Οι προκριματικές εκλογές του Δημοκρατικού Κόμματος στις ΗΠΑ είναι μια ακόμα ένδειξη της βαθιάς κοινωνικής πόλωσης και πολιτικής κρίσης στη χώρα. Πίσω από τα αποτελέσματα, βρίσκεται η παρακμή του αμερικανικού καπιταλισμού που, ιδιαίτερα στις Μεσοδυτικές Πολιτείες, έχει αφήσει πίσω της ολόκληρες πόλεις και περιοχές σε κατάσταση δυστοπίας, με ακραία φτώχεια, έλλειψη βασικών κοινωνικών αγαθών, ανισότητα, καταστολή.
Παναγιώτης Ξοπλίδης
Τι δείχνουν οι προκριματικές αναμετρήσεις στους Δημοκρατικούς και η ενίσχυση της αριστερής πτέρυγας ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Τα όρια και το ασφυκτικό πλαίσιο που θέτει το σύστημα.
Το Μίσιγκαν είναι χαρακτηριστικό. Η αποβιομηχάνιση των τελευταίων δεκαετιών διέλυσε τον παλιό κοινωνικό ιστό. Το Ντιτρόιτ, η εμβληματική έδρα της αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, είναι πλέον σύμβολο της παρακμής, καθώς ολόκληρες συνοικίες έχουν μετατραπεί κυριολεκτικά σε ερείπια. Η αποτυχία των σχεδίων ανάπλασης μαρτυρά το συνολικότερο αδιέξοδο. Ένα μοντέλο που βασίστηκε σε τουρισμό, real estate και προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων με δημιουργία γηπέδων, καζίνο και εμπορικών συγκροτημάτων, όχι μόνο δεν αντιμετώπισε τις αιτίες της οικονομικής κρίσης, αλλά τις όξυνε ακόμα περισσότερο. Παρόμοια είναι η κατάσταση σε Οχάιο, Πενσιλβάνια. Ουισκόνσιν, όπου χάθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας, ενώ η ανάκαμψη δεν αναπλήρωσε ούτε τον αριθμό, ούτε την ποιότητα των παλιών βιομηχανικών θέσεων. Το κόστος ζωής, η στεγαστική κρίση, η ανασφάλεια στην εργασία και η αίσθηση ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις καθορίζουν την πολιτική τροφοδοτούν μια διάχυτη δυσπιστία απέναντι στο κατεστημένο.
Σε αυτό το έδαφος εκδηλώνεται η άνοδος των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών της Αμερικής (DSA). Η εκλογική τους επιρροή είχε αρχικά ως επίκεντρο τις Μεσοδυτικές Πολιτείες, ωστόσο η οργάνωση δηλώνει πλέον πάνω από 100.000 μέλη και στις 50 Πολιτείες. Μια σειρά υποψηφίων που συνδέονται με τους DSA κέρδισαν σημαντικές προκριματικές για τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοέμβρη, όπου θα κριθεί η πλειοψηφία σε Κογκρέσο και Γερουσία, καθώς και η εκλογή κυβερνητών στις περισσότερες Πολιτείες. Εκτός από αναμενόμενες νίκες σε περιοχές που έχουν εδραιωμένη παρουσία, έκπληξη προκάλεσαν νίκες όπως αυτή της Μελάτ Κίρος στο Κολοράντο και της Άντζι Νίξον στη Φλόριντα.
