Ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, εξασφάλισε την Κυριακή μια ιστορική τέταρτη προεδρική θητεία, επικρατώντας στον δεύτερο γύρο των εκλογών του 45χρονου Φλάβιο Μπολσονάρο, γιου του πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρο.
Σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα, ο Λούλα επικράτησε τελικά λιγότερο οριακά από ότι αναμενόταν, συγκεντρώνοντας το 51,7% των ψήφων, έναντι 48,2% του δεξιού αντιπάλου του. Η νίκη του διαψεύδει τις προβλέψεις που έδιναν προβάδισμα στον ακροδεξιό υποψήφιο και ανακόπτει την πορεία ενίσχυσης της δεξιάς στη Λατινική Αμερική. Στον πρώτο γύρο ο γερουσιαστής Μπολσονάρο εξασφάλισε το 47% των έγκυρων ψήφων στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, έναντι 45% του Λούλα.
Η στάση της Αριστεράς και άλλων δυνάμεων
Η δεξιά αντιπολίτευση συσπειρώθηκε γύρω από τον Μπολσονάρο τον οποίο στήριξαν ανοιχτά οι περισσότεροι νεοφιλελεύθεροι υποψήφιοι που δεν πέρασαν στον δεύτερο γύρο.
Η ιδιαίτερη περίπτωση του «προέδρου των φτχωχών» Λούλα και ο κίνδυνος επικράτησης του ακροδεξιού Μπολσονάρο επανέφερε, στους κόλπους της Αριστεράς, την επιλεκτική συζήτηση περί συγκρότησης «μετώπων της δημοκρατίας» σε διάφορες χώρες, στη βάση μιας θολής πολιτικής προοπτικής, με στόχο την ήττα του τραμπισμού, της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς και των «δυνάμεων του αυταρχισμού».
Κριτική ψήφο στον Λούλα έδωσε το PSTU (Σοσιαλιστικό Εργατικό Ενοποιημένο Κόμμα), ξεκαθαρίζοντας ότι αυτό δεν σημαίνει πολιτική υποστήριξη στην κυβέρνηση Λούλα και στις συμμαχίες της με την αστική τάξη. Ο Εντμίλσον Κόστα από το PCB (ΚΚ Βραζιλίας)υποστήριξε τον Λούλα στον δεύτερο γύρο. όπως έκανε και η Σαμάρα Μαρτίνς (UP- Λαϊκή Ενότητα). Η UP κάλεσε σε ψήφο στον Λούλα, συνδέοντας τη στάση της με την αντιμετώπιση της ακροδεξιάς, την υπεράσπιση των κοινωνικών δικαιωμάτων και την προώθηση εργατικών διεκδικήσεων.
Ο Ρουί Κόστα Πιμέντα και το κόμμα του PCO (Κόμμα Εργατικής Υπόθεσης):αντίθετα κάλεσαν σε άκυρο, ασκώντας κριτική στην οικονομική πολιτική του Λούλα και στη συνεργασία του PT με παραδοσιακά δεξιά κόμματα. Το PCO είχε υποστηρίξει τον Λούλα στις προηγούμενες εκλογές.
Η νίκη αυτή ήρθε παρά τη δυσαρέσκεια που προκάλεσε η σημαντική αύξηση του κόστους διαβίωσης ενώ η κυβέρνηση Λούλα άφησε ανκεκπλήρωτες σημαντικές δεσμεύσεις στα εργασιακά, ιδιαίτερα για την προστασία των εργαζομένων στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Στην τρίτη θητεία του, ο Λούλα συνέχισε την πολιτική συμβιβασμών με το κέντρο και τη «μετριοπαθή» δεξιά, συνδυάζοντας κοινωνικά μέτρα με δημοσιονομικούς περιορισμούς. Στο πλαίσιο της «πολιτικής διεύθρυνσης» έδωσε υπουργεία σε στελέχη των πολιτικών δυνάμεων PP και Republicanos.
