φωτογραφία: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI
Μια εξαιρετικά σοβαρή αποκάλυψη για όσα προηγήθηκαν της 7ης Οκτωβρίου 2023 φέρνει στο φως έρευνα των Σλόμι Έλνταρ και Ρουθ Γιουβάλ στη «Χααρέτζ». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε δεχθεί, περίπου δέκα ημέρες πριν από την επίθεση της Χαμάς, προσωπική προειδοποίηση από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, ότι ο Γιαχία Σινουάρ, ο παλαιστίνιος ηγέτης της Χαμάς. προετοίμαζε ένα «μεγάλο γεγονός». Ο ισραηλινός πρωθυπουργός φέρεται να υποβάθμισε την προειδοποίηση και, κυρίως, να μην ενημέρωσε γι’ αυτήν την ηγεσία των υπηρεσιών ασφαλείας. Η έρευνα βασίζεται, σύμφωνα με τους συντάκτες της, σε τρεις ανεξάρτητες πηγές, καθώς και σε ηχογράφηση και έγγραφα.
Η ιστορία, ωστόσο, ξεκινά νωρίτερα. Στις αρχές του 2023 βρισκόταν σε εξέλιξη μυστικός δίαυλος επικοινωνίας Ισραήλ–Χαμάς για μια μακροπρόθεσμη εκεχειρία στη Γάζα.
Στόχος ήταν μια μακροπρόθεσμη εκεχειρία –«χούντνα»– που θα περιλάμβανε σταδιακή χαλάρωση του αποκλεισμού της Γάζας, αύξηση των αδειών εργασίας Παλαιστινίων στο Ισραήλ, δημιουργία βιομηχανικής ζώνης στη βόρεια Γάζα και παροχή φυσικού αερίου. Παράλληλα διεξαγόταν διαπραγμάτευση για την επιστροφή δύο Ισραηλινών που κρατούνταν στη Γάζα και των σορών δύο Ισραηλινών στρατιωτών.
Εκ μέρους της Χαμάς συμμετείχε ο Γάζι Χαμάντ, μέλος του πολιτικού της γραφείου, ενώ κεντρικό ρόλο διαμεσολαβητή είχε υψηλόβαθμο στέλεχος της Φατάχ. Οι επαφές παρουσιάζονταν ως έμμεσες, στην πράξη όμως, σύμφωνα με τη «Χααρέτζ», ήταν σχεδόν απευθείας: σε συναντήσεις στη Γάζα συμμετείχε τηλεφωνικά και αξιωματούχος της Σιν Μπετ. Ο συγκεκριμένος δίαυλος λειτουργούσε με την έγκριση του Νετανιάχου.
Μέχρι το καλοκαίρι του 2023 οι συνομιλίες είχαν προχωρήσει σημαντικά. Ο Σινουάρ είχε υποχωρήσει από απαίτηση απελευθέρωσης 500 Παλαιστινίων κρατουμένων και φερόταν διατεθειμένος να δεχθεί 50, ενώ η Σιν Μπετ συζητούσε την απελευθέρωση 30, εκ των οποίων 20 εξέτιαν ισόβιες ποινές – πρόταση που, σύμφωνα με την έρευνα, είχε εγκρίνει ο Νετανιάχου. Ωστόσο, η απαιτούμενη κυβερνητική επιτροπή για τους αιχμαλώτους και αγνοουμένους καθυστερούσε να συγκληθεί.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου ο Σινουάρ διέκοψε ξαφνικά τις επαφές. Σύμφωνα με την έρευνα, είχε χάσει την υπομονή του με τις καθυστερήσεις της ισραηλινής πλευράς. Τότε μετέφερε μέσω του Παλαιστίνιου διαμεσολαβητή μια προειδοποίηση: αν οι Ισραηλινοί δεν προχωρούσαν, ετοίμαζε μια τεράστια έκπληξη, έναν «σεισμό». Σε δεύτερη συνάντηση στα μέσα Σεπτεμβρίου μίλησε για μια εξαιρετικά μεγάλη και τρομακτική επιχείρηση και επέμεινε να μεταφερθεί το μήνυμα στους Ισραηλινούς.
Η πληροφορία έφτασε στις 15 Σεπτεμβρίου στη Σιν Μπετ, την υπηρεσία ασφαλείας του Ισραήλ. Ο επικεφαλής της, Ρονέν Μπαρ, ενημέρωσε τον Νετανιάχου και ακολούθησε σύσκεψη ασφαλείας, χωρίς όμως οι ισραηλινές αρχές να αντιληφθούν την έκταση της απειλής.
Ο Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, θεωρώντας ανεπαρκή την ισραηλινή αντίδραση, φέρεται στη συνέχεια να επικοινώνησε προσωπικά με τον Νετανιάχου. Σε συνομιλία περίπου 45 λεπτών τον προειδοποίησε ότι οι πληροφορίες ήταν σοβαρές και ότι μια μεγάλη ενέργεια της Χαμάς μπορούσε να προκαλέσει αιματοχυσία και περιφερειακή αποσταθεροποίηση. Ο Νετανιάχου φέρεται να απάντησε ότι το Ισραήλ ήταν προετοιμασμένο για κάθε ενδεχόμενο και ότι θεωρούσε πιθανότερο σημείο ανάφλεξης τη Δυτική Όχθη παρά τη Γάζα. Η ανησυχία του προέδρου των Εμιράτων ήταν τέτοια ώστε, σύμφωνα με την έρευνα, ενημέρωσε αργότερα και τον τότε διευθυντή της CIA, Ουίλιαμ Μπερνς.
Το γραφείο του Νετανιάχου απορρίπτει κατηγορηματικά την αποκάλυψη, υποστηρίζοντας ότι ούτε η συγκεκριμένη συνομιλία ούτε η προειδοποίηση υπήρξαν. Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ, αντίθετα, δήλωσε ότι η πληροφορία είναι αληθινή, ενώ κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν να διερευνηθεί τι γνώριζε ο Νετανιάχου και γιατί δεν ενημερώθηκαν οι αρμόδιες υπηρεσίες.
Η αποκάλυψη θέτει πολύ βαριά πολιτικά ερωτήματα.
Πόσα γνώριζε τελικά η ισραηλινή ηγεσία για μια επικείμενη μεγάλη επίθεση και γιατί οι προειδοποιήσεις δεν οδήγησαν σε κινητοποίηση έτσι ώστε να μην υπάρξουν νεκροί ισραηλινοί;
Γιατί μια τόσο κρίσιμη πληροφορία δεν διαβιβάστηκε σε ολόκληρο τον μηχανισμό ασφαλείας και τι επιφέρει αυτό πολιτικά και νομικά για την Κυβέρνηση Νετανιάχου;
Πώς επηρεάζουν αυτές οι αποκαλύψεις το κυβερνητικό αφήγημα με το οποίο η 7η Οκτωβρίου χρησιμοποιήθηκε για να νομιμοποιήσει τον πόλεμο που ακολούθησε, την καταστροφή της Γάζας και την γενοκτονία δεκάδων χιλιάδων Παλαιστινίων;
Το ερώτημα της πολιτικής ευθύνης καθίσταται αναπόφευκτο: ποιος λογοδότησε για την 7η Οκτωβρίου και όσα ακολούθησαν; Θα λογοδοτήσει τώρα;
