Ρυθμιστικές αρχές πυρηνικής ασφάλειας από 38 χώρες συνδέουν τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας με αυξημένο κίνδυνο για τους πυρηνικούς σταθμούς, καθώς η σταθερή ηλεκτροδότηση είναι απαραίτητη για την ψύξη του πυρηνικού υλικού.
Αυξημένο κίνδυνο πυρηνικού ατυχήματος στην Ουκρανία μέσα στον χειμώνα βλέπουν ρυθμιστικές αρχές πυρηνικής ασφάλειας που εκπροσωπούν 38 χώρες. Σε κοινή δήλωσή τους ζητούν από τη Ρωσία να σταματήσει τις επιθέσεις στις ουκρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και στις ενεργειακές υποδομές που χρειάζονται για την ασφαλή λειτουργία τους.
Η ανησυχία αφορά την πιθανότητα διακοπής της ηλεκτροδότησης, καθώς οι πυρηνικοί σταθμοί χρειάζονται σταθερή παροχή ρεύματος για να διατηρούν ψυχρό το πυρηνικό υλικό. Σύμφωνα με τις ρυθμιστικές αρχές, η απώλεια αυτής της δυνατότητας θα δυσκόλευε την αποτροπή τήξης του πυρήνα και θα μπορούσε να οδηγήσει σε έκλυση ραδιενέργειας.
Οι επιθέσεις με drones και πυραύλους έχουν πλήξει, σύμφωνα με το υλικό της κοινής δήλωσης, σταθμούς παραγωγής, γραμμές μεταφοράς και υποσταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Οι φορείς που υπογράφουν την έκκληση είναι η HERCA (Επικεφαλής των Ευρωπαϊκών Αρμόδιων Αρχών Ακτινοπροστασίας), η WENRA (Ένωση Ρυθμιστικών Αρχών Πυρηνικής Ενέργειας της Δυτικής Ευρώπης) και η NORA (Επικεφαλής των Σκανδιναβικών Αρχών Ακτινοασφάλειας). Εκπροσωπούν συνολικά 38 χώρες, ανάμεσά τους όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, οι ΗΠΑ, η Βρετανία, ο Καναδάς και η Ιαπωνία.
Η προειδοποίηση για τον χειμώνα
Ο Περ Στραντ, επικεφαλής της HERCA και της NORA, δήλωσε στο Reuters ότι οι ρωσικές επιθέσεις έχουν γίνει πιο φονικές τις τελευταίες εβδομάδες, αναφέροντας τη χρήση drones με μεγαλύτερα εκρηκτικά φορτία και μεγαλύτερη ακρίβεια. Εκτίμησε ότι ο κίνδυνος πυρηνικού ατυχήματος θα είναι υψηλότερος αυτόν τον χειμώνα.
Ως χειρότερο ενδεχόμενο περιέγραψε μια πανεθνική διακοπή ρεύματος που θα επηρέαζε ταυτόχρονα και τους εννέα ενεργούς πυρηνικούς αντιδραστήρες της χώρας. Ο Στραντ είπε ότι η κατάσταση μπορεί να αποτραπεί αν ασκηθεί πίεση στη Ρωσία να σταματήσει τις επιθέσεις. Διαφορετικά, πρόσθεσε, οι ευρωπαϊκές χώρες χρειάζεται να συνεργαστούν για την ετοιμότητα αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) ανακοίνωσε το Σάββατο ότι η στρατιωτική δραστηριότητα είχε προκαλέσει αστάθεια στην ηλεκτροδότηση την προηγούμενη εβδομάδα, με αποτέλεσμα να μειωθεί η ισχύς σε ορισμένες μονάδες πυρηνικών σταθμών που λειτουργούν.
Η ηλεκτροδότηση του σταθμού της Ζαπορίζια
Η Ουκρανία διαθέτει τέσσερις πυρηνικούς σταθμούς. Οι τρεις λειτουργούν και παρέχουν περίπου το 80% της ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιείται στη χώρα αυτόν τον χειμώνα. Ο σταθμός της Ζαπορίζια, ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη, βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο σε περιοχή κοντά στη γραμμή του μετώπου και δεν παράγει αυτή την περίοδο ηλεκτρική ενέργεια.
Παρά τη διακοπή της παραγωγής, χρειάζεται εξωτερική ηλεκτροδότηση για την ψύξη του πυρηνικού υλικού. Ο εξοπλισμός του τροφοδοτείται με ρεύμα από την Ουκρανία. Σύμφωνα με τον ΔΟΑΕ, από την έναρξη του πολέμου ο σταθμός έχει χάσει 27 φορές την εξωτερική παροχή και έχει στραφεί σε εφεδρικές γεννήτριες ντίζελ. Από τα τέλη Μαρτίου βασίζεται σε μία εξωτερική γραμμή ηλεκτροδότησης. Η Ρωσία και η Ουκρανία αλληλοκατηγορούνται για πλήγματα στον σταθμό και για τη διακοπή των γραμμών που τον τροφοδοτούν.
Οι ρυθμιστικές αρχές συνέδεσαν τον κίνδυνο με το ενδεχόμενο απώλειας της ψύξης των αντιδραστήρων. Σε περίπτωση έκλυσης ραδιενέργειας, οι συνέπειες θα μπορούσαν να θυμίσουν, ως προς τη διασπορά ραδιενεργών υλικών, την καταστροφή του Τσερνόμπιλ το 1986, η οποία επηρέασε περιοχές της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας, της Ρωσίας και της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης.
