Γύρω από τις πρώην φυλακές της Στάζι στο Hohenschönhausen υπήρχε μια περίκλειστη γειτονιά με κατοικίες για στελέχη της υπηρεσίας και τις οικογένειές τους. Τα παιδιά τους ζούσαν με προνόμια, αλλά και με την καχυποψία που καλλιεργούσε το καθεστώς.
Στο ανατολικό Βερολίνο, η διαδρομή με το τραμ της γραμμής Μ6 από το Alexander Platz προς τη Genslerstraße οδηγεί στο Hohenschönhausen, όπου βρίσκονταν οι φυλακές της Στάζι. Κοντά στο συγκρότημα, στο Νο. 66 της Genslerstraße, τα σπίτια και οι κήποι της περιοχής συνθέτουν σήμερα ένα ήσυχο οικιστικό τοπίο.
Για δεκαετίες, όμως, η γειτονιά αποτελούσε απαγορευμένη ζώνη, γνωστή ως Sperrgebiet, και ήταν αποτυπωμένη με περιορισμούς στους χάρτες. Οι κατοικίες είχαν δοθεί σε υψηλόβαθμους αξιωματικούς, ανακριτές, επιστήμονες και δεσμοφύλακες της Στάζι. Έτσι, οι οικογένειές τους ζούσαν σε μια κλειστή κοινότητα δίπλα στις εγκαταστάσεις της υπηρεσίας.
Προνόμια και έλεγχος
Τα παιδιά των στελεχών είχαν πρόσβαση σε καλύτερα τρόφιμα και παιχνίδια, ακόμη και σε εξωτικά φρούτα, ενώ φοιτούσαν σε σχολεία της περιοχής που περιγράφονται ως πρότυπα. Έπαιζαν και μεγάλωναν κοντά στις φυλακές, χωρίς η καθημερινότητά τους να μοιάζει με εκείνη των παιδιών των ανθρώπων που κρατούνταν εκεί.
Παράλληλα, η ανατροφή τους συνδεόταν με την επιτήρηση και την καχυποψία. Στα σχολεία της ζώνης διδάσκονταν να προσέχουν τους λεγόμενους «ταξικούς εχθρούς», να συγκρατούν όσα έλεγαν και να αναφέρουν ό,τι θεωρούσαν ύποπτο. Η πίστη στο καθεστώς παρουσιαζόταν ως υποχρέωση που μπορούσε να επηρεάζει ακόμη και τις σχέσεις με φίλους και συγγενείς.
Η αλλαγή μετά το 1989
Η πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989 και το άνοιγμα των αρχείων της Στάζι έφεραν στο φως στοιχεία για τη δράση της υπηρεσίας. Παιδιά που είχαν μεγαλώσει στη ζώνη ήρθαν αντιμέτωπα με το παρελθόν των γονιών τους, ενώ ορισμένα περιέγραψαν σε απομνημονεύματά τους το σοκ από την αποκάλυψη των πράξεών τους.
Μετά την επανένωση της Γερμανίας, αρκετοί πρώην αξιωματούχοι και δεσμοφύλακες παρέμειναν στις κατοικίες τους, σύμφωνα με την ιστορική περιγραφή της περιοχής. Οι βίλες γύρω από τις πρώην φυλακές εξακολουθούν έτσι να συνδέουν την καθημερινή ζωή της γειτονιάς με τη μνήμη της Στάζι.
