Ηχηρό «όχι» στην Ευρωπαϊκή Ένωση είπαν οι Ισλανδοί στο δημοψήφισμα της 29ης Αυγούστου, απορρίπτοντας με ποσοστό 52,8% την πρόταση για επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Η «απόρριψη» είναι ιδιαίτερα σκληρή, εάν αναλογιστούμε πως ο λαός δεν κλήθηκε να αποφασίσει περί της ένταξης ή όχι, αλλά έκλεισε από τα πριν κάθε πιθανή συζήτηση! Ούτε το επιχείρημα των πιο μετριοπαθών υποστηρικτών του «Ναι»: «πάμε να διαπραγματευτούμε και μετά αποφασίζουμε όλοι μαζί», δεν έπεισε τελικά. Η πλειοψηφία απέρριψε ακόμη και αυτή την προοπτική, σε ένα εκλογικό αποτέλεσμα που δείχνει το τέλμα στο οποίο έχει υποπέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Χρίστος Κρανάκης
Με τα αποτελέσματα να είναι ακόμα «νωπά» φαίνεται πως σημαντικό ρόλο στην απόρριψη των Ισλανδών έπαιξε το ζήτημα της αλιείας, με την υπεράσπιση του ελέγχου των αλιευτικών πόρων να αποτελεί βασικό επιχείρημα του «Όχι». Η ένταξη στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική της ΕΕ εκτιμήθηκε από τους Ισλανδούς ως πιθανός περιορισμός της αυτονομίας της χώρας στη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων. Αντίστοιχες ανησυχίες εκφράστηκαν και από τον αγροτικό κόσμο, με τους περισσότερους αγρότες να απορρίπτουν την προοπτική υπαγωγής στην Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Παράλληλα, αξιοσημείωτη ήταν η στάση σημαντικών τμημάτων του οργανωμένου εργατικού κινήματος (όχι μόνο αριστερών), που τάχθηκαν ενάντια στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις οι ηγεσίες τους εμφανίστηκαν διχασμένες.
Ο βαθύτερος λόγος, βέβαια, βρίσκεται στην εκφυλιστική κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενός μηχανισμού που λειτουργεί προς όφελος των συμφερόντων του κεφαλαίου και έχει απωλέσει -ακόμα και επίσημα- κάθε ιδρυτική της ψευδοδιακήρυξη περί αλληλεγγύης των λαών. Η ελληνική εμπειρία με τη διάλυση κοινωνικών δικαιωμάτων έχει χαραχτεί στην ιστορία. Το «φιάσκο» κατά την πανδημία, επίσης. Και πιο πρόσφατα όμως… Η αδυναμία της ΕΕ να υπερασπιστεί -έστω στα λόγια- τη Γροιλανδία απέναντι στις απειλές του Τραμπ, ενώ την ίδια ώρα αρνείται να καταδικάσει το κράτος-δολοφόνο του Ισραήλ, φαίνεται πως εγγράφονται στην κοινωνική συνείδηση των λαών.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ που κυκλοφόρησε 5-6 Σεπτεμβρίου