Η πιο προβεβλημένη περίπτωση, ωστόσο, είναι ο Αμπντούλ Ελ Σαγιέντ στο Μίσιγκαν. Ο πρώην επικεφαλής δημόσιας υγείας του Ντιτρόιτ κέρδισε οριακά τις προκριματικές των Δημοκρατικών για τη Γερουσία απέναντι στην υποστηριζόμενη από το κομματικό κατεστημένο Χέιλι Στίβενς, παρά τις τεράστιες δαπάνες εναντίον του. Οι προκριματικές αυτές ήταν οι ακριβότερες στην αμερικανική ιστορία με 98,2 εκατομμύρια δολάρια για διαφήμιση. Η φιλοϊσραηλινή AIPAC (Επιτροπή Δημόσιων Υποθέσεων Αμερικής-Ισραήλ), η ισχυρότερη οργάνωση λόμπι στις ΗΠΑ, δαπάνησε σχεδόν 30 εκατ. για να στηρίξει τη Στίβενς, στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα επένδυσή της σε μία μόνο εκλογική αναμέτρηση. Ο Ελ Σαγιέντ έκανε την αντίθεση στη στρατιωτική υποστήριξη προς το Ισραήλ μέρος της πολιτικής του, ωστόσο η εκστρατεία του επικεντρώθηκε σε ζητήματα όπως η καθολική πρόσβαση στην υγεία, η μείωση του κόστους ζωής, τα εργατικά και κοινωνικά δικαιώματα, ο περιορισμός της επιρροής του μεγάλου κεφαλαίου και η αλλαγή των προτεραιοτήτων στις στρατιωτικές δαπάνες. Το Μίσιγκαν, με μεγάλη εργατική παράδοση, ισχυρό συνδικαλιστικό κίνημα, σημαντική μαύρη εργατική τάξη και τη μεγαλύτερη αραβο-αμερικανική κοινότητα στις ΗΠΑ, ήταν εύφορο έδαφος για αυτή την πρόταση. Η Παλαιστίνη είναι το σύμβολο μιας ευρύτερης «εξέγερσης» ενάντια στο κατεστημένο, τόσο εντός του Δημοκρατικού Κόμματος όσο και κατά των λόμπι.
Οι νίκες του DSA δεν πρέπει ούτε να υποτιμηθούν, ούτε να εξιδανικευθούν
Οι νίκες του DSA δεν πρέπει ούτε να υποτιμηθούν, ούτε να εξιδανικευθούν. Αποτελούν έκφραση πραγματικών κοινωνικών δυνατοτήτων: νέων εργατικών αγώνων, νεολαιίστικης ριζοσπαστικοποίησης, αντίθεσης στον πόλεμο και στην κοινωνική ανισότητα. Αλλά η εκλογική επιτυχία από μόνη της δεν αλλάζει τους πραγματικούς συσχετισμούς. Η κοινωνική δυσαρέσκεια μπορεί να μεταφράζεται σε ριζοσπαστικές προεκλογικές πλατφόρμες, όμως η στρατηγική του DSA περιορίζεται στη διεκδίκηση εδρών μέσα σε έναν μηχανισμό με ακλόνητες δυνατότητες ενσωμάτωσης.
Οι προκριματικές δείχνουν ότι υπάρχει κοινωνικό ακροατήριο, αλλά όχι και οργανωμένο πολιτικό υποκείμενο. Το πρόγραμμα Medicare for All, η φορολόγηση των πλουσίων, η αντίθεση στη χρηματοδότηση από λόμπι και η κριτική στον μιλιταρισμό είναι σημαντικές μετατοπίσεις, παραμένουν όμως στο πλαίσιο μιας μεταρρυθμιστικής πολιτικής. Είναι ενδεικτική η καταψήφιση της Αλεξάντρια Οκάζιο Κόρτες σε τροπολογία που έκοβε τη χρηματοδότηση του ισραηλινού Iron Dome, με αιτιολόγηση τη διαφοροποίηση «αμυντικών» και «επιθετικών» όπλων. Η ηγέτιδα του DSA λειτουργεί πάντα μέσα στο πλαίσιο του αμερικανικού δικομματισμού, με την προοδευτική πτέρυγα να παραμένει στα όρια μιας «ομάδας πίεσης» εντός ενός κόμματος-πυλώνα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ που κυκλοφόρησε 5-6 Σεπτεμβρίου
