Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις εμφανίζουν το Λικούντ και τους κυβερνητικούς εταίρους του να χάνουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ενώ η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη. Η ασφάλεια, η στρατιωτική θητεία και η σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης βρίσκονται στο επίκεντρο της εκλογικής αναμέτρησης.
Η εκλογική αναμέτρηση στο Ισραήλ διεξάγεται σε συνθήκες πολέμου στη Γάζα και πολλαπλών στρατιωτικών μετώπων. Η χώρα έχει συγκρουστεί δύο φορές με το Ιράν χωρίς σαφή έκβαση, ενώ έχουν ενταθεί οι επιχειρήσεις εκτοπισμού στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Στο εσωτερικό, η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει προωθήσει κινήσεις που επηρεάζουν θεσμούς όπως το Ανώτατο Δικαστήριο.
Οι βασικοί αντίπαλοι και τα διακυβεύματα
Ο Νετανιάχου έχει ηγηθεί του Ισραήλ για 19 από τα τελευταία 30 χρόνια και διεκδικεί ξανά την πρωθυπουργία, με τη στήριξη του Αμερικανού προέδρου Τραμπ. Παράλληλα, εκκρεμεί η δίκη του για διαφθορά. Βασικός αντίπαλός του είναι ο Γκαντί Αϊζενκότ, πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, ο οποίος εισήλθε πρόσφατα στην πολιτική και ηγείται του κόμματος Yashar («Εντιμότητα»). Ο γιος του και δύο ανίψια του σκοτώθηκαν στις μάχες στη Γάζα το 2024.
Η εθνική ασφάλεια κυριαρχεί στην προεκλογική συζήτηση, ακόμη και έναντι της ακρίβειας. Οι επικριτές της κυβέρνησης αναφέρονται στην 7η Οκτωβρίου, στη φθορά των δημοκρατικών θεσμών, στην έξαρση του θρησκευτικού φανατισμού και στο κόστος των πολλαπλών πολεμικών μετώπων. Η αντιπολίτευση υπόσχεται ανεξάρτητη εξεταστική επιτροπή για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου, ενώ τα περισσότερα κόμματά της προτείνουν να καταργηθεί η απαλλαγή των υπερορθόδοξων Εβραίων (Χαρεντί) από τη στρατιωτική θητεία. Το ζήτημα προκαλεί δυσαρέσκεια σε οικογένειες πολιτών που υπηρετούν ή έχουν χάσει συγγενείς.
Στη συζήτηση περιλαμβάνονται επίσης η διεθνής απομόνωση του Ισραήλ, οι κυρώσεις που συνδέονται με την επέκταση των οικισμών και η μετακίνηση επιστημόνων και επιχειρηματιών στο εξωτερικό. Ο Νετανιάχου αποδίδει την ευθύνη για την 7η Οκτωβρίου στις υπηρεσίες ασφαλείας και παρουσιάζει την εμπειρία και τις διεθνείς διασυνδέσεις του ως εγγύηση για την ασφάλεια της χώρας. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποίησε εικόνα παραγόμενη με τεχνητή νοημοσύνη, στην οποία απεικονιζόταν πυρηνική έκρηξη στο Τελ Αβίβ, και προειδοποίησε ότι όποιος νοιάζεται για τη φυσική του επιβίωση πρέπει να σκεφτεί πριν ψηφίσει την αντιπολίτευση.
Οι ακροδεξιοί σύμμαχοι του πρωθυπουργού υποστηρίζουν τον βίαιο εκτοπισμό Παλαιστινίων από τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, καθώς και την επέκταση των οικισμών. Τα υπερορθόδοξα κόμματα ζητούν να διατηρηθεί η απαλλαγή από τη στράτευση και να συνεχιστούν οι κρατικές επιδοτήσεις για τις θρησκευτικές σπουδές.
