Ένας ακόμη εργαζόμενος δεν γύρισε στο σπίτι του. Ένας 52χρονος χειριστής κλαρκ έχασε τη ζωή του σε εργοτάξιο στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης, όταν μεταλλικός σωλήνας βάρους περίπου ενός τόνου έπεσε πάνω του κατά τη διάρκεια εργασιών φόρτωσης.
Το δυστύχημα σημειώθηκε γύρω στις 13:45 της Τετάρτης 30 Σεπτεμβρίου. Ο εργαζόμενος μεταφέρθηκε βαριά τραυματισμένος στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, όπου τελικά υπέκυψε στα τραύματά του.
Πίσω από τη συνηθισμένη πλέον φράση «οι συνθήκες διερευνώνται», υπάρχει μια πολύ πιο σκληρή πραγματικότητα. Ένας άνθρωπος σκοτώθηκε την ώρα που δούλευε. Ένας εργάτης βρέθηκε κάτω από έναν μεταλλικό σωλήνα ενός τόνου. Και το ερώτημα δεν μπορεί να περιοριστεί στο τι ακριβώς συνέβη εκείνη τη στιγμή. Το πραγματικό ερώτημα είναι τι μέτρα ασφαλείας υπήρχαν, ποιοι έλεγχοι είχαν γίνει, πώς οργανωνόταν η εργασία, πόση πίεση υπήρχε για ταχύτητα, ποια μέσα προστασίας και διαδικασίες είχαν προβλεφθεί.
Γιατί τα εργατικά δυστυχήματα δεν είναι «κακιά στιγμή», αλλά είναι στις περισσότερες περιπτώσεις, το αποτέλεσμα μιας αλυσίδας παραλείψεων: ελλιπής πρόληψη, ανεπαρκείς έλεγχοι, εντατικοποίηση της εργασίας, εργοδοτική ασυδοσία, απουσία ουσιαστικής κρατικής εποπτείας.
Το νέο δυστύχημα στον Εύοσμο δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Έρχεται να προστεθεί σε έναν ήδη μακρύ και αιματηρό κατάλογο. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο Ανδρέας Στοϊμενίδης, πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ και γραμματέας Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία της ΓΣΕΕ, μέχρι τις αρχές Σεπτεμβρίου 2026 είχαν χάσει τη ζωή τους 127 άνθρωποι σε χώρους δουλειάς, ενώ οι σοβαρά τραυματισμένοι είχαν φτάσει τους 255. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η χώρα οδεύει προς ιστορικό ρεκόρ σοβαρών τραυματισμών.
Τα στοιχεία αυτά δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως απλή στατιστική. Είναι άνθρωποι. Είναι εργάτες στις κατασκευές, στη βιομηχανία, στα εργοτάξια, στα χωράφια, στα συνεργεία, στα δίκτυα, στις αποθήκες, στα λιμάνια. Είναι άνθρωποι που μπήκαν στη δουλειά για το μεροκάματο και βγήκαν με φορείο — ή δεν βγήκαν ποτέ ζωντανοί.
Ακόμη και τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα είναι σοβαρό και διαρκές. Η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε ότι το 2024 καταγράφηκαν 5.496 εργατικά ατυχήματα, αυξημένα κατά 12,9% σε σχέση με το 2023. Από αυτά, 66 ήταν θανατηφόρα. Τα περισσότερα ατυχήματα αφορούσαν άνδρες εργαζόμενους, ενώ οι ηλικιακές ομάδες 50-54 και 45-49 ετών συγκέντρωσαν τους μεγαλύτερους αριθμούς περιστατικών.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική αν δούμε τη συζήτηση για την υποκαταγραφή. Συνδικαλιστικές οργανώσεις και ειδικοί στην υγεία και ασφάλεια στην εργασία επισημαίνουν ότι οι επίσημοι μηχανισμοί δεν αποτυπώνουν το πλήρες μέγεθος του προβλήματος, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για αυτοαπασχολούμενους, αγροτικές εργασίες, ανασφάλιστη εργασία ή περιστατικά που δεν καταγράφονται με τον ίδιο τρόπο. Η ΟΣΕΤΕΕ έχει καταγράψει πολύ υψηλότερους αριθμούς νεκρών εργαζομένων τα προηγούμενα χρόνια: 104 το 2022, 179 το 2023, 149 το 2024 και 201 το 2025.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η κυβέρνηση παριστάνει τον ουδέτερο παρατηρητή. Περιορίζεται σε συλλυπητήρια, ανακοινώσεις και υποσχέσεις διερεύνησης. Η πολιτεία όμως έχει άμεση ευθύνη όταν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είναι υποστελεχωμένοι. Έχει άμεση ευθύνη όταν οι έλεγχοι στους χώρους δουλειάς δεν είναι συστηματικοί και ουσιαστικοί. Έχει άμεση ευθύνη ακόμη και όταν η εργοδοτική παραβατικότητα αντιμετωπίζεται με πρόστιμα (που πολλές φορές διαγράφονται μετά από καιρό) που συχνά δεν αποτρέπουν τίποτα. Έχει άμεση ευθύνη όταν η εργασία γίνεται όλο και πιο εντατική, πιο ελαστική, πιο φθηνή και πιο επικίνδυνη.
