Οι εκλογές στο Ισραήλ δεν ανέδειξαν κόμμα με σαφή δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης. Το Reuters εξετάζει τις επιλογές που μπορεί να προκύψουν από τις διαβουλεύσεις.
Το εκλογικό αποτέλεσμα στο Ισραήλ δεν έδωσε καθαρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός, ενώ η αντιπολίτευση έχει την πλειοψηφία στην Κνεσέτ και επιδιώκει την απομάκρυνσή του.
Μετά την επίσημη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων την επόμενη εβδομάδα, ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ θα συναντηθεί με εκπροσώπους των κομμάτων και θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον υποψήφιο που θεωρεί ότι έχει τις περισσότερες πιθανότητες. Το Reuters παρουσιάζει τέσσερις πιθανές εξελίξεις.
Νέες εκλογές αν αποτύχουν οι εντολές
Αν ο πρώτος εντολοδόχος δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, η εντολή μπορεί να δοθεί σε δεύτερο πρόσωπο και, σε περίπτωση νέας αποτυχίας, η Κνεσέτ μπορεί να προτείνει άλλον υποψήφιο. Η διαδικασία έχει περιθώριο περίπου 100 ημερών. Αν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση, θα προκηρυχθούν νέες εκλογές.
Ο Χέρτσογκ δήλωσε την Τετάρτη ότι πρέπει να εξαντληθούν οι προσπάθειες για να αποφευχθούν νέες κάλπες, καλώντας τα κόμματα να προσέλθουν στις διαβουλεύσεις με «ανοιχτό μυαλό».
Κυβέρνηση εθνικής ενότητας
Το Λικούντ του Νετανιάχου, που αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στην 120μελή Κνεσέτ, θα μπορούσε να συνεργαστεί με κεντρώα και δεξιά κόμματα, μεταξύ των οποίων το Yashar του Γκάντι Άιζενκοτ, το Israel Beiteinu του Αβίγκντορ Λίμπερμαν και το Yesh Atid του Ναφτάλι Μπένετ. Ένας τέτοιος συνασπισμός θα συγκέντρωνε, σύμφωνα με την ανάλυση, 66 έδρες.
Το ενδεχόμενο θεωρείται δύσκολο, καθώς ο Νετανιάχου θα έπρεπε να απομακρυνθεί από τους ακροδεξιούς και υπερορθόδοξους θρησκευτικούς συμμάχους του, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα έπρεπε να εγκαταλείψουν τη δέσμευσή τους για απομάκρυνσή του από την εξουσία. Θα μπορούσε, ωστόσο, να εξεταστεί ως ύστατη λύση έπειτα από παρατεταμένες διαβουλεύσεις. Η επανάληψη συγκρούσεων με το Ιράν ή άλλους περιφερειακούς αντιπάλους αναφέρεται επίσης ως πιθανός παράγοντας που θα μπορούσε να οδηγήσει τις δύο πλευρές σε συνεργασία.
Κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ με αραβική στήριξη
Αν ο Χέρτσογκ αναθέσει πρώτα την εντολή στον Άιζενκοτ, εκείνος θα μπορούσε να επιχειρήσει να σχηματίσει κυβέρνηση με το Yashar, το Yesh Atid, το The Democrats και το Israel Beiteinu, ζητώντας παράλληλα τη στήριξη των αραβικών κομμάτων Ra'am και Joint List. Τα κόμματα του πιθανού συνασπισμού υπολογίζεται ότι θα είχαν 48 έδρες.
Μια τέτοια επιλογή θα ερχόταν σε αντίθεση με τη δέσμευση του Άιζενκοτ ότι δεν θα στηριχθεί σε αραβικά κόμματα για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Η ανάλυση σημειώνει ότι η στάση απέναντι στην αραβική μειονότητα έχει σκληρύνει μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Ο Νετανιάχου αμφισβήτησε προεκλογικά τη νομιμότητα στήριξης από τα αραβικά κόμματα, ενώ το The Democrats ήταν το μόνο κόμμα από όλο το πολιτικό φάσμα που ζήτησε τη συμμετοχή τους σε μελλοντική κυβέρνηση.
Τα Ra'am και Joint List έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι είναι πρόθυμα να συνεργαστούν με το στρατόπεδο του Άιζενκοτ. Το Ra'am είχε συμμετάσχει στην κυβέρνηση του Ναφτάλι Μπένετ το 2021, την πρώτη φορά που ανεξάρτητο αραβικό κόμμα εντάχθηκε σε ισραηλινό κυβερνητικό συνασπισμό. Η κυβέρνηση εκείνη κατέρρευσε 18 μήνες αργότερα.
Προσπάθεια του Νετανιάχου για δεξιά κυβέρνηση
Ο συνασπισμός του Νετανιάχου υποχώρησε από τις 64 έδρες της προηγούμενης κοινοβουλευτικής περιόδου στις 53, σύμφωνα με τα έως τώρα αποτελέσματα. Η ανάλυση αναφέρει ότι ο πρωθυπουργός θα μπορούσε να επιδιώξει να αποσπάσει βουλευτές από την αντιπολίτευση και να τους προσελκύσει στο στρατόπεδό του.
Ο Νετανιάχου είχε ακολουθήσει ανάλογη τακτική και στο παρελθόν, μεταξύ άλλων πριν από τις εκλογές του 2022, τις οποίες κέρδισε. Τότε, όμως, η διαφορά ανάμεσα στα πολιτικά στρατόπεδα ήταν μικρότερη και απαιτούνταν λιγότερες μετακινήσεις βουλευτών για να αποσταθεροποιηθεί η αντιπολίτευση.
