Περίπου τα τρία τέταρτα των προσφύγων και των άλλων βίαια εκτοπισμένων βρίσκονται σε χώρες που αντιμετωπίζουν ξηρασίες, πλημμύρες και ακραίες θερμοκρασίες, σύμφωνα με έκθεση της UNHCR.
Σχεδόν 90 εκατομμύρια πρόσφυγες και άλλοι άνθρωποι που έχουν εκτοπιστεί διά της βίας ζουν σε χώρες εκτεθειμένες σε σοβαρούς κλιματικούς κινδύνους, σύμφωνα με νέα έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR). Η κλιματική κρίση επιβαρύνει τις συνθήκες διαβίωσής τους και δυσκολεύει τόσο την αναζήτηση μόνιμης λύσης όσο και την ασφαλή επιστροφή στις περιοχές καταγωγής τους.
Η έκθεση δημοσιεύθηκε ενόψει της COP31, της διάσκεψης του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή που θα γίνει στην Αττάλεια της Τουρκίας από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026. Ο αναπληρωτής ύπατος αρμοστής επιχειρήσεων της UNHCR, Anton Leis Garcia, δήλωσε ότι οι πρόσφυγες έχουν αναγκαστεί να φύγουν από συγκρούσεις στις οποίες δεν ευθύνονται και βρίσκονται αντιμέτωποι με μια κλιματική κρίση στην οποία έχουν συμβάλει λιγότερο.
Πολλοί εκτοπισμένοι καταλήγουν σε περιοχές που πλήττονται ήδη από ξηρασίες, πλημμύρες και καύσωνες. Η έκθεση αναφέρει ότι περισσότεροι από τα δύο τρίτα των προσφύγων που επέστρεψαν στις χώρες τους το πρώτο εξάμηνο του 2026 γύρισαν σε κράτη με υψηλή έκθεση σε κλιματικούς κινδύνους.
Κίνδυνοι για επιστρέφοντες και νέοι εκτοπισμοί
Στη Συρία, σχεδόν τέσσερα εκατομμύρια εκτοπισμένοι έχουν επιστρέψει πρόσφατα, ενώ η ανάκαμψη της χώρας αντιμετωπίζει προβλήματα από τη μείωση των υπόγειων υδάτων και την αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων. Τον περασμένο Μάιο, πλημμύρες στον Ευφράτη προκάλεσαν ζημιές σε κατοικίες και ανάγκασαν χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν ξανά τα σπίτια τους.
Η UNHCR εκτιμά ότι έως το 2050 ένας στους τρεις προσφυγικούς οικισμούς στην υποσαχάρια Αφρική ενδέχεται να αντιμετωπίζει τουλάχιστον 100 ημέρες ακραίας ζέστης τον χρόνο. Παράλληλα, περισσότερα από 255 εκατομμύρια περιστατικά εσωτερικού εκτοπισμού παγκοσμίως συνδέθηκαν με καταστροφές από ακραία καιρικά φαινόμενα την τελευταία δεκαετία, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 70.000 περιστατικά την ημέρα.
Για την Ανατολική Αφρική, οι εκτιμήσεις που παραθέτει η Ύπατη Αρμοστεία προβλέπουν ότι ισχυρό επεισόδιο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να εντείνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Σοβαρές πλημμύρες ενδέχεται να προκαλέσουν τον εκτοπισμό έως και τριών εκατομμυρίων ανθρώπων στη Σομαλία, την Κένυα, το Νότιο Σουδάν και την Ουγκάντα έως το τέλος του 2026.
Περιορισμένη χρηματοδότηση για χώρες σε συγκρούσεις
Μόλις το 10% της παγκόσμιας χρηματοδότησης για το κλίμα κατευθύνεται σε εύθραυστα κράτη και χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις, σύμφωνα με την UNHCR. Η Ύπατη Αρμοστεία θα ζητήσει από κυβερνήσεις και διεθνείς χρηματοδοτικούς φορείς να εντάξουν τους πρόσφυγες και τους άλλους εκτοπισμένους στα εθνικά σχέδια προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και στους μηχανισμούς χρηματοδότησής τους.
