Υπάρχει μια λεπτομέρεια που επεμβαίνει λίγο στην πολιτική ανάγνωση των πρόσφατων εξελίξεων στην Νέα Αριστερά. Οι επτά βουλευτές που αποχώρησαν από τη Νέα Αριστερά ήταν οι Έφη Αχτσιόγλου, Αλέξης Χαρίτσης, Νάσος Ηλιόπουλος, Θεανώ Φωτίου, Μερόπη Τζούφη, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ και Δημήτρης Τζανακόπουλος· ο Οζγκιούρ Φερχάτ είχε αποχωρήσει λίγες μέρες πριν.
Η Αχτσιόγλου είναι η μόνη που, πέρα από την αποχώρηση από τη Νέα Αριστερά, παρέδωσε και τη βουλευτική της έδρα. Οι υπόλοιποι έξι ανεξαρτητοποιήθηκαν και παραμένουν στη Βουλή. Με αυτή την κίνηση η Νέα Αριστερά έμεινε με τέσσερις βουλευτές και έχασε την Κοινοβουλευτική της Ομάδα.
Το παράπλευρο ερώτημα, λοιπόν,που δεν είναι απλώς ηθικό ή επικοινωνιακό — αλλά είναι και απολύτως πολιτικό τίθεται:
τι θα γινόταν αν παραιτούνταν από βουλευτές; Ο Αλέξης Τσίπρας, σύμφωνα με τα ίδια ρεπορτάζ, έχει θέσει ως όρο για ένταξη στην ΕΛ.Α.Σ. την παραίτηση από την κοινοβουλευτική έδρα, παρουσιάζοντας τη δική του παραίτηση ως παράδειγμα. Η λογική πίσω από αυτό είναι προφανής: το νέο κόμμα να μη χρεωθεί ότι στήνεται πάνω σε «μεταφερόμενες» έδρες που είχαν κερδηθεί με άλλο ψηφοδέλτιο. Όμως η εφαρμογή αυτής της αρχής, στην πράξη, ανοίγει ένα πολύπλοκο κουβάρι αντικαταστάσεων.
Οι εκλογές του Ιουνίου 2023 έγιναν με λίστα και όχι με σταυρό. Άρα, αν παραιτηθεί ένας βουλευτής, η έδρα δεν πηγαίνει όπου θέλει το κόμμα που ανήκει σήμερα ο βουλευτής, ούτε όπου θέλει ο ίδιος. Πηγαίνει στον επόμενο της λίστας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στην ίδια εκλογική περιφέρεια, όπως αυτή είχε κατατεθεί στις εκλογές του 2023. Αυτό κάνει την εικόνα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα: οι έδρες μπορεί να πάνε σε πρόσωπα που σήμερα βρίσκονται στον ΣΥΡΙΖΑ, στη Νέα Αριστερά, στην ΕΛ.Α.Σ., στον χώρο Κασσελάκη ή και σε πρόσωπα εκτός οργανωμένης κομματικής ένταξης.
Στην Α’ Αθήνας, όπου είχαν εκλεγεί ο Νάσος Ηλιόπουλος και ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, η λίστα του ΣΥΡΙΖΑ είχε κατά σειρά Ηλιόπουλο, Τζανακόπουλο, Νίκο Βούτση και Τζένη Αρσένη. Αν παραιτούνταν και οι δύο, οι έδρες θα πήγαιναν πρώτα στον Βούτση και μετά στην Αρσένη. Ο Βούτσης παραμένει δημόσια συνδεδεμένος με τη Νέα Αριστερά, ενώ για την Αρσένη τα τελευταία σαφή στοιχεία τη φέρουν στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, χωρίς να έχει γίνει γνωστή νεότερη δημόσια αποχώρησή της. Άρα, από δύο παραιτήσεις που τυπικά θα γίνονταν για να μη μεταφερθούν έδρες στην ΕΛ.Α.Σ., το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι μία έδρα στη Νέα Αριστερά και μία στον ΣΥΡΙΖΑ.
Στα Ιωάννινα, η περίπτωση της Μερόπης Τζούφη είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική. Η σειρά της λίστας ήταν Τζούφη, Γιάννης Στέφος, Τριαντάφυλλος Αλμπάνης, Χρήστος Γρίβας, Βασίλης Οικονόμου, Λίλα Σουλελέ και Κωστούλα Μάκη. Ο πρώτος επιλαχών, Γιάννης Στέφος, έχει ήδη αποχωρήσει από τον ΣΥΡΙΖΑ για να συμμετάσχει στο εγχείρημα Τσίπρα. Ο επόμενος, Τριαντάφυλλος Αλμπάνης, εμφανίζεται επίσης στους υπογράφοντες της διακήρυξης της ΕΛ.Α.Σ. Αν θεωρήσουμε —όπως είναι λογικό με βάση τη γραμμή Τσίπρα— ότι όσοι ανήκουν ή προσχωρούν στην ΕΛ.Α.Σ. δεν θα δεχθούν έδρα, τότε η σειρά φτάνει στον Χρήστο Γρίβα, ο οποίος έχει μεν αποχωρήσει από τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά δεν προκύπτει ότι έχει ενταχθεί στην ΕΛ.Α.Σ. Δηλαδή, η παραίτηση Τζούφη δεν θα οδηγούσε απλά σε «επιστροφή» της έδρας στον ΣΥΡΙΖΑ· θα άνοιγε μια αλυσίδα αρνήσεων και πολιτικών μετατοπίσεων με απρόβλεπτο τελικό αποδέκτη. Από κει πέρα, σε περίπτωση άρνησης και του Γρίβα, ο Βασίλης Οικονόμου, έχει αποχωρήσει από τον ΣΥΡΙΖΑ και οι τελευταίες δημόσιες εμφανίσεις του ήταν με το Κίνημα Δημοκρατίας του Κασσελάκη, ενώ η Λίλα Σουλελέ φαίνεται να συνδέεται με το κόμμα της Καρυστιανού.