Οι συσχετισμοί και ο σχηματισμός κυβέρνησης
Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το Λικούντ και οι εταίροι του ενδέχεται να χάσουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, τάση που καταγράφεται σταθερά τα τελευταία δύο χρόνια. Οι έδρες της αντιπολίτευσης, ωστόσο, κατανέμονται ανάμεσα στα εβραϊκά κόμματα, με επικεφαλής το Yashar του Αϊζενκότ, και στα κόμματα που εκπροσωπούν τους Παλαιστίνιους του Ισραήλ. Τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης δύσκολα εξασφαλίζουν μόνα τους αυτοδυναμία και στην πλειονότητά τους απορρίπτουν συνεργασία με τα παλαιστινιακά κόμματα. Παλαιστίνιοι πολιτικοί έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να στηρίξουν κυβέρνηση μειοψηφίας, ώστε να απομακρυνθεί ο συνασπισμός του Νετανιάχου.
Η Κνεσέτ, το ισραηλινό κοινοβούλιο, έχει 120 έδρες που κατανέμονται με απλή αναλογική. Καθώς κανένα κόμμα δεν έχει συγκεντρώσει ποτέ τις 61 έδρες που απαιτούνται για αυτοδυναμία, οι κυβερνήσεις σχηματίζονται από συνεργασίες. Μετά την οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναθέτει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο κόμμα με τις περισσότερες έδρες.
Τα exit polls ανακοινώνονται στις 22:00 ώρα Ισραήλ (20:00 GMT), ενώ οι πρώτες ασφαλείς ενδείξεις από την καταμέτρηση αναμένονται τις πρώτες πρωινές ώρες. Η τελική εικόνα μπορεί να καθυστερήσει, καθώς δύο μικρά κόμματα βρίσκονται κοντά στο όριο του 3,25% για είσοδο στην Κνεσέτ. Αν το ξεπεράσουν, εξασφαλίζουν από τέσσερις έδρες το καθένα.
Πρόκειται για το ακροδεξιό Amcha Yisrael του πρώην στρατηγού Όφερ Βίντερ, ο οποίος έχει δεσμευτεί να στηρίξει τον Νετανιάχου, και τους Έφεδρους, δεξιό σιωνιστικό κόμμα που προωθεί την καθολική υποχρεωτική στράτευση. Οι ηγέτες των Εφέδρων αποκλείουν συμμετοχή σε κυβέρνηση που θα στηρίζεται είτε από τους υπερορθόδοξους είτε από τα παλαιστινιακά κόμματα. Αν η διαφορά κριθεί σε λίγες ψήφους, η καταμέτρηση μπορεί να διαρκέσει πάνω από 24 ώρες.
Ποιοι έχουν δικαίωμα ψήφου
Στις περιοχές υπό ισραηλινό έλεγχο κατοικούν περίπου 15 εκατομμύρια άνθρωποι. Πολιτικά και εκλογικά δικαιώματα έχουν λίγο περισσότεροι από 7 εκατομμύρια Ισραηλινοί Εβραίοι και 1,7 εκατομμύριο Παλαιστίνιοι του Ισραήλ που ζουν εντός των συνόρων του 1967, γνωστών ως «Πράσινη Γραμμή».
Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, πάνω από 500.000 Ισραηλινοί έποικοι έχουν δικαίωμα ψήφου, ενώ 3,1 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι που ζουν εκεί υπάγονται σε στρατιωτικό νόμο και δεν ψηφίζουν στις ισραηλινές εκλογές. Στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, περισσότεροι από 230.000 Ισραηλινοί ψηφοφόροι ζουν δίπλα σε 350.000 Παλαιστίνιους χωρίς αντίστοιχο δικαίωμα. Εκτός της εκλογικής διαδικασίας βρίσκονται επίσης τα 2 εκατομμύρια Παλαιστινίων στη Γάζα, οι οποίοι, σύμφωνα με το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, τελούν υπό ισραηλινή στρατιωτική κατοχή.
