Η τραγική κατάληξη του Γιώργου Μαζωνάκη κατά τη διάρκεια ιατρικής διαδικασίας και όσα έχουν γίνει γνωστά από τον έλεγχο του χώρου, αποτελούν μια υπόθεση που πρέπει να διερευνηθεί σε βάθος και μέχρι τέλους από τις αρμόδιες αρχές, με πλήρη διαφάνεια και χωρίς προκαταλήψεις.
Ταυτόχρονα, όμως, αποτελούν ένα ακόμα σοβαρό – θεσμικό καμπανάκι για το σύστημα υγείας και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και παρέχεται η υγειονομική φροντίδα στη χώρα μας.
Τα τελευταία χρόνια, η υποβάθμιση και αποδυνάμωση του ΕΣΥ, η υποστελέχωση, οι ελλείψεις, η διαρκής πίεση στις δημόσιες δομές και η μεταφορά όλο και μεγαλύτερου μέρους της υγειονομικής φροντίδας στην ιδιωτική αγορά, έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο η υγεία αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο με όρους νεοφιλελεύθερης αγοράς, με μοναδική επιδίωξη την κερδοφορία.
Και εκεί βρίσκεται το μεγάλο πολιτικό ζήτημα και η ανάγκη να επανακτήσουμε την υγεία ως δημόσιο αγαθό και να μιλήσουμε ξανά για την ανάγκη ισχυρής προστασίας της Δημόσιας Υγείας.
Ο κίνδυνος δεν είναι μόνο η πιθανότητα ενός ατομικού λάθους ή μιας κακής πρακτικής. Ο κίνδυνος σε ένα σύστημα από το οποίο απουσιάζουν ισχυροί κανόνες, αποτελεσματική εποπτεία και ισχυρές δημόσιες δομές, είναι όταν η οικονομική απόδοση έρχεται σε σύγκρουση με την επιστημονική ένδειξη και το συμφέρον του ασθενή.
Η εμπορευματοποίηση της υγείας δεν προκύπτει μόνο μέσα στις δομές παροχής υπηρεσιών, αλλά δικτυώνεται και αναπτύσσεται και γύρω από αυτές:
Εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο marketing και την ψηφιακή προβολή υπηρεσιών υγείας, που προωθούν την προβολή ιατρικών επιχειρήσεων και επαγγελματιών στα social media, που αξιοποιούν influencers, διαφημιστικές καμπάνιες, «πρωτοποριακές» θεραπείες, before/after εικόνες, προσφορές και υποσχέσεις αποτελέσματος…
Έτσι δημιουργείται μια ολόκληρη αγορά γύρω από τον φόβο, την ανάγκη και την ελπίδα του ασθενή, με πρακτικές που σε ορισμένες περιπτώσεις έρχονται σε αντίθεση με την ιατρική δεοντολογία και την προστασία του ασθενή.
Η ιατρική δεοντολογία δεν είναι προνόμιο μιας «κλειστής συντεχνίας», αλλά αποτελεί μέσο προστασίας του ασθενή, της επιστήμης, της αξιοπιστίας της Ιατρικής.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ανάγκη για ισχυρή Δημόσια Υγεία και αποτελεσματική κρατική εποπτεία. Γιατί όταν το ΕΣΥ αποδυναμώνεται και η δημόσια παροχή υπηρεσιών υγείας δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες των πολιτών, δημιουργείται χώρος για την επέκταση μιας κερδοσκοπικής αγοράς.
Και όσο περισσότερο η υγεία μετατρέπεται σε αγορά, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος να αλλάζει και η σχέση μας με την ίδια την ιατρική πράξη:
- η ιατρική πράξη γίνεται «υπηρεσία»,
- ο γιατρός μετατρέπεται σε «πάροχο»,
- η θεραπεία κινδυνεύει να γίνει «προϊόν»,
- ο ασθενής αντιμετωπίζεται ως «πελάτης»,
- και η υγεία μετατρέπεται σε πεδίο αγοράς και marketing.
Αυτό δεν είναι αναπόφευκτο. Είναι αποτέλεσμα των εφαρμοζόμενων κυβερνητικών και πολιτικών επιλογών.
Η Πολιτεία έχει ευθύνη. Δεν μπορεί από τη μία να αποδυναμώνει το δημόσιο σύστημα υγείας και από την άλλη να αφήνει την ιδιωτική αγορά υγείας να επεκτείνεται χωρίς ένα αντίστοιχα ισχυρό, σύγχρονο, διαφανές και αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου και εποπτείας.
Χρειαζόμαστε:
- Ισχυρό και σύγχρονο ΕΣΥ, με επαρκή στελέχωση και χρηματοδότηση.
- Ισχυρή προστασία της Δημόσιας Υγείας και της ασφάλειας των ασθενών.
- Αυστηρούς και αποτελεσματικούς κανόνες εποπτείας για κάθε πάροχο υπηρεσιών υγείας.
- Προστασία της ιατρικής δεοντολογίας από την εμπορευματοποίηση και τις πρακτικές επιθετικού marketing.
- Απαγόρευση της διαφήμισης – προώθησης ιατρικών υπηρεσιών από διαδικτυακές πλατφόρμες, όπως προβλέπει ο κώδικας ιατρικής δεοντολογίας για τα φυσικά πρόσωπα
Η μεγάλη πολιτική επιλογή είναι μπροστά μας. Θέλουμε ένα σύστημα υγείας που θα λειτουργεί με βάση: την επιστήμη, την πρόληψη, την ασφάλεια και την ανάγκη του ασθενή;
ή ένα σύστημα που θα λειτουργεί όλο και περισσότερο με όρους αγοράς, πελατείας, ανταγωνισμού και marketing;
Εμείς επιλέγουμε το πρώτο.
Για εμάς, για μια Ιατρική που υπηρετεί τον άνθρωπο όχι την αγορά,
- Η υγεία είναι δικαίωμα – όχι εμπόρευμα
- Ο ασθενής δεν είναι πελάτης
- Η ιατρική δεν είναι προϊόν marketing
- Η πρόληψη και η Δημόσια Υγεία πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα
- Το ΕΣΥ χρειάζεται ενίσχυση και όχι περαιτέρω αποδυνάμωση
- Η Πολιτεία έχει ευθύνη για ισχυρό δημόσιο σύστημα υγείας και αποτελεσματική εποπτεία ολόκληρου του χώρου της υγείας
Η Όλγα Κεσίδου είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και μετέχει στην παράταξη Αγωνιστικό Μέτωπο Γιατρών
