Δημοσίευμα της Wall Street Journal περιγράφει έντονη αντιπαράθεση σε δείπνο στην Αθήνα τον Μάρτιο του 2026, με φερόμενη αναφορά της Αμερικανίδας πρέσβειρας σε δυνατότητα ανατροπής κυβέρνησης. Ο δικηγόρος της αμφισβήτησε την περιγραφή, ενώ κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν εξηγήσεις από την κυβέρνηση.
Έντονη λογομαχία ανάμεσα στην πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, και τον υπουργό Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Σταύρο Παπασταύρου, περιγράφει δημοσίευμα της Wall Street Journal. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το περιστατικό έγινε σε δείπνο στην Αθήνα τον Μάρτιο του 2026, παρουσία Ελλήνων και Αμερικανών αξιωματούχων.
Η εφημερίδα αναφέρει ότι, με αφορμή την κατάρρευση της κυβέρνησης του Ιλίε Μπολοζάν στη Ρουμανία, η Γκίλφοϊλ φέρεται να είπε πως οι ΗΠΑ μπορούν να προκαλέσουν αντίστοιχη εξέλιξη σε οποιαδήποτε χώρα, «και εδώ». Κατά το ίδιο δημοσίευμα, ο Παπασταύρου απάντησε ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν μια κυβέρνηση που έχει εκλεγεί από τον λαό. Ο δικηγόρος της πρέσβειρας αρνήθηκε την περιγραφή της συζήτησης.
Η προώθηση του αμερικανικού LNG
Το ρεπορτάζ συνδέει τις κινήσεις της Γκίλφοϊλ σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης με την προώθηση αμερικανικού φυσικού αερίου. Στη Βουλγαρία, σύμφωνα με την εφημερίδα, συμμετείχε σε επαφές με αξιωματούχους μαζί με τον Έλληνα Χρήστο Μαραφάτσο, ο οποίος, όπως αναφέρει, εργάζεται ως λομπίστας για την κατασκευαστική εταιρεία Aktor και όχι ως μέλος του πολιτικού της γραφείου.
Η WSJ γράφει ότι ο Μαραφάτσος ξεκίνησε τη συνεργασία με την Aktor στις 5 Νοεμβρίου, λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση της πρέσβειρας με τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Αλέξανδρο Εξάρχου. Έως τον Ιούνιο, η εταιρεία είχε καταβάλει στον λομπίστα 160.000 δολάρια για επαφές με τον Λευκό Οίκο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το υπουργείο Ενέργειας, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Η κοινοπραξία Aktor–ΔΕΠΑ υπέγραψε 20ετή συμφωνία αγοράς LNG με την αμερικανική Venture Global. Ακολούθησαν μνημόνια με εταιρείες στη Βουλγαρία, την Ουκρανία, τη Βοσνία και τη Ρουμανία. Τον Απρίλιο, η Γκίλφοϊλ παρέστη στην υπογραφή 20ετούς συμφωνίας 6 δισ. δολαρίων στην Αλβανία. Η Aktor εκτιμά ότι τα προ φόρων έσοδά της από συμφωνίες LNG θα ανέλθουν σε 1,8 δισ. ευρώ σε διάστημα 20 ετών.
Η διπλωμάτης Robin Brooks, πρώην διευθύντρια του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ για τα Βαλκάνια, χαρακτήρισε προβληματική την προώθηση ξένης εταιρείας από Αμερικανό πρέσβη και έθεσε ερωτήματα για το αν οι σχετικές επαφές υπηρετούν δημόσια ή ιδιωτικά συμφέροντα. Αξιωματούχος της αμερικανικής πρεσβείας δήλωσε ότι το ταξίδι στη Βουλγαρία έγινε για την προώθηση των συμφερόντων των ΗΠΑ και σύμφωνα με τις οδηγίες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο δικηγόρος της Γκίλφοϊλ υποστήριξε ότι η πρέσβειρα συνεργάζεται με επιχειρήσεις σε όλο τον ενεργειακό τομέα και ότι οι επίσημες συναντήσεις της συντονίζονται μέσω των διπλωματικών διαύλων.
Ο Μαραφάτσος δήλωσε ότι θεωρεί πως οι εμπορικές πρωτοβουλίες που προωθεί εξυπηρετούν αμερικανικά συμφέροντα και δημιουργούν οικονομικές ευκαιρίες στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο δικηγόρος του αμφισβήτησε ορισμένα στοιχεία του ρεπορτάζ, χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτήρισε τη Γκίλφοϊλ αποτελεσματική υποστηρίκτρια της ατζέντας του προέδρου.
Τα αιτήματα της αντιπολίτευσης
ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής ζήτησε από την κυβέρνηση και τα αρμόδια υπουργεία να τοποθετηθούν για το δημοσίευμα και για το αν συνέβη το περιστατικό, σημειώνοντας ότι η σιωπή αφήνει αναπάντητα ερωτήματα. Ο ΣΥΡΙΖΑ κάλεσε την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό να επιβεβαιώσουν ή να διαψεύσουν την αναφορά περί απειλής και να εξηγήσουν τη στάση τους απέναντι στον Κάθετο Διάδρομο και στις εισαγωγές αμερικανικού LNG.
Το ΚΚΕ συνέδεσε την υπόθεση με την προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου και της στρατηγικής συμφωνίας Ελλάδας–ΗΠΑ. Επανέλαβε την αντίθεσή του στα σχετικά σχέδια, υποστηρίζοντας ότι εντείνουν την εμπλοκή της χώρας στους ανταγωνισμούς για την ενέργεια, και κάλεσε σε κινητοποιήσεις ενόψει της επίσκεψης Ρούμπιο.
