▸Στο απυρόβλητο τα υπερκέρδη εταιρειών ρεύματος και διυλιστηρίων
Κυριάκος Νασόπουλος
Τη γνωστή ρήση με το ψωμί και το παντεσπάνι, που αποδίδεται στη Μαρία Αντουανέτα, θυμίζουν οι κινήσεις της κυβέρνησης όσον αφορά το εκρηκτικό ράλι στις τιμές της ενέργειας. Με την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων και το ντίζελ κίνησης να έχουν κλείσει ήδη τρεις εβδομάδες με την τιμή τους πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο και τα τιμολόγια Σεπτεμβρίου του ρεύματος να καταγράφουν αυξήσεις έως και πάνω από 20%, πρώτα ο Κυριάκος Μητσοτάκης και έπειτα τα επιτελεία του υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρουσίασαν μια δέσμη μέτρων με απόδοση το… 2029, και βλέπουμε.
Στόχος της κυβέρνησης, βάσει όσων εξαγγέλθηκαν, είναι η τελική μέση τιμή του ρεύματος να υποχωρήσει κατά 30% σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα, επιστρέφοντας περίπου στα επίπεδα του 2021 – 20% πάνω δηλαδή από το 2019, δεδομένου ότι βάσει επίσημων στοιχείων κατά την τελευταία επταετία, ελέω «απελευθέρωσης» της αγοράς από ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ, το μέσο κόστος του ρεύματος έχει αυξηθεί κατά 50%. Προς τούτο παρουσιάστηκε μια μεγάλη «βεντάλια» μέτρων των οποίων η κεντρική «γραμμή» αποσκοπεί στο συμμάζεμα ορισμένων πλευρών του συνολικού κόστους, χωρίς να θιχτεί η εκρηκτική κερδοφορία των εταιρειών του κλάδου.
Περιλαμβάνει δηλαδή την περαιτέρω επιτάχυνση στην ανάπτυξη των ΑΠΕ, παρότι στον τομέα των φωτοβολταϊκών η Ελλάδα έχει ήδη από φέτος επιτύχει τους στόχους του 2030, με τη σαρωτική τους ανάπτυξη να οδηγεί, καθυστερούσης της αποθήκευσης, σε μαζικές περικοπές «πράσινης» ενέργειας που οδηγούν σταδιακά σε ένα μεγάλο «ξεκαθάρισμα» της αγοράς, με κατάρρευση των μικρομεσαίων παραγωγών και συγκέντρωση των έργων στους μεγάλους ομίλους. Αλλά και η στοχοθεσία για επιτάχυνση των έργων αποθήκευσης περνά, ξανά, μέσα από κρατικές επιδοτήσεις ύψους 100 εκατ. ευρώ προς τους μεγάλους ομίλους, πλέον των περίπου 400 εκατ. που διατέθηκαν τα προηγούμενα χρόνια μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Κατά τα άλλα ο σχεδιασμός περιλαμβάνει «κυνήγι φαντασμάτων» προς μείωση των ρευματοκλοπών, όπως έδειξαν δεκάδες περιπτώσεις λανθασμένων χειρισμών από τον ΔΕΔΔΗΕ κατά τους προηγούμενους μήνες, σαφάρι για είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών και μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας στις κατοικίες που, αν και βοηθητικά, οδηγούν κατά κανόνα σε εγκλωβισμό σε έναν γραφειοκρατικό λαβύρινθο.
Την ίδια ώρα τα πεδία στα οποία λαμβάνει χώρα το «μεγάλο πάρτι» στη λεγόμενη αγορά ενέργειας, όπως το μοντέλο τιμολόγησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κοστολογεί το σύνολο της παραγωγής σε κάθε ζώνη της ημέρας με βάση την ακριβότερη μονάδα – κατά κανόνα φυσικού αερίου ή η παροχή υπηρεσιών ευστάθειας του συστήματος ηλεκτρισμού –, παραμένουν ανέγγιχτα. Με το σαρωτικό ράλι στην τιμή του φυσικού αερίου, που στην Ευρώπη κινείται πλέον στα επίπεδα του Δεκεμβρίου 2022, να υποσκάπτει από την πρώτη κιόλας ημέρα τον κυβερνητικό σχεδιασμό, προμηνύοντας ακόμα υψηλότερες τιμές ρεύματος σε Ευρώπη και Ελλάδα.
Στα δε καύσιμα στο απυρόβλητο παραμένουν τα υπερκέρδη των διυλιστηρίων ύψους 1,5 δισ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2026, την ώρα που, σε μια χώρα με πρακτικά ανύπαρκτο σιδηροδρομικό δίκτυο, οι υψηλές τιμές στο ντίζελ κίνησης περνούν άμεσα στην εφοδιαστική αλυσίδα ανεβάζοντας τις τιμές των προϊόντων στο ράφι.
