Πεντάμηνη έρευνα σε εργοτάξια κέντρων δεδομένων σε τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες καταγράφει σοβαρά εργατικά ατυχήματα, προβλήματα διαμονής και καταγγελίες για μη καταβολή υπερωριών σε μετανάστες εργαζομένους.
Σοβαροί τραυματισμοί, δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και εργασιακές παραβάσεις περιλαμβάνονται στα ευρήματα πεντάμηνης έρευνας του Guardian και του Investigate Europe για εργοτάξια κέντρων δεδομένων στη Σουηδία, τη Νορβηγία, το Βέλγιο και την Ολλανδία. Περισσότεροι από 30 εργαζόμενοι έδωσαν στοιχεία για τη μισθοδοσία τους, ενώ οι μαρτυρίες αφορούν κυρίως μετανάστες που εργάζονται μέσω εργολάβων και υπεργολάβων.
Στο Σεν-Γκιλέν του Βελγίου, ο 34χρονος ηλεκτρολόγος τεχνικός Σάντου υπέστη σοβαρά εγκαύματα κατά τη διάρκεια ελέγχου σε εργοτάξιο της Google. Όπως είπε, είχε συμπληρώσει ήδη 10 ώρες εργασίας όταν του ανατέθηκε η τελευταία στιγμή ένας ακόμη έλεγχος. Δεν φόρεσε την ειδική προστατευτική στολή, καθώς ο χώρος όπου φυλασσόταν ήταν κλειδωμένος και η παραλαβή της θα απαιτούσε επιπλέον χρόνο.
Ο Σάντου ανέφερε ότι οι προϊστάμενοί του τον διαβεβαίωσαν πως τα κυκλώματα δεν είχαν ρεύμα. Κατά τη δεύτερη δοκιμή, όμως, οι ηλεκτρικές γραμμές βρίσκονταν υπό τάση. Σύμφωνα με τα ιατρικά αρχεία που εξέτασαν οι δύο οργανισμοί, υπέστη εγκαύματα στο 12% του σώματός του, μεταξύ άλλων στο πρόσωπο, τον λαιμό και τον δεξιό ώμο. Νοσηλεύτηκε σε τεχνητό κώμα για πέντε ημέρες.
Η επιθεώρηση εργασίας ολοκλήρωσε την έρευνά της στα τέλη Οκτωβρίου χωρίς να διαπιστώσει παραβάσεις. Μέχρι σήμερα δεν φαίνεται να έχει αποδοθεί ευθύνη για το ατύχημα σε εταιρεία ή εργολάβο. Η Dornan Engineering, της οποίας εκπρόσωπος δήλωσε ότι επιδιώκει ασφαλείς συνθήκες εργασίας και αξιολογεί την εμπειρία της για να αποτρέπονται αντίστοιχα περιστατικά.
Συνθήκες διαμονής και υγείας στη Σουηδία
Στο εργοτάξιο της Microsoft κοντά στη Γκέβλε, στη Σουηδία, εργαζόμενοι της BenBau περιέγραψαν συνωστισμό στους χώρους διαμονής. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν, 24 άτομα χρησιμοποιούσαν μία κουζίνα και 14 άνδρες ένα μπάνιο. Κατήγγειλαν επίσης παράσιτα και τρωκτικά, προβλήματα εξαερισμού και έλλειψη θέρμανσης τον χειμώνα.
Τον Φεβρουάριο του 2026 διαγνώστηκε με ενεργό φυματίωση ένας Ρουμάνος εργαζόμενος, σύμφωνα με τα ιατρικά αρχεία. Άλλοι ένοικοι του ίδιου χώρου παρουσίασαν αργότερα παρόμοια συμπτώματα. Εργαζόμενοι ανέφεραν ότι η BenBau ενημέρωσε αρχικά μόνο όσους έμεναν κοντά στον ασθενή και στη συνέχεια τους είπε πως οι εξετάσεις ήταν προαιρετικές. Απαντήσεις των σουηδικών αρχών σε αιτήματα πρόσβασης σε έγγραφα δείχνουν ότι δεν καταγράφηκε επίσημα περιστατικό φυματίωσης.
Το έργο επέκτασης των υποδομών της Microsoft για data centres και τεχνητή νοημοσύνη στην περιοχή ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2024 και έχει προϋπολογισμό 3 δισ. ευρώ. Η Σουηδική Αρχή για το Εργασιακό Περιβάλλον (AV) έχει ανοίξει από το 2021 50 υποθέσεις για συνθήκες εργασίας σε εργοτάξια κέντρων δεδομένων, σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν κατόπιν αιτήματος πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα.
Καταγγελίες για απλήρωτες ώρες
Εκκαθαριστικά μισθοδοσίας που προσκόμισαν περισσότεροι από 30 εργαζόμενοι δείχνουν ότι ορισμένοι δούλευαν έως και 50 ή 60 ώρες την εβδομάδα χωρίς πρόσθετη αμοιβή για τις υπερωρίες. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, σε κάποιες περιπτώσεις δεν καταβάλλονταν όλες οι αποδοχές που αντιστοιχούσαν στην κανονική άδεια.
Το συνδικάτο Solidariska Byggare, που εκπροσωπεί 70 Ρουμάνους εργαζομένους στο εργοτάξιο της Microsoft στη Γκέβλε, ανακοίνωσε συμφωνία με την BenBau για την καταβολή αναδρομικών και την πρόσβαση συνδικαλιστικών οργανώσεων στους χώρους εργασίας. Εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε ότι αντιμετωπίζει σοβαρά ζητήματα σχετικά με την ευημερία, την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.
Ο Τζέιμς ΜακΚέιμπ από το Unite the Union υποστήριξε ότι σε εργοτάξια data centers με Ιρλανδούς εργολάβους έχουν καταγραφεί περιορισμένη πρόσβαση των συνδικάτων και ενδείξεις εργασιακών παραβάσεων. Εκπρόσωποι της Google και της Microsoft ανέφεραν ότι οι συμβάσεις τους θέτουν απαιτήσεις για την εργατική νομοθεσία, την υγεία και την ασφάλεια, ενώ η Microsoft δήλωσε ότι εφαρμόζει ελέγχους συμμόρφωσης στους εργολάβους και προμηθευτές της.
Η έρευνα αναφέρει επίσης θανάτους εργαζομένων σε έργα στο Ηνωμένο Βασίλειο και σοβαρά ατυχήματα σε εργοτάξια στην Ιταλία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία και το Βέλγιο. Παράλληλα, τα συνδικάτα προειδοποιούν ότι εργαζόμενοι που δεν γνωρίζουν επαρκώς την τοπική εργατική νομοθεσία μπορεί να είναι περισσότερο εκτεθειμένοι σε άνιση μεταχείριση.
