμοποιεί υπηρεσίες πολιτικής διαφήμισης κατά τις προεκλογικές περιόδους. Οι υπηρεσίες μπορούν να παρέχονται σε ανάδοχο ή σε πάροχο που ενεργεί για λογαριασμό του, εφόσον ο ανάδοχος δηλώνει ότι είναι πολίτης της ΕΕ ή μόνιμος κάτοικος της Ένωσης από τρίτη χώρα με δικαίωμα ψήφου στη χώρα διαμονής του. Προβλέπεται και η χρήση υπηρεσιών από νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα στην ΕΕ, με περιορισμούς όταν αυτά ανήκουν ή ελέγχονται από πρόσωπα ή εταιρείες τρίτων χωρών.
Οι περιορισμοί ισχύουν κατά τους τρεις μήνες πριν από τις ευρωεκλογές, τις δημοτικές και τις περιφερειακές εκλογές. Στις εθνικές εκλογές εφαρμόζονται το τρίμηνο πριν από τη λήξη της κοινοβουλευτικής θητείας ή, αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα, από την επομένη της δημοσίευσης του σχετικού διατάγματος έως την ημέρα της ψηφοφορίας. Αντίστοιχοι κανόνες προβλέπονται για τα δημοψηφίσματα.
Πώς υπολογίζονται οι κυρώσεις
Για παραβάσεις συγκεκριμένων υποχρεώσεων μπορεί να επιβληθεί αρχικά σύσταση. Οι αρμόδιες αρχές έχουν επίσης τη δυνατότητα να επιβάλουν πρόστιμο από 3% έως 6% του ετήσιου εισοδήματος ή του προϋπολογισμού του αναδόχου ή του παρόχου πολιτικής διαφήμισης, με βάση το υψηλότερο από τα δύο ποσά.
Κατά τον καθορισμό της κύρωσης συνεκτιμώνται η σοβαρότητα και η διάρκεια της παράβασης, το αν έγινε εκ προθέσεως ή από αμέλεια, τυχόν προηγούμενες παραβάσεις και η συνεργασία με τις αρχές. Λαμβάνονται ακόμη υπόψη οι ενέργειες για τον περιορισμό των συνεπειών, καθώς και το οικονομικό μέγεθος και η δυνατότητα πληρωμής του παραβάτη.
Για ορισμένες παραβάσεις, η χρηματική κύρωση είναι υποχρεωτική όταν η πολιτική διαφήμιση δημοσιεύεται ή διαδίδεται τον τελευταίο μήνα πριν από εκλογές ή δημοψήφισμα και απευθύνεται σε πολίτες της χώρας όπου διεξάγεται η ψηφοφορία. Για παραβιάσεις των κανόνων σχετικά με τη διαδικτυακή στόχευση και διανομή προβλέπονται ξεχωριστές κυρώσεις, με βάση και το καθεστώς προστασίας προσωπικών δεδομένων του GDPR.
Δικαίωμα ακρόασης και προσφυγή
Πριν από την επιβολή προστίμου, ο ελεγχόμενος πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εκθέσει τις απόψεις του, γραπτώς ή προφορικώς. Η απόφαση οφείλει να είναι ειδικά αιτιολογημένη και να κοινοποιείται χωρίς καθυστέρηση. Μέχρι την κοινοποίησή της, η αρχή δεν μπορεί να τη δημοσιοποιήσει σε τρίτους. Τα πρόστιμα καταβάλλονται υπέρ του Δημοσίου.
Κατά της απόφασης προβλέπεται προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Η προσφυγή δεν αναστέλλει αυτομάτως την εκτέλεσή της· απαιτείται σχετικό αίτημα και απόφαση του δικαστηρίου. Για να συζητηθεί αίτηση ακύρωσης κατά απόφασης επιβολής προστίμου, πρέπει να κατατεθεί ποσό ίσο με το 15% του προστίμου, έως το ανώτατο όριο των 200.000 ευρώ.