Στη Μεσσηνία, αν παραιτούνταν ο Αλέξης Χαρίτσης, πρώτος επιλαχών είναι ο Μανώλης Μάκαρης. Τα διαθέσιμα στοιχεία τον φέρουν στον χώρο Κασσελάκη, όχι στην ΕΛ.Α.Σ. και όχι στη Νέα Αριστερά. Άρα η παραίτηση Χαρίτση θα μπορούσε να μεταφέρει την έδρα όχι στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά σε έναν άλλο ανταγωνιστικό πόλο της πρώην συριζαϊκής διάσπασης.
Στον Νότιο Τομέα Αθηνών, μετά τη Θεανώ Φωτίου ακολουθεί ο Γιάννης Μουζάλας, που παραμένει στον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
Στην Ξάνθη, μετά τον Χουσεΐν Ζεϊμπέκ έρχεται ο Στάθης Γιαννακίδης, ο οποίος εμφανίζεται στους υπογράφοντες της ΕΛ.Α.Σ., και μετά η Μαρία Τζαμπάζη, για την οποία τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι παραμένει στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ μέχρι νεωτέρας. Στην Ροδόπη τέλος αν παραιτηθεί ο Φερχάτ Οζγκιούρ, την θέση του θα πάρει ο Δημήτρης Χαρίτος, ο οποίος μάλλον παραμένει στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
Αν οι έξι που παρέμειναν στη Βουλή παραιτούνταν αμέσως, δεν θα έκαναν απλώς μια κίνηση «ηθικής συνέπειας». Θα έχαναν κάθε κοινοβουλευτικό βάρος σε μια στιγμή αναδιάταξης του χώρου και θα παρέδιδαν τις έδρες σε ένα μωσαϊκό προσώπων που δεν ελέγχεται πολιτικά από κανέναν ενιαίο φορέα. Σε κάποιες περιπτώσεις οι έδρες θα μπορούσαν να πάνε στον ΣΥΡΙΖΑ, σε άλλες στη Νέα Αριστερά, σε άλλες στον χώρο Κασσελάκη, ενώ στις περιφέρειες όπου οι πρώτοι επιλαχόντες βρίσκονται ήδη κοντά στην ΕΛ.Α.Σ., θα άρχιζε νέο ντόμινο αρνήσεων μέχρι να βρεθεί κάποιος που θα δεχθεί. Η παραίτηση, δηλαδή, δεν παράγει καθαρό πολιτικό αποτέλεσμα· παράγει αβεβαιότητα.
Γι’ αυτό και η στάση τους μπορεί να διαβαστεί ως προσπάθεια να κερδίσουν χρόνο. Από τη μία, δεν θέλουν να συγκρουστούν ανοιχτά με τη γραμμή Τσίπρα, αφού ο πιθανός πολιτικός τους προορισμός είναι η ΕΛ.Α.Σ. Από την άλλη, δεν θέλουν να αποστρατευτούν κοινοβουλευτικά πριν ξεκαθαρίσει αν και πότε θα υπάρξει επίσημη ένταξη, ποια θα είναι η μορφή του νέου κόμματος, ποιοι θα προσχωρήσουν τελικά και τι συσχετισμοί θα διαμορφωθούν στη Βουλή. Η Αχτσιόγλου έκανε την καθαρή τομή και παρέδωσε την έδρα. Οι υπόλοιποι φαίνεται να επιλέγουν μια μεταβατική στάση: φεύγουν από τη Νέα Αριστερά, αλλά δεν αποχωρούν από τη Βουλή.
Το επιχείρημα υπέρ της παραίτησης είναι ισχυρό, αν το κόμμα με το οποίο έχουν εκλεγεί οι βουλευτές ή με το οποίο πολιτεύονται πριν την παραίτησή τους, κερδίσει το ίδιο τις βουλευτικές έδρες. Όμως σήμερα, με την ρευστοποίηση του κόμματος του ΣΥΡΙΖΑ, η κατάσταση δεν είναι αυτή.
Αν παραιτηθούν οι βουλευτές που αποχώρησαν από την Νέα Αριστερά και που είχαν προηγουμένως αποχωρήσει από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, οι έδρες δεν θα επιστρέψουν σε κάποιο συγκεκριμένο κόμμα, ούτε βέβαια θα παραμείνουν ακάλυπτες. Αντίθετα, μπορεί να ενισχυθούν αντίπαλοι πόλοι της ίδιας κατακερματισμένης παράταξης. Εννοείται, πως όλα αυτά που διαδραματίζονται, έχουν σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στο σύνολο της ανανεωτικής Αριστεράς αλλά και των λεγόμενων προοδευτικών κομμάτων, καθώς μειώνουν την ήδη πληγωμένη αξιοπιστία τους. Προφανώς, αυτό είναι κάτι που δεν ενδιαφέρει τον Τσίπρα και το επιτελείο του.