Το υλικό αφορά έρευνα για το δομοϊκό οξύ, κατά την οποία νεογέννητοι μακάκοι απομακρύνθηκαν από τις μητέρες τους και υποβλήθηκαν σε νευρολογικές δοκιμασίες.
Βίντεο από πειράματα σε νεογέννητους μακάκους στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον έδωσε στη δημοσιότητα η οργάνωση για τα δικαιώματα των ζώων PETA. Τα πλάνα, που καταγράφηκαν από το 2017 έως το 2019, δείχνουν νεαρά ζώα να υποβάλλονται σε εξετάσεις μετά από ενδομήτρια έκθεση στο δομοϊκό οξύ, νευροτοξίνη που παράγεται από θαλάσσια φύκη και μπορεί να συσσωρευτεί σε οστρακοειδή.
Έγγραφα για το ερευνητικό πρόγραμμα αναφέρουν ότι 32 έγκυοι μακάκοι λάμβαναν καθημερινές δόσεις της ουσίας. Μετά τη γέννηση, 28 μικρά απομακρύνθηκαν από τις μητέρες τους, τρέφονταν με μπιμπερό και παρέμεναν σε θερμοκοιτίδες. Σε ηλικία τριών εβδομάδων μεταφέρθηκαν σε ατομικούς χώρους. Ορισμένα ήταν μόλις δύο ημερών όταν χρησιμοποιήθηκαν σε δοκιμές.
Στα βίντεο, τα πιθηκάκια εμφανίζονται με ηλεκτρόδια στο κεφάλι, ενώ οι ερευνητές εξετάζουν τα αντανακλαστικά και τη μνήμη τους. Σύμφωνα με την περιγραφή του υλικού, κάποια κρατούν σφιχτά κουβέρτες, πιπιλίζουν τα δάχτυλά τους, ουρλιάζουν και τινάζονται κατά τη διάρκεια των διαδικασιών.
Οι θέσεις της PETA και του πανεπιστημίου
Η δρ Λίζα Τζόουνς-Ένγκελ, επιστημονική σύμβουλος της PETA για θέματα πρωτευόντων και πρώην ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον, επικρίνει τον αποχωρισμό των μικρών από τις μητέρες τους. Υποστηρίζει ότι η έλλειψη μητρικής φροντίδας μπορεί να επηρεάσει τη φυσιολογία, το ανοσοποιητικό σύστημα, τη συμπεριφορά και την ανάπτυξή τους, καθώς και την αντίδρασή τους στην ουσία που μελετάται. Η PETA ζητά να κλείσουν τα επτά Εθνικά Κέντρα Έρευνας Πρωτευόντων στις ΗΠΑ.
Το WaNPRC ανέφερε ότι οι μελέτες σε νεαρά ζώα εγείρουν ζητήματα ευζωίας και ότι οι μητρικές σχέσεις και η πρώιμη κοινωνική ανάπτυξη είναι σημαντικές για τα μη ανθρώπινα πρωτεύοντα. Πρόσθεσε ότι το κτηνιατρικό και φροντιστικό προσωπικό του διαθέτει εξειδίκευση στην ανατροφή τους. Το κέντρο υποστηρίζει επίσης ότι η έρευνα συνέβαλε στην κατανόηση πιθανών επιπτώσεων της προγεννητικής έκθεσης στο δομοϊκό οξύ στη μάθηση και τη μνήμη, με σημασία για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι τα πειράματα οδήγησαν σε αλλαγές στις σχετικές συστάσεις.
Το πρόγραμμα διήρκεσε από το 2014 έως το 2020 και χρηματοδοτήθηκε με περισσότερα από 4,2 εκατομμύρια δολάρια από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH). Σύμφωνα με την PETA, οι πίθηκοι θανατώθηκαν μετά την ολοκλήρωση των πειραμάτων. Τα NIH δηλώνουν ότι η χρήση και η φροντίδα των πειραματόζωων διέπονται από νόμους, κανονισμούς και πολιτικές που αποσκοπούν στον περιορισμό του αριθμού τους και στην προστασία της ευημερίας τους.
Άλλες έρευνες σε νεογέννητους πιθήκους
Έγγραφα δείχνουν ότι, μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος για το δομοϊκό οξύ, το WaNPRC συνέχισε να χρησιμοποιεί πιθήκους, μεταξύ άλλων σε έρευνες για τον ιό Epstein-Barr και τον HIV. Σε μελέτη του 2021, 25 νεογέννητοι μακάκοι ρέζους μολύνθηκαν με SIV, ιό συγγενικό με τον HIV, ώστε να διερευνηθούν οι διαφορές στην εξέλιξη του AIDS στα βρέφη. Τα ζώα υπέστησαν σημαντική καταπόνηση, χρόνια διάρροια και απώλεια βάρους, πριν θανατωθούν για νεκροψία. Σε άλλη μελέτη, 10 νεογέννητοι πίθηκοι απομακρύνθηκαν από τις μητέρες τους μέσα σε δύο ημέρες από τη γέννησή τους για δοκιμή πειραματικού εμβολίου κατά του Epstein-Barr.
Ο ερευνητής δρ Τζάροντ Μπέιλι υποστηρίζει ότι οι βιολογικές διαφορές μεταξύ ανθρώπων και πιθήκων περιορίζουν τη χρησιμότητα των πειραμάτων για την ανάπτυξη θεραπειών για ανθρώπινες ασθένειες. Η Τζόουνς-Ένγκελ επικρίνει επίσης τη συνέχιση της έρευνας σε πρωτεύοντα. Από την πλευρά του, το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον δηλώνει ότι επιδιώκει την αντικατάσταση, τη μείωση και τη βελτίωση των πειραμάτων μέσω νέων τεχνολογιών και καλύτερης φροντίδας, ενώ θεωρεί ότι οι μελέτες σε ζώα παραμένουν αναγκαίες για ορισμένα σύνθετα επιστημονικά ερωτήματα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες στις ΗΠΑ στρέφονται προς μεθόδους όπως τα «όργανα σε μικροτσίπ» και η υπολογιστική μοντελοποίηση, ενώ τα NIH επενδύουν σε εναλλακτικές προσεγγίσεις βασισμένες στον άνθρωπο. Παράλληλα, περισσότερα από 106.000 πιθηκοειδή βρίσκονταν σε εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ το 2025, αύξηση 1,5% σε σχέση με το 2024. Κατά την περίοδο 2025-2026 εισήχθησαν από την Ασία και την Αφρική περισσότερα από 32.000 πρωτεύοντα για εργαστηριακή χρήση.
Το υλικό παραδόθηκε στην PETA τον Σεπτέμβριο του 2026, μετά από αίτημα πρόσβασης σε αρχεία. Η δημοσιοποίησή του έρχεται έπειτα από πολυετή διαμάχη της οργάνωσης με το πανεπιστήμιο. Σε αγωγή του 2020, η PETA αμφισβήτησε τον χειρισμό αιτημάτων για δημόσια έγγραφα. Το δικαστήριο έκρινε ότι το πανεπιστήμιο δεν είχε πραγματοποιήσει επαρκή αναζήτηση αρχείων, ενώ η υπόθεση αποκάλυψε συστηματική καταστροφή φωτογραφιών και βίντεο στο ίδρυμα.