Η βασική αιτία των εργατικών δυστυχημάτων δεν είναι η «απροσεξία» του εργαζόμενου, όπως συχνά επιχειρείται να παρουσιαστεί. Η βασική αιτία είναι ότι η ασφάλεια θεωρείται κόστος. Ότι η πρόληψη θεωρείται καθυστέρηση. Ότι οι εργοδότες πιέζουν για μεγαλύτερη παραγωγή με λιγότερο προσωπικό, περισσότερες ώρες, λιγότερα μέτρα και ελάχιστο έλεγχο. Ότι το κράτος, αντί να στέκεται απέναντι σε αυτή τη λογική, τη νομιμοποιεί με την πολιτική του.
Όταν ένας εργαζόμενος χειρίζεται φορτία ενός τόνου, δεν αρκεί να λέμε ότι «τηρούνταν οι διαδικασίες» μέχρι να αποδειχθεί το αντίθετο. Πρέπει να αποδεικνύεται καθημερινά ότι υπάρχουν διαδικασίες. Ότι υπάρχουν τεχνικοί ασφαλείας με πραγματικό ρόλο και όχι στα χαρτιά. Ότι υπάρχει επαρκές προσωπικό. Ότι υπάρχουν μέσα προστασίας. Ότι υπάρχει εκπαίδευση. Ότι υπάρχουν μηχανισμοί ελέγχου. Ότι η παραγωγή σταματά όταν υπάρχει κίνδυνος. Ότι η ζωή του εργαζόμενου μπαίνει πάνω από το χρονοδιάγραμμα του έργου και το κέρδος της επιχείρησης.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει τεράστια πολιτική ευθύνη γιατί όλα αυτά τα χρόνια αντιμετώπισε την εργασία κυρίως ως πεδίο «ευελιξίας» για τις επιχειρήσεις. Με νόμους που διευκολύνουν την εντατικοποίηση, με αποδυνάμωση των συλλογικών συμβάσεων, με πίεση για περισσότερες ώρες δουλειάς, με υποστελέχωση και μείωση του ρόλου της Επιθεώρησης Εργασίας, με πολιτική που βλέπει τον εργαζόμενο ως κόστος και όχι ως άνθρωπο.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα πιο βαριά περιστατικά εμφανίζονται σε κλάδους όπου κυριαρχούν η πίεση, η υπεργολαβία, η εργολαβική εργασία, τα βαριά μηχανήματα, η έλλειψη προσωπικού και η διαρκής βιασύνη: κατασκευές, βιομηχανία, αγροτικές εργασίες, μεταφορές, αποθήκες, ενέργεια. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα στοιχεία της Eurostat για το 2024 δείχνουν ότι οι κατασκευές συγκέντρωσαν το 23% των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων στην ΕΕ, ενώ ακολουθούν οι μεταφορές και αποθήκευση, η μεταποίηση και η γεωργία.
Αυτό σημαίνει ότι η προστασία της ζωής στους χώρους δουλειάς απαιτεί πολιτική σύγκρουση. Όχι επικοινωνιακές καμπάνιες. Όχι ευχολόγια. Όχι ψηφιακές πλατφόρμες καταγραφής χωρίς πραγματικούς ελέγχους. Απαιτεί μαζικές προσλήψεις επιθεωρητών εργασίας. Απαιτεί αυστηρούς και απροειδοποίητους ελέγχους. Απαιτεί βαριές κυρώσεις σε εργοδότες που παραβιάζουν κανόνες ασφαλείας. Απαιτεί δικαίωμα των εργαζομένων να σταματούν την εργασία όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος. Απαιτεί ενίσχυση των σωματείων και των επιτροπών υγείας και ασφάλειας. Απαιτεί επαναφορά συλλογικών συμβάσεων και μείωση της εντατικοποίησης.
Κυρίως, όμως, απαιτεί να αλλάξει η ίδια η πολιτική αντίληψη. Η ζωή του εργαζόμενου δεν μπορεί να είναι παράπλευρη απώλεια της λεγόμενης «ανάπτυξης». Δεν μπορεί κάθε νέο εργοτάξιο, κάθε βιομηχανική μονάδα, κάθε αποθήκη, κάθε χωράφι, κάθε συνεργείο να λειτουργεί με τη λογική «να βγει η δουλειά» και ό,τι γίνει έγινε.
Ο 52χρονος στον Εύοσμο δεν είναι ένας αριθμός. Είναι άλλος ένας άνθρωπος που πλήρωσε με τη ζωή του την αδιαφορία ενός συστήματος που βάζει το κέρδος πάνω από την ασφάλεια. Και όσο υπάρχει αυτή η κυβέρνηση που αντιμετωπίζει τα εργατικά δυστυχήματα ως αποσπασματικά περιστατικά ή αναγκαίο κακό τόσο θα μεγαλώνει ο κατάλογος των νεκρών.
Δεν φτάνει να διερευνηθεί το συγκεκριμένο δυστύχημα. Πρέπει να αποδοθούν ευθύνες. Πρέπει να ελεγχθούν οι συνθήκες εργασίας. Πρέπει να υπάρξει ουσιαστική προστασία των εργαζομένων. Και πρέπει να σταματήσει η κυβερνητική υποκρισία που μιλά για «ανάπτυξη» πάνω σε κορμιά εργατών.
Γιατί ακόμα και αυτή η αμφιλεγόμενη «ανάπτυξη», που έχει γίνει καραμέλα των κομμάτων που στηρίζουν τα όρια του σημερινού καπιταλιστικού συστήματος, δεν μπορεί να γίνεται με νεκρούς εργάτες.Γιατί αυτό είναι βαρβαρότητα.
