Στην εκδήλωση της εφημερίδας Εποχή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, με θέμα «Αριστερά – Συνδικάτα – Εργασία», παρουσιάσαμε τις θέσεις του σωματείου μας, την εργασιακή συνθήκη στην Efood και τις διεκδικήσεις μας. Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μέχρι τις 2 Δεκεμβρίου αναμένεται η ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της σχετικής κοινοτικής οδηγίας, που θέτει, για πρώτη φορά, κάποιους όρους και κανόνες σχετικά με τις εταιρείες-πλατφόρμες.
Το σωματείο μας πρωτοστάτησε στην επεξεργασία του υπομνήματος που θα καταθέσουμε την ερχόμενη βδομάδα στη νομοπαρασκευαστική επιτροπή και το οποίο έχει ήδη συνυπογραφεί από αρκετά σωματεία του κλάδου πανελλαδικά. Πρόκειται για ένα κείμενο που έγραψαν και επεξεργάστηκαν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, είναι νομικά τεκμηριωμένο και προτείνει συγκεκριμένες λύσεις για την εργασιακή συνθήκη στον κλάδο. Θεωρούμε ότι η νέα νομοθέτηση πρέπει να θέσει όρια στις εταιρείες-πλατφόρμες, να αναγνωρίσει τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες τους και να ενσωματώσει τις συλλογικές ανάγκες και διεκδικήσεις των εργαζομένων.
Το επόμενο διάστημα θα πιέσουμε θεσμικά και κινηματικά για ένα νομοθετικό πλαίσιο που θα προστατεύει την εργασία και θα βάζει φραγμούς στην εξατομίκευση και στην αποδιάρθρωση των εργασιακών δικαιωμάτων. Θα επανέλθουμε σύντομα και μέσα από τις σελίδες της Εποχής, καθώς θεωρούμε επιτακτική την ανάγκη να ανοίξει δημόσια η συζήτηση για το μέλλον της εργασίας στις πλατφόρμες.
Ανασφάλεια και έλλειψη εργασιακής προστασίας
Σε αυτό το σημείο είναι αναγκαίο να περιγράψουμε συνοπτικά την εργασιακή και συνδικαλιστική συνθήκη που επικρατεί στην Efood. Το σωματείο μας ιδρύθηκε έπειτα από την απόπειρα της εταιρείας, τον Σεπτέμβριο του 2021, να προχωρήσει στην υποχρεωτική μετατροπή μισθωτών σε freelancers και ως εκ τούτου σε βίαιη μετατόπιση προς το μοντέλο του freelancing. Η κινητοποίηση των εργαζομένων είχε ως αποτέλεσμα να μπλοκαριστεί αυτός ο σχεδιασμός και να μετατραπούν οι συμβάσεις δύο χιλιάδων διανομέων που εργάζονταν μέσω εργολαβικής εταιρείας, με την ομηρία των τρίμηνων συμβάσεων, σε συμβάσεις αορίστου χρόνου απευθείας με την Efood. Ήταν μια σημαντική νίκη, με την εντυπωσιακή συμπαράσταση της κοινωνίας, η οποία απέδειξε τη δύναμη της συλλογικής δράσης.
Τα επόμενα χρόνια, ωστόσο, η εταιρεία σταμάτησε να προσλαμβάνει μισθωτούς διανομείς και συνέχισε σταδιακά να διευρύνει το μοντέλο της freelancing εργασίας και των υπεργολαβιών, όπου επικρατεί η απόλυτη ασυδοσία. Το αποτέλεσμα είναι η σημαντική συρρίκνωση του αριθμού των μισθωτών διανομέων. Παράλληλα, τα όρια των ζωνών εργασίας έχουν διευρυνθεί σε ακραία βαθμό, με αποτέλεσμα να καλούμαστε πολλές φορές να διανύουμε μεγάλες αποστάσεις μέσα στο λεκανοπέδιο, ακόμη και σε περιοχές που δεν γνωρίζουμε, αυξάνοντας τους κινδύνους για την ασφάλειά μας.
