Η σύγκρουση των πολιτισμών ξεδιπλώνεται στη σκηνή του ΟΗΕ. Όμως εκεί αποκαλύπτεται το ακριβώς αντίθετο της αυτοεξυμνητικής αφήγησης που επικρατεί στην πλευρά μας, αφού είναι η «ζούγκλα» αυτή που επιδεικνύει νοημοσύνη, αντοχή και υπομονή. Δηλαδή κριτήρια που συμπίπτουν με ένα παγκόσμιο φόρουμ όπως θα το θέλαμε, ένα φόρουμ «μεταξύ ίσων» – ακόμα κι αν διαφέρουν εντελώς ως προς το μέγεθος, το πολιτικό και στρατιωτικό βάρος, την ιστορία και τον πολιτισμό.
του Ντάντε Μπαροντίνι*
Αρχηγοί κρατών και υπουργοί Εξωτερικών εναλλάσσονται στο βήμα του ΟΗΕ και επιδεικνύουν ό,τι τους απασχολεί περισσότερο. Ήδη εδώ μπορούν να διακριθούν οι πρώτες μεγάλες διαφορές μεταξύ εκείνων που μιλούν έχοντας κατά νου να ενισχύσουν τον εσωτερικό πολιτικό τους ρόλο, και εκείνων που συλλογίζονται πώς η χώρα τους μπορεί και θέλει να σταθεί σε αυτόν τον κόσμο.
Ξεχώρισαν δύο θηρία χωρίς τιμή ούτε παγκόσμια αντίληψη, που είχαν μοναδικό στόχο να τύχουν προσοχής στο εσωτερικό των χωρών τους. Στην πρώτη περίπτωση, αυτή των ΗΠΑ, αναγκάζοντας τους απειλούμενους με γενοκτονία να σηκωθούν και να αποχωρήσουν ζωντανά σε παγκόσμια μετάδοση. Στη δεύτερη –εκείνη ενός ισραηλινού γεννημένου στην Πολωνία– φτύνοντας στο πρόσωπο μιας άδειας αίθουσας, στην οποία είχαν απομείνει μόνο οι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι συνεργοί.
Από την άλλη, ο μοναδικός αξιωματούχος της αντιπροσωπείας των ΗΠΑ αποχώρησε ενώ ο πρόεδρος Πεζεσκιάν έδειχνε στον κόσμο τις φωτογραφίες των παιδιών που σφαγιάστηκαν στο Μινάμπ, την πρώτη ημέρα του πολέμου. Αυτή ήταν μια φυγή, που αφήνει πίσω της τη δυσωδία των δολοφόνων οι οποίοι υποχρεώνονται να λογοδοτήσουν δημόσια για τα εγκλήματά τους. Το αντίθετο, εν ολίγοις, από τις προηγούμενες αποχωρήσεις.
Ο Ιρανός πρόεδρος είναι κοσμικός, ένας διακεκριμένος καρδιοχειρουργός. Δεν είναι ούτε αγιατολάχ ούτε φρουρός της επανάστασης. Εκλέχθηκε νικώντας τον υποψήφιο που προτιμούσε ο κλήρος. Ένας «μετριοπαθής» δηλαδή, σύμφωνα με τα δυτικά κριτήρια. Ένας «μετριοπαθής» που διεκδίκησε, ωστόσο, το δικαίωμα στην έρευνα για την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας, επαναλαμβάνοντας ταυτόχρονα ότι η χώρα του είναι αντίθετη στη διάδοση των πυρηνικών όπλων: «Δεν θα σκύψουμε το κεφάλι και δεν θα παραιτηθούμε από τα δικαιώματά μας. Το λέμε ξεκάθαρα: όχι πυρηνικά όπλα, αλλά και κανένας περιορισμός στην ειρηνική πυρηνική τεχνολογία». Επιπλέον κατήγγειλε την αισχρή διπλότητα της Δύσης: στη Μέση Ανατολή, είπε, «οι πυρηνικές βόμβες βρίσκονται στα χέρια του ισραηλινού καθεστώτος, αλλά οι επιθεωρητές καλούνται να έρθουν στο Ιράν».
Ο Πεζεσκιάν υπενθύμισε ότι «δεν μπορεί κανείς να μιλάει για ειρήνη αγνοώντας την Παλαιστίνη, η οποία παραμένει μια ανοιχτή πληγή στη συνείδηση της διεθνούς κοινότητας». Και πρόσθεσε: «Η Γάζα, παρά την αμείλικτη σφαγή και τη γενικευμένη καταστροφή, έχει ενισχύσει την πίστη του λαού στην αντίσταση. Η αντίσταση δεν μπορεί να καταστραφεί από βόμβες και πολιορκία· αυτό θα πήγαινε κόντρα στην ανθρώπινη φύση. Αν ένας άνθρωπος εκδιωχθεί από τη γη του, θα αντισταθεί. Αν τα σπίτια των ανθρώπων υποστούν βομβαρδισμούς και επιδρομές, αυτοί θα αντισταθούν. Ποια άλλη επιλογή έχουν; Να υποκύψουν στον εκφοβισμό; Να εκδιωχθούν από τη γη τους χωρίς να πουν κουβέντα; Αλλά όταν αμύνονται, χαρακτηρίζονται τρομοκράτες».
Από τον ηγέτη μιας χώρας που δεν έχει επιτεθεί σε κανέναν εκφωνήθηκαν σαφή λόγια: «Το λέμε ξεκάθαρα: για να υπερασπιστούμε τη χώρα μας, δεν ζητάμε την άδεια ή την έγκριση κανενός». Ταυτόχρονα, όμως, διεξάγει διαπραγματεύσεις και στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Γράφει η σχετική ανακοίνωση του εκπροσώπου του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί: «Μέσω του Κατάρ, μεταφέρθηκαν στην αμερικανική πλευρά οι θέσεις και οι προϋποθέσεις του Ιράν για την επανέναρξη της διπλωματίας με τρόπο που να μην επιτρέπει αμφιβολίες ή ασάφειες, και να μην παρέχει δικαιολογίες ή προφάσεις σε καμία πλευρά».
Τελικά, αν υπάρχουν «απολίτιστοι», αυτοί είναι η ηγετική τάξη του ευρωατλαντικού μπαξέ…
* Συντετμημένη απόδοση άρθρου στην ιταλική ηλεκτρονική εφημερίδα Contropiano (www.contropiano.org, 24/9/2026).