Στις επιτυχίες της κυβέρνησης Λούλα περιλαμβάνεται η καθιέρωση της πενθήμερης εργασίας στη Βραζιλία, με μείωση του εβδομαδιαίου ωραρίου από 44 σε 40 ώρες, χωρίς μείωση μισθών. Μάλιστα, η σχετική συνταγματική τροποποίηση εγκρίθηκε οριστικά τον Οκτώβριο του 2026. Η διεκδίκηση αποτέλεσε αίτημα εργατικών κινητοποιήσεων και συνδικάτων, ενώ σχετικές συνταγματικές προτάσεις είχαν καταθέσει βουλευτές του Εργατικού Κόμματος (PT) και του PSOL. Η κυβέρνηση Λούλα υιοθέτησε και προώθησε θεσμικά τη μεταρρύθμιση.
Ο Φλάβιο Μπολσονάρο είχε καταλάβει την πρώτη θέση στον πρώτο γύρο και επιδίωκε να αναζωπυρώσει το ακροδεξιό πολιτικό κίνημα του πατέρα του ενώ έχει υοιθετήσει βασικές πτυχές της αμερικανικής ατζέντας MAGA για την εξωτερική πολιτική, την ασφάλεια και τη μετανάστευση.
Κατά την προεκλογική εκστρατεία, ο Λούλα προειδοποίησε ότι μια νίκη του Μπολσονάρο θα οδηγούσε σε περικοπές των κοινωνικών δαπανών, αναίρεση κοινωνικών κατακτήσεων και βαθύτερη εξάρτηση της Βραζιλίας από τις ΗΠΑ του Τραμπ.
Ναρκοθετημένη η επόμενη μέρα - δεν αναγνωρίζει το αποτέλεσμα ο Μπλοσονάρο τζούνιορ
Ο Φλάβιο Μπολσονάρο -όπως είχε κάνει και ο πατέρας του- δεν αναγνώρισε την νίκη Λούλα παρά την διαφορά των 4,2 εκατ. ψήφων στο 99,99% της καταμέτρησης και ζήτησε ακύρωση των εκλογών. Σε αμφισβήτηση της εκλογής Λούλα ενδέχεται να προσχωρήσει και ο Τραμπ ο οποίος είχε χαρακτηρίσει «απίστευτο» το προβάδισμα Μπολσονάρο στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών.
Ο Μπολσονάρο Τζούνιορ χαρακτήρισε την απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου να δώσει δίωρη παράταση της ψηφοφορίας ως απαράδεικτη και «μη φυσιολογική». Ο Λούλα και η παράταξή του αιτήθηκαν την παράταση της ψηφοφορίας για δύο ώρες, καθώς μεγάλα τμήματα πληθυσμού δεν είχαν καταφέρει να φτάσουν στις κάλπες λόγω προβλημάτων στις συγκοινωνίες, μεταξύ άλλων, σε Πιαουί, Παραΐμπα, Παρανά, Πάρα, Ρίο ντε Τζανέιρο, Σάο Πάολο, Αλαγκόας, Περναμπούκο και Ροράιμα καθώς και μιας μεγάλης διακοπής ρεύματος που σημειώθηκε στην πολιτεία Μίνας Ζεράις.
Η τέταρτη θητεία του Λούλα αναμένεται να συνοδευτεί από πρόσθετες πολιτικές δυσκολίες, καθώς η Βραζιλία εξέλεξε το πιο συντηρητικό Κογκρέσο από την αποκατάσταση της δημοκρατίας τη δεκαετία του 1980.
Το Φιλελεύθερο Κόμμα του Μπολσονάρο και οι σύμμαχοί του αναμένεται να ελέγχουν περισσότερες από 280 έδρες στην Κάτω Βουλή και έως 50 στη Γερουσία, εξασφαλίζοντας ισχυρή παρουσία και στα δύο νομοθετικά σώματα.
Η νέα σύνθεση του Κογκρέσου ενδέχεται να ενισχύσει την τάση μετατόπισης εξουσιών από την προεδρία προς το νομοθετικό σώμα. Ο Λούλα είναι πιθανό να βρεθεί αντιμέτωπος με περιορισμούς στην επιρροή του όσον αφορά τους διορισμούς στο Ανώτατο Δικαστήριο, δυσκολίες στη συγκρότηση κοινοβουλευτικών συμμαχιών, αλλά και με τη διαρκή απειλή κίνησης διαδικασιών παραπομπής σε βάρος του ή άλλων πρωτοβουλιών με στόχο την ανατροπή του.