Ιδιαίτερα σοβαρό είναι το ζήτημα της εργασίας σε ακραίες καιρικές συνθήκες. Οι διανομείς καλούνται να εργάζονται χωρίς σταθερό και σαφές πλαίσιο προστασίας που να απαγορεύει την εργασία όταν οι συνθήκες είναι επικίνδυνες, με αποτέλεσμα να απαιτούνται κάθε φορά έκτακτες αποφάσεις και εγκύκλιοι. Την ίδια στιγμή η εταιρεία «επιβραβεύει» μέσω των μπόνους τους freelancers που εργάζονται σε καταιγίδες και καύσωνες, ακόμα και όταν η πολιτική προστασία συστήνει περιορισμό των μετακινήσεων με αυτοκίνητο, πόσο μάλλον με δίκυκλο!
Για έναν freelancer διανομέα, η ανασφάλεια και η έλλειψη εργασιακής προστασίας αποτελούν δομικά χαρακτηριστικά της εργασίας. Ο εργαζόμενος επωμίζεται το κόστος δικύκλου, ασφάλισης, λογιστή, φορολογικών υποχρεώσεών του, ενώ αναλαμβάνει ο ίδιος το οικονομικό ρίσκο της εργασίας. Παράλληλα, οι αμοιβές του διαμορφώνονται από ένα αδιαφανές μοντέλο που εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα διανομέων και τον αριθμό των παραγγελιών. Για να εξασφαλίσει ένα αξιοπρεπές μεροκάματο, οδηγείται στην εντατικοποίηση της εργασίας, ενώ σε περίπτωση ατυχήματος ή ασθένειας θα βρεθεί χωρίς εισόδημα για όσο διάστημα αδυνατεί να εργαστεί.
Με τη δύναμη της συλλογικής δράσης
Ο αγώνας του σωματείου μας είναι αγώνας για αξιοπρέπεια, ασφάλεια και δικαιοσύνη στην εργασία. Το καλοκαίρι του 2023 καταθέσαμε πρόταση για Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, με αυξήσεις στους μισθούς, επιδόματα και ευνοϊκότερους όρους για την υγεία και την ασφάλειά μας. Μέσα σε τρία χρόνια πραγματοποιήσαμε δεκάδες στάσεις εργασίας και απεργίες, ενώ προσφύγαμε και στον ΟΜΕΔ όταν οι συζητήσεις με την εταιρεία δεν οδηγούσαν σε συμφωνία. Η εμπειρία αυτή ανέδειξε και τα όρια του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου. Απέναντι σε αυτά τα όρια επιλέγουμε να συνεχίσουμε στον δρόμο των διεκδικήσεών μας.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της δύναμης της συλλογικής δράσης ήταν η προσπάθεια της εταιρείας, τα Χριστούγεννα του 2024, να τροποποιήσει μονομερώς το πρόγραμμα εργασίας των μισθωτών διανομέων και να αναλάβει η ίδια τον καθορισμό του. Η πίεση που ασκήθηκε, μέσα από δυναμικές κινητοποιήσεις, είχε ως αποτέλεσμα να υπογραφεί κείμενο συμφωνίας με την εταιρεία μέσω της Επιθεώρησης Εργασίας, σύμφωνα με το οποίο το πρόγραμμα εργασίας των μισθωτών διαμορφώνεται με βάση τις ανάγκες της εργασίας, αλλά και τις προτιμήσεις των ίδιων των διανομέων. Η συμφωνία αυτή αποτέλεσε μια σημαντική κατάκτηση, καθώς κατοχυρώνει στην πράξη τη συμμετοχή των εργαζομένων στη διαμόρφωση των βαρδιών τους. Σε έναν κλάδο όπου οι εταιρείες-πλατφόρμες επιδιώκουν τον απόλυτο έλεγχο στην εργασία η συλλογική παρέμβαση αποτελεί εργαλείο για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων μας.
Με την επικείμενη νομοθέτηση για τους εργαζομένους στις εταιρείες-πλατφόρμες βάζουμε ξανά στο επίκεντρο την αξιοπρέπεια και την εργασία με δικαιώματα. Και συνεχίζουμε να διεκδικούμε Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, ως βασικό εργαλείο συλλογικής προστασίας και βελτίωσης των όρων εργασίας.
Σωματείο Εργαζομένων στην Efood π. Αττικής
Φωτό: Γιάννης Παναγόπουλος / Eurokinissi
