Η επίσκεψη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στις ΗΠΑ και η συνάντησή του με τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ ολοκληρώθηκε σε μια «ωραία ατμόσφαιρα». Το επιστέγασμα ήταν ότι ο Αμερικανός παρέτεινε κατά δύο μήνες την αναστολή της επιβολής υψηλών δασμών στην Κίνα, και ο Κινέζος τον ευχαρίστησε ανακοινώνοντας ότι θα… δανείσει δύο πάντα στο ζωολογικό κήπο της Ατλάντα! Και οι δύο χώρισαν με χαμόγελα ικανοποίησης, αφού εμμέσως πλην σαφώς κατέστησαν σαφές σε όλους ότι διοικούν τις δύο ισχυρότερες χώρες του κόσμου και πως μεταξύ τους μπορούν να διευθετούν –έστω και προσωρινά– πολύ περισσότερα από τις διμερείς τους σχέσεις.
Οι προσεκτικά διαλεγμένες διπλωματικές διατυπώσεις («Οι σχέσεις μας δεν ήταν ποτέ τόσο καλές», «υλοποιούμε ένα νέο μοντέλο συνύπαρξης» κ.ο.κ.) υποδεικνύουν όχι την έλλειψη σκληρού ανταγωνισμού μεταξύ των δύο σημαντικότερων διεθνώς δυνάμεων, αλλά την επιλογή και των δύο να αποφύγουν αυτήν την περίοδο βαθιές ρήξεις. Με άλλα λόγια, η πιεστική ανάγκη της τραμπικής διοίκησης να αποφύγει το άνοιγμα μετώπων που δεν θα μπορούσε να καλύψει στις σημερινές συνθήκες συναντήθηκε με τον ασιατικό πραγματισμό, που γνωρίζει ότι δεν είναι έτοιμος για σύγκρουση, και άρα επαναλαμβάνει σε όλους τους τόνους τη λέξη-κλειδί: «σταθερότητα».
Έτσι φάνηκαν να συμφωνούν, μεταξύ άλλων, ότι θα συνεχίσουν να αναπτύσσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη «για το κοινό καλό και πάντα υπό ανθρώπινο έλεγχο» (αν και είναι διαφορετικής φιλοσοφίας τα μοντέλα των μεν και των δε), κι ότι για την ώρα δεν θα ανοίξουν το μέτωπο της Ταϊβάν – με τον αίφνης υποχρεωτικότατο Τραμπ να αναβάλλει περαιτέρω την πώληση οπλικών συστημάτων αξίας 124 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Ταϊβάν, και τον Σι Τζινπίνγκ να «δράττεται της ευκαιρίας» για να ξαναπεί ότι η Κίνα δεν θα αποδεχθεί επ’ ουδενί μια διακήρυξη ανεξαρτησίας του νησιού που τυπικά είναι επαρχία της.
Οι φόβοι των υπόλοιπων
Έχει ενδιαφέρον ότι πολλά ευρωπαϊκά ΜΜΕ περιέγραψαν με τον φθόνο του περιθωριοποιημένου όλο αυτό το αλισβερίσι, φτάνοντας να κατηγορήσουν τον Αμερικανό πρόεδρο ότι γυρνά κυνικά την πλάτη στην Ταϊβάν! Είναι χαρακτηριστική η αποστροφή του βρετανικού Economist: «Ο πειρασμός μιας επόμενης συνάντησης δίνει σε κάθε πλευρά ένα κίνητρο να διατηρήσει τις σχέσεις σε ισορροπία. Οι ΗΠΑ έχουν αναβάλει ένα προγραμματισμένο πακέτο όπλων για την Ταϊβάν, προκειμένου να αποφύγουν την διαταραχή της συνάντησης με τον κ. Σι. Ωστόσο, ο ρυθμός των συνόδων κορυφής ενδέχεται πλέον να διατηρήσει το πακέτο σε αέναη αναστολή». Ανησυχούν οι Βρετανοί μήπως καθυστερήσει ένα επιπλέον ολοκαύτωμα;
Στα υπόλοιπα μεγάλα ζητήματα, μεταξύ των οποίων η Ουκρανία και η Μέση Ανατολή, δεν υπήρξε δημοσίως κάτι περισσότερο από ανταλλαγή ευχολογίων για αυτοσυγκράτηση, διαπραγματεύσεις και ειρήνευση. Υπάρχουν πληροφορίες ότι συζητήθηκε και η Κούβα, που οι Κινέζοι θα ήθελαν να μην πέσει στα νύχια των ΗΠΑ, αλλά πρακτικά φαίνεται να υιοθετούν στο θέμα αυτό μια στάση παρόμοια με αυτήν του Τραμπ για την Ταϊβάν. Πάντως την ώρα της κινεζικής επίσκεψης στις ΗΠΑ διέρρεαν στα αμερικανικά ΜΜΕ σχέδια των μονάδων εφεδρείας του αμερικανικού στρατού να παράσχουν μέσα στο επόμενο τετράμηνο στη Νότια Διοίκηση των ΗΠΑ –στις «αρμοδιότητες» της οποίας εμπίπτει η Καραϊβική– «μονάδες αστυνόμευσης, εφοδιασμού και λογιστικής υποστήριξης» (σύμφωνα με Αμερικανούς αναλυτές, υπολογίζεται ότι στο επόμενο τετράμηνο θα έχει λήξει με τον ένα ή άλλο τρόπο η σύγκρουση στο Ιράν, κι άρα θα υπάρχει η δυνατότητα «απελευθέρωσης» της Κούβας με στρατιωτικά μέσα – μια και οι Κουβανοί δεν λένε να εξεγερθούν…).
Εν τέλει η συνάντηση των δύο ηγετών άφησε στις υπόλοιπες ισχυρές περιφερειακές δυνάμεις πικρή επίγευση, καθώς η εντυπωσιακή ευγένεια του Τραμπ απέναντι στον «Κινέζο κομμουνιστή» (που αγανάκτησε όχι λίγες προσωπικότητες του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος), όπως και οι ανταποδοτικές φιλοφρονήσεις του Σι Τζινπίνγκ, δικαιολογούσαν τον φόβο τους ότι ίσως βρίσκονται ενώπιον ενός «διδύμου» που μπορεί να συνδιαχειριστεί τις τύχες όλου του πλανήτη. Μάλλον βιαστικό συμπέρασμα, ιδίως αφού δεν γνωρίζουμε τι συζήτησαν οι δύο κατ’ ιδίαν, κι ακόμη περισσότερο πώς εξελίχθηκαν οι συναντήσεις των «ειδικών» που πλαισίωναν τις δύο αντιπροσωπείες. Τα αποτελέσματα αυτών των συναντήσεων, που είναι οι πιο ουσιαστικές αλλά και οι λιγότερο διαφημιζόμενες, θα φανούν το επόμενο διάστημα.
